Д у қ ниң «демократийә мукапати» ға еришиши хитайға болған бесимниң күчийидиғанлиқидин дерәк берәмду?

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-06-07
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка авам палатасиниң рәиси нәнсий пелоси ханим д у қ ниң «демократийә мукапати» алғанлиқини тәбриклиди. 2019-Йили 4-июн, вашингтон.
Америка авам палатасиниң рәиси нәнсий пелоси ханим д у қ ниң «демократийә мукапати» алғанлиқини тәбриклиди. 2019-Йили 4-июн, вашингтон.
RFA/Ekrem

Җаза лагерлири мәсилиси хәлқарада күнтәртипкә кәлгән 2018-йили 8-айдин башлап түрк вә ислам дунясидин йетәрлик дәриҗидә сада чиқмайватқанлиқиға қаримай американиң юқири дәриҗилик әмәлдарлири бу мәсилини изчил тилға елип кәлмәктә. Уйғурлар вә җаза лагерлири мәсилиси америкадики с н н, «нюйорк вақти гезити», «вашингтон почтиси» гезити қатарлиқ даңлиқ ахбарат васитилириниң даимлиқ темисиға айлиниватқан бир чағда уйғурларниң муһаҗирәттики вәкиллик оргини болған д у қ йәнә шу америкада «демократийә мукапати» ни тапшуруп алди. Бундин һәптиләр илгири хитай түрмисидики уйғур өктичи зиялийси илһам тохти американиң «әркинлик мукапати» ға наил болған иди.

Д у қ ниң 6-айниң 4-күни америка демократийини илгири сүрүш фондиниң 2019-йиллиқ «демократийә мукапати» ға еришкәнлики әлвәттә, муһаҗирәттики уйғурларни сөйүндүрүпла қалмай, хәлқара ахбарат васитилириниңму җиддий диққитини тартқан. Бу йиғинға америка авам палатаси әзалириниң қатнишиши, болупму палата рәиси нәнси пелуси ханимниң мукапатқа еришкән д у қ ни тәбриклиши хәлқараниң техиму қизиқишини қозғиған бир темиға айланди. 

Америка, фирансийә, японийә, һәтта хоңкоң ахбарат васитилири 5-6-июн күнлири хәвәрләр елан қилип, «американиң демократийә мукапатиға еришкән муһаҗирәттики уйғурларниң рәһбири долқун әйсаниң хәлқарада хитайға қарши бесимни күчәйткәнлики» ни, уйғурлар мәсилисигә американиң юқири дәриҗилик хадимлириниң техиму җиддий көңүл бөлүшкә башлиғанлиқини баян қилишти. 

Д у қ ниң «демократийә мукапати» ға еришиши растинила хитайға болған бесимниң күчийишидин дерәк берәмду?

Д у қ вә у н п о (вакаләтсиз милләтләр тәшкилати) ниң қурғучиси һәм сабиқ рәиси әркин алиптекин әпәнди бу соалимизға җаваб бәргәндә американиң уйғурлар мәсилисидә тутқан йолиниң башқа дөләтләргиму үлгә болидиғанлиқини, бу мукапатниң уйғурлар мәсилисиниң хәлқарада рәсмий тонулғанлиқиниң бир дәлили болуп қалғанлиқини һәм буниң лагерлардики милйонлиған хәлқ үчүн бир тәсәлли икәнликини ипадә қилип, д у қ ни тәбрикләйдиғанлиқини билдүрди.

Түрк вә ислам дунясиниң уйғурлар һәм җаза лагерлириға тутуватқан позитсийәсидин рәнҗигән әркин алиптекин әпәнди сөзиниң давамида мәзкур мукапатниң уларниң инсаний виҗданини ойғитишиға түрткә бөлишини арзу қилидиғанлиқини тәкитлиди.

Д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәнди болса «демократийә мукапати» ниң д у қ ға берилишини «хитайниң йүзигә урулған бир шапилақ» дәп атап, мәзкур мукапатниң ялғуз хитайға болған бесимниң күчийишини илгири сүрүпла қалмай, бәлки д у қ ниң бундин кейинки хәлқаралиқ паалийәтлириниң етибари вә даирисини йәниму йүксәлдүридиғанлиқини тәкитлиди. У сөзидә америка демократийини илгири сүрүш фонди бәргән бу мукапатиниң әмәлийәттә америка һөкүмитиниң мукапати икәнликини, америка һөкүмитиниң бу мукапатини д у қ ға һәмдә пүткүл шәрқий түркистан хәлқигә бәргәнликини баян қилди.

Америка демократийини илгири сүрүш фондиниң 2019-йиллиқ «демократийә мукапати» д у қ, хитайға ярдәм тәшкилати вә тибәт һәрикити институти қатарлиқ үч органға берилгән болуп, 4-июн америка дөләт мәҗлисидә өткүзүлгән мукапат тарқитиш мурасимиға қатнашқан уйғурлар зор тәнтәнә қилишқан вә бу мукапатни америка авам палата әзалири билән бәс-бәстә хатирә сүрәтләргә чүшүп тәбрикләшкән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт