Чен чүәнгониң давамлиқ уйғур районида вәзипә өтәйдиғанлиқи илгири сүрүлди

Мухбиримиз әркин
2019-03-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уйғур вәзийитиниң хәлқарада күчлүк наразилиқ қозғиши, шуниңдәк йеқинда чаңчүн шәһириниң секретари ваң җүнҗеңниң уйғур аптоном райониға йөткәп келиниши көзәткүчиләрдә хитай компартийәси аптоном районлуқ партком секретари чен чүәнгони йөткәп кетишкә тәйярлиқ қиливатамду? дегән гуманни пәйда қилған иди. Лекин, хоңкоңдики «җәнубий хитай сәһәр почтиси гезити» ниң 24‏-март хәвәр қилишичә, нөвәттә хитай компартийәсиниң чен чүәнгони йөткәп кетиш пилани йоқ икән.

Хәвәрдә, уйғур районидики мусулманларни бастурушниң мәзкур баш иҗрачисиниң давамлиқ вәзиписидә қалидиғанлиқи, «бейҗиңниң хәлқара тәнқидләргә қаримай, чен чүәнгони шинҗаңда яхши иш қиливатиду» дәп қарайдиғанлиқи тәкитләнгән.

Хәвәрдә қәйт қилинишичә, бу йил 63 яшлиқ чен чүәнго хитай компартийәсиниң өстүрүш нишани болсиму, лекин у һазирқи вәзиписидә давамлиқ қалидикән. Бейҗиңдики вәзийәттин хәвәрдар бир учур бәргүчи: «сиясәтниң йөнилиши бекитилип болди. Шинҗаңда һәммидин муһим мәсилә муқимлиқни қоғдаш, рәһбәрликтә бирәр өзгириш йүз беридиғандәк қилмайду» дегән.

Хитай һөкүмитиниң 2016‏-йили чен чүәнгони уйғур райониға йөткәп, 2 милйондәк уйғур вә башқиларни йиғивелиш лагерлириға қамиши, уйғур мәдәнийити, тили вә диний етиқадини чәкләп, омумйүзлүк хитайлаштурушни йолға қоюши хәлқарада қаттиқ тәнқидкә учриған.

Америка һөкүмити өткән һәптә районда кишилик һоқуқни дәпсәндә қилишқа иштирак қиливатқан хитай әмәлдарлириға ембарго қоюшни ойлишиватқанлиқини билдүргән. Америка дөләт мәҗлисиниң бәзи әзалириниң өткән йили америка ташқи ишлар министири вә малийә министириға язған мәктупида чен чүәнгониң исми тилға елинған иди.

Бейҗиңдики «шинҗаң мәсилиси» гә алақидар йәнә бир учур бәргүчиниң «җәнубий хитай сәһәр почтиси гезити» гә билдүрүшичә, чен чүәнго йолға қойған бастуруш сиясити 2014‏-йили өткүзүлгән «шинҗаң хизмәт йиғини» да ши җинпиң тәрипидин қарар қилинған икән.

Мәзкур учур бәргүчи «пүтүн йөнилиш бейҗиң тәрипидин бекитилди. Бу сиясий йөнилишни конкрет иҗра қилиш вәзиписи шинҗаңдики рәһбәрликкә берилди» дегән. Униң илгири сүрүшичә, шу қетимқи йиғинда «муқимлиқ асаслиқ нишан, тәрәққият 2‏-мәсилә» дәп көрситилгән. У, бу сиясәтниң «юқири рәһбәрлик шинҗаң сияситини қайта көздин кәчүргичә давамлишидиғанлиқи» ни билдүргән.

Бәзи көзәткүчиләрниң илгири сүрүшичә, әгәр америка һөкүмити чен чүәнгоға ембарго қойса униң давамлиқ өсүп, хитай компартийәси сиясий бюросиниң даимий комитетиға киришини қийинлаштуридикән. Кишилик һоқуқ тәшкилатлири чен чүәнгониң уйғур районида «инсанийәткә қарши җинайәт» садир қилғанлиқини илгири сүрүп, уни җазалашни тәләп қилип кәлди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт