Германийә таратқулири: «хитайниң уйғурларға қарши уруши: инсанлар диктаторниң ахбарат қоралиға айландурулмақта»

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-04-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әтрапи қораллиқ әскәр вә танкилар билән қоршалған «тәрбийәләш лагери».
Әтрапи қораллиқ әскәр вә танкилар билән қоршалған «тәрбийәләш лагери».
Social Media

20-Апрел «германийә радио мәдәнийити» қанилида «хитайниң уйғурларға қарши уруши: инсанлар диктаторниң ахбарат қоралиға айландурулмақта» намлиқ хәвәр елан қилинди.

Мәзкур қаналниң бейҗиңдики мухбири ахел дорлофниң баян қилишичә, диҗитал диктаторлуқ йолиға маңған хитайда буниң тунҗи қурбанлириға айланғучилар уйғурлар болған.

«Диҗитал диктаторлуқ йолиға қәдәм басқан хитай һакимийити бу әлдики уйғурлар вә башқа мусулман милләтләргә шәпқәтсизләрчә һуҗум башлиди» дегән җүмлә билән башланған бу хәвәрдә хитайниң юқири електронлуқ техникиларни мустәбитликниң қорали сүпитидә қоллиниватқанлиқи, буниң тунҗи қурбанлириниң уйғурлар болғанлиқи илгири сүрүлгән.

Хәвәрдә йәнә «хитай һакимийити уйғурлар вә башқа аз санлиқ милләтләр олтурақлашқан шинҗаң өлкисини сақчи, диҗитал назарәт вә җинайи ишлар органлири бир гәвдиләштүрүлгән қурулмиға өзгәртмәктә,» дейилгән. Хәвәрдә қәшқәрниң вәзийити мисалға елинип «бу шәһәрдики күндилик һаят пәришанчилиқ вә омумйүзлүк назарәт билән толуп ташқан,» дәп баян қилинған.

Хәвәрдә «әгәр ким бу шәһәргә кирмәкчи болса, санақсиз тәкшүрүш понкитлиридин өтүши керәк. Һәммә йәр бихәтәрлик назарити астиға елинған. Шәһәрниң һәммила йәрлиригә чирай тонуш вә пәрқләндүрүш юмшақ деталлири қачиланған назарәт камералири орнитилған. Мубада такси билән маңмақчи болса таксиниң алди вә арқиға камералар бекитилгән, таксиниң ичигә болса үналғу орнитилған. Болунған гәп-сөзләрни хатириләп туриду,» дейилгән.

Д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәндиниң тилға елишичә, уйғурлар үстидин йүргүзүлүватқан бу хил диҗитал назарәт ялғуз шәрқий түркистандила әмәс, бәлки хитайниң ичкири өлкилиридиму омумлашқан икән.

«Хитайниң уйғурларға қарши уруши: инсанлар диктаторниң ахбарат қоралиға айландурулмақта» намлиқ хәвәрниң «1 йерим милйон инсан җаза лагерлирида» дегән бөликидә хитайдики бу диҗитал назарәтниң коча-койлар биләнла чәкләнмигәнлики, һәтта қолум-қошнилар бир бириниң өйигә көпрәк кирсиму яки кишиләр топлишип параң селишсиму аптоматик һалда сақчиға сигнал беридиған дәриҗигә йәткәнлики әскәртилиду.

«Германийә радио мәдәнийити» қанилиниң бейҗиңдики мухбири ахел дорлофниң баян қилишичә, хитайдики нурғунлиған юқири техника ширкәтлири мушу диҗитал назарәт кәспигә тайинип җан бақидиған болуп, хитай бу җәһәттә дуня бойичә алдинқи қатарда туридикән. Хитай ичидә бу хил назарәт техникилириға нисбәтән тәнқидләш садалири йоқ дейәрликкән. Тәнқид пәқәт сирттин келиватқан болуп, ғәрб әллири, кишилик һоқуқ органлири вә б д т бу хил назарәтни тәнқидлигән. Әпсуски, уйғурларниң бу вәзийитини дуняға йетәрлик дәриҗидә аңлитидиған алаһидә васитичилири йоқ икән.
Германийәдики уйғур җамаәт әрбаблиридин аблимит турсун әпәндиниң баян қилишичә, чекидин ашқан бу назарәт шәрқий түркистан хәлқини бир биригә саламму қилалмайдиған, бир бири билән муңдишалмайдиған, бир сорунда олтуралмайдиған һалға кәлтүрүп қойған.

Хитайниң диҗитал назарәт сиясити хелидин буян хәлқараниң диққитини қозғап кәлгән бир тема. Кишилик һоқуқ органлири хитайни бу хилдики юқири техникилар билән тәминлигән ширкәтләрни агаһландуруп кәлгән вә хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлиригә шерик болмаслиқни тәләп қилишқан.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт