Һәптилик хәвәрләр (25-июндин 1-июлғичә)

Мухбиримиз қутлан
2016-07-01
Share
erkin-asiya-radiosi.jpg Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Photo: RFA

Рабийә қадир ханим "шавгүән вәқәси" ниң 7 йиллиқи мунасивити билән баянат елан қилди

Буниңдин йәттә йил илгири, йәни 2009‏-йили 6‏-айниң 26‏-күни гваңдуң өлкисиниң шавгүән шәһиридики йәрлик хитай аһалилириниң уйғур ишчиларға коллектип һуҗум қилиш вәқәси йүз бәргән иди.

Әйни чағда хитай һөкүмәт таратқулири вәқә җәрянида икки нәпәр уйғурниң өлүп, 118 нәпәр уйғурниң яриланғанлиқини илгири сүргән болсиму, әмма тәрәпсиз ахбаратлар вәқәдә аз дегәндә 18 нәпәр уйғурниң өлүп, йүз нәччә уйғурниң яриланғанлиқини илгири сүргән иди. Бу вәқә шу йили үрүмчидә йүз бәргән "5‏-июл вәқәси" гә биваситә пилта болған иди.

Дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханим "шавгүән вәқәси" ниң йәттә йиллиқ хатириси мунасивити билән баянат елан қилип, хитай даирилирини мәзкур вәқәдики җавабкарлиқини үстигә елишқа чақирди.

Сәуди сақчилири мәккидә һәҗ мәзгилини сақлаватқан йүзләрчә уйғурни йиғивелип хитайға қайтурувәткән

Игилинишичә, сәуди әрәбистан сақчилири 27-июн күни мәккиниң мисфәлә уйғур мәһәллисидә һәҗ мәзгилини күтүп туруватқан йүзләрчә уйғурни топлап йиғивелиш орниға елип кәткән.

Мәлум болушичә, мәккидә йиғивелинған бу уйғурлар хитайниң диний чәклимилири сәвәблик ғәйрий рәсмий йоллар билән һәҗ ибадитигә кәлгәнләр икән.

Сәудидики вәқәдин хәвәрдар әһмәт мөмин әпәндиниң билдүрүшичә, йиғивелиш җәрянида хитай әлчиханисиниң икки нәпәр хадими сәуди сақчилириға һәмкарлашқан икән. Йиғивелинған уйғур һаҗиларниң 28-июн күни үрүмчигә йолға селиветилгәнлики мәлум болмақта.

Дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитетиниң мудири долқун әйса бу һәқтә инкас қайтуруп хитайни "рамизан мәзгилидә уйғурларға чәтәлдиму паракәндичилик селиватиду" дәп әйиблиди.

Хитай "мәмликәтлик әмгәк нәмуничиси" давут һашим чоңқурчақ деһқанлириниң рамизанда һашарға мәҗбурлиниватқанлиқини ашкара қилди

Маралбеши наһийиси чоңқурчақ йезисиниң сабиқ йезилиқ партком секретари давут һашим өткән һәптә радийомизниң зияритини қобул қилип, қәшқәр вилайитидә балиларниң диний тәлим-тәрбийә елишиниң тамамән түгитилгәнликини баян қилған иди.

У бүгүн йәнә маралбеши наһийисидә илгири өз алдиға һәҗ қилип кәлгән һаҗиларниң сақчилар тәрипидин йиғивелинип, қанун-түзүм тәрбийәси елип берилғанлиқини шундақла чоңқурчақ йезисида рамизан мәзгилидиму деһқанларниң һашарни давамлаштуруватқанлиқини билдүрди.

Сиясий актип давут һашим илгири хитайда аталмиш "мәмликәтлик әмгәк нәмуничиси", "җуңголуқларни тәсирләндүргән 100 шәхсниң бири", 17-нөвәтлик хитай мәмликәтлик хәлқ қурултийи вәкили болған, компартийәгә садиқ шәхсләрдин бири.

Явропадики һәрқайси әлләрниң кәспий саһәлиридә көзгә көрүнгән уйғурлар өз тәҗрибилиридин һекайә тәқдим қилди

Ғәрб әллиридики уйғур җамаити явропа әллиригә көчүш вә олтурақлишиш тарихи қисқа, җамаәт көлими нисбәтән кичик, җуғрапийәлик тарқилиши тарқақ болған бир иҗтимаий топлуқтур.

Һалбуки, улар йеқинқи он нәччә йил мабәйнидә җапалиқ издинишләр вә тохтавсиз тиришчанлиқлар арқилиқ өзлири йәрләшкән иккинчи вәтинидә түрлүк кәспий саһәләр бойичә аҗайип тәсирлик һекайиләрни мәйданға кәлтүрди.

Бүгүн явропа чоң қуруқлуқидики германийә қатарлиқ әлләрдин тартип таки скандинавийә йерим арилидики кичик дөләтләргә қәдәр түрлүк кәспий саһәләрдә хизмәт қилидиған уйғур сәрхилләр көзгә көрүнди. Улар һазир өзлири яшаватқан дөләтләрдә түрлүк саһәләр бойичә төһпә яратмақта.

Пакистан уйғур аптоном районида хитайниң роза тутушни чәклигән яки чәклимигәнликини тәкшүрүш үчүн бир өмәк әвәткәнлики мәлум

Игилинишичә, пакистан диний ишлар министирлиқи йеқинда уйғур аптоном райониға бир диний вәкилләр өмикини әвәтип, райондики мусулманларниң диний етиқад әркинлики һәққидә тәкшүрүш елип бериватқанлиқи мәлум. Әмма көзәткүчиләр, пакистан һөкүмитиниң рамизан ейида уйғур елигә тәкшүрүш өмики әвәтишиниң хитай тәрәпниң тәклипи билән болғанлиқини илгири сүрмәктә.

Мәзкур өмәкниң әзалири пакистанниң диний саһәдики юқири дәриҗилик затлиридин тәшкилләнгән болуп, улар уйғур аптоном районида 4 күн туруп, мусулманларниң рамизан мәзгилидики роза тутуш әркинликини тәкшүрмәкчикән.

Пакистандики "өмәр уйғур вәхписи" ниң мәсули өмәр хан әпәнди радийомиз зияритини қобул қилип, пакистан диний тәкшүрүш өмикиниң қандақ хуласә чиқиридиғанлиқи "бизгә мәлум" деди.

Истанбулдики партлашта бир уйғурни өз ичигә алған 40 нәччә киши һаятидин айрилған

28-Июн күни кәч саәт 21:22 дә истанбулдики ататүрк хәлқара айродромида террорлуқ һуҗуми йүз берип 40 нәччә киши һаятидин айрилған, 239 киши яриланған.

Түркийә сақчи тәрәп ашкара қилған әң йеңи мәлуматлардин қариғанда, террорлуқ һуҗуми елип барғанлар өзбәкистан, қирғизистан вә русийәниң дағистан районидин сүрийәгә берип урушқа қатнашқанлар икән.

Һаятидин айрилғанлар арисида абдулһәким буғда исимлик бир уйғурниңму барлиқи мәлум. Мәрһум абдулһәким буғданиң йеқин туғқанлириниң билдүрүшичә, у түркийә армийәсидә вәзипә өтәп қайтип кәлгинигә техи 4 ай болған икән. Партлаш йүз бәргәндә у ататүрк айродромидики йүк селиш орнида ишләватқан икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт