«5-Июл үрүмчи қирғинчилиқи» америка вә явропадики бәзи шәһәрләрдә охшимиған усулларда хатириләнди

Мухбиримиз сада
2019-07-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Бүгүнки заман уйғур тарихидики унтулмас қанлиқ вәқә «5-июл үрүмчи қирғинчилиқи» ниң 10 йиллиқи мунасивити билән 5-июл күни америкиниң пайтәхти вашингтонда америка уйғур бирләшмисиниң тәшкиллишидә бир мәйдан хатирә намайиши өткүзүлгәниди. Дәл шу күндә йәнә американиң ню-йорк вә сан-франсиско шәһәрлиридиму бу күнгә атап һәрхил хатириләш паалийәтлири елип берилған.

5-Июл күни йәнә американиң ню-йорк шәһиридики дуняға мәшһур «дәвр мәйдани» да «5-июл үрүмчи қирғинчилиқи» ниң 10 йиллиқи вә лагер мәсилисини асасий мәзмун қилған рәсим көргәзмиси вә тәшвиқат варақлирини тарқитиш паалийити өткүзүлгән.

Мәзкур паалийәтни «америка уйғур акадимийәси» вә «уйғур һәрикити» тәшкилати бирликтә уюштурған болуп, паалийәткә бу тәшкилатларниң бир қисим әзалиридин башқа, ню-йорк вә пенселвейнийә штатида яшайдиған уйғур, түрк болуп җәмий 20 гә йеқин адәм қатнашқан.

Ню-йорктики уйғур зиялийлиридин мәмәт имин әпәнди көргәзминиң тәпсилати һәққидә сөз қилип, «дәвр мәйдани» ға кәлгән кишиләрниң мәзкур паалийәт арқилиқ уйғур мәсилисигә болған диққәт-етибариниң техиму ашқанлиқини баян қилип өтти.

5-Июл күни йәнә америкадики калифорнийә штатиниң сан-франсиско шәһиридики уйғур җамаитиниң тәшкиллишидә бир мәйдан намайиш өткүзүлгән.

Нөвәттә сан-франсиско шәһиридә 5-нөвәтлик «америка уйғур лоңқиси» ни талишиш путбол мусабиқиси өткүзүлүватқаниди. Шу сәвәбтин һәрқайси җайлардин кәлгән путбол кулубиниң яшлириму бу намайишқа актиплиқ билән иштирак қилған.

Калифорнийә шитатиниң лос-анҗелис шәһиридин намайишқа қатнишиш үчүн кәлгән вә сөз қилған америка аләм қатниши идарисиниң оптика инженери, доктор әркин сидиқ әпәндиниң радийомизға билдүрүшичә, бу намайиш уйғурлар сан-франсискода өткүзгән әң чоң намайишларниң бири болуп һесаблинидикән.

5-Июл күни йәнә явропадики германийә, голландийә, шиветсийә қатарлиқ дөләтләрдиму «5-июл үрүмчи қирғинчилиқи» ға атап хатирә намайиши өткүзүлгәниди.

Шу қатарда австрийәдики уйғурларму 7-июл күни хитай һөкүмитиниң 10 йил аввалқи бигунаһ уйғурларни қанлиқ бастурушиға қарита бир наразилиқ намайиши елип барған вә шу арқилиқ шу йәрлик хәлқләр вә чәтәллик саяһәтчиләргә уйғурларниң мәсилисини аңлатқан. Мәзкур намайиш австирийәдики уйғур җәмийити тәрипидин орунлаштурулған.

7-Июл чүштин кейин саәт 2 дә башланған намайишта намайиш қошуни авистрийә пайтәхти виенна шәһириниң даңлиқ кочилириниң бири болған марийәхилфәр кочисидин батурлар мәйданиға қарап йүрүш қилған. Қоллирида ай юлтузлуқ шәрқий түркистан байриқи вә «уйғур дияридин үч милйон уйғур хитайниң җаза лагерлирида», «уйғурларға әркинлик», «шинҗаң хитайға тәвә әмәс» дегәндәк пилакатларни көтүрүвалған намайишчиларниң җәңгивар шоарлири кочиларни ләрзигә кәлтүрүвәткән.

Намайиш җәрянида мәзкур намайишни тәшкиллигән авистрийә уйғур җәмийитиниң рәиси абдуғени яқуп әпәнди уйғур дияриниң нөвәттики вәзийити һәққидә сөз қилған.

Абдуғени яқуп әпәнди айрим зияритимизни қобул қилип мәзкур намайишниң әһмийити һәққидә тәпсилий чүшәнчә бәрди.

Мәзкур намайишни тәшкиллигүчиләрдин авистрийә уйғур җәмийитиниң тәшкилат бөлүм башлиқи мәвлан дилшатму радийомиз зияритини қобул қилип, мәзкур намайишқа шу йәрдики түрк тәшкилатларниңму қатнашқанлиқини вә интайин юқири кәйпиятта елип берилғанлиқини сөзләп өтти.

Уйғур җамаити тәрипидин һазирғичә өткүзүлүп келиватқан намайишларниң бир ортақ нуқтиси болса, шу дөләтләрдики хитай әлчиханиси вә консулханилири алдиға берип йиғилиш өткүзүш вә шоарларни товлаштур. Һалбуки авистрийә уйғур җәмийити буниңға өзгәртиш киргүзгән. Абдуғени яқуп әпәнди бу һәқтә сөз қилип, виеннаниң даңлиқ кочилирида йүрүш қилишниң хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан бастуруш вә тәқибләш сияситини дуняға аңлитишта техиму чоң роли болидиғанлиқини ейтип өтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт