Xitay hökümiti Uyghur perzentlirini xitaylashturush ma'aripining kölimini ghayet zor kéngeytken

Muxbirimiz jewlan
2022.06.08
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Xitay hökümiti yillardin béri Uyghur perzentlirini xitayche terbiyeleydighan yesli, bashlan'ghuch we ottura mekteplerge ghayet zor meblegh salghan bolup, milliy assimilatsiye qedimini balilardin bashlash, ularni tamamen xitayche ma'aripta terbiyelesh qurulushining kölimini hessilep kéngeytken.

Xitayning “Shinxu'a tori” da bergen xewirige qarighanda, Uyghur rayonidiki mekteplerde oquydighan milliy oqughuchilar sani 2015-yil 3 milyon 280 ming bolghan bolsa, 2020-yil 4 milyon 845 minggha yetken. Uyghur rayonining yesli we 9 yilliq mejburiy ma'arip mektepliri bilen qaplinish nisbiti xitaydiki otturiche sewiyedinmu yuqiri bolghan.

Yéqinqi yillardin buyan Uyghur rayonidiki her qaysi yéza-kentlerde 4000 din köp yesli qurulghan. Xotendiki bir sheher üch nahiyede yeslidin bashlap toluq otturini püttürgiche oquydighan 9 “Ma'arip baghchisi” qurulghan bolup, buninggha 2 milyard 800 milyon yüen meblegh sélin'ghan.

Nahayiti roshenki, xitay hökümiti Uyghur rayonidiki yesli we mekteplerning kölimini kéngeytish arqiliq, Uyghur tili we medeniyitini tamamen yoqitish hujumigha ötken. Radiyomizning ilgiri Uyghur rayonidin éniqlashlirigha qarighanda, xitayning türlük usullarni qollinip, Uyghur balilirini milliy ma'ariptin ayriwétish we xitaylashturush taktikisini yürgüzüp kelgenliki, atalmish “Qosh til” ma'aripi we yataqliq mektepler arqiliq Uyghur perzentlirini xitaylashturush qedimini tézlitiwatqanliqi melum bolghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.