Qaraqashning yawa yézisida yashan'ghanlardin yene ikki kishige 14 yilliqtin qamaq jazasi bérilgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2021-07-09
Share
Qaraqashning yawa yézisida yashan'ghanlardin yene ikki kishige 14 yilliqtin qamaq jazasi bérilgen Qaraqash höjjetliri | girafik söret
RFA

Ötken hepte qaraqashning yawa yézisida qéyyum meshrep isimlik 70 yashliq pénsiyonér oqutquchining 14 yilliq késiwétilgenliki ashkarilan'ghan idi. Muxbirimizning bu heptidiki éniqlashliri dawamida mezkur yézidiki  pénsiyonérlardin yene ikki kishige 14 yilliqtin qamaq jazasi bérilgenliki ashkarilandi. Bu ehwal heqqide pikir bayan qilghan gérmaniyediki tetqiqatchi we pa'aliyetchi tahir mutellip qahiri, xitayning yashan'ghanlarghimu rehim qilmasliqining siyasiy we exlaqiy amilliri üstide toxtaldi. 

Qaraqashning yawa yézisigha qarita élip barghan téléfon ziyaretlirimiz dawamida mezkur yézidiki alaqidar bir kent kadiri, öz kentide échilghan bir yighinda pénsiyonér qéyyum meshreptin bashqa yene ikki neper pénsiyege chiqqan tutqun üstidiki hökümnaminingmu oqup ötülgenlikini ashkarilidi. Uning déyishiche, késilgenlerdin yawa yéziliq pilanliq tughut ponkitining bashliqi  60 nechche yashliq mensur séyit, yene birsi 70 yashliq kent amanliq mudiri turdi baqi iken. Bu her ikkeylen xitay qanunlirini ijra qilishta aldinqi septe wezipe ötigen kishiler bolsimu, emma2018 ‏-yili3 ‏-ayda tutqun qilinip, shu yili küzde 14 yilliqtin késiwétilgen. Ularning peqet bir qétimliq qatniship qalghan méyit namizi we u yerde anglap qalghan atalmish "Qanunsiz teblighi" ularning pénsiye puligha tayinip turup axiriqi ömrini xatirjem ötküzüsh pilanini berbat qiliwetken. Ularning 30 nechche yildin buyan körsetken xizmetliri nezerde tutulmighan. 

Ilgiriki xewerlirimizdin melum bolushiche, bu xitay hökümitining yashan'ghanlarghimu rehim qilmasliqining yéngi bir pakiti emes. 80 Nechche yashliq edip mirzahid kérimimu 11 yilliq jazasi mudditini ötewétip, türmide bu dunya bilen widalashqan؛ 80 yashtin halqighan muhemmed salih damollamningmu jesiti lagérdin chiqqan؛ 68 yashliq tilshunas mutellip sidiq qahiri bir yilche qamaqta yatqandin kéyin uning gérmaniyediki oghli tahir mutellip qahirining jiddiy pa'aliyetliri netijiside lagérdin qutulup qalghan. Dadisining qisimiti bilen qaraqash yawa yézisidiki yuqiriqi ikki pénsiyonérning aqiwiti heqqide pikir bayan qilghan tahir mutellip qahiri, bu ehwalni irqiy qirghinchiliqtin bashqa sewep bilen izahlashning mumkinsizlikini ilgiri sürdi. 

Uning déyishiche, adette qanuniy jaza xataliqlarning yaki jinayetning tekrarlanmasliqi üchün bérilidu, adette yashan'ghanlarning qayta jinayet ötküzüsh mumkinchiliki az bolghanliqi üchün pütün döletlerning qanunlirida yashan'ghanlargha jaza nisbeten yenggil bérilidu. Tahir mutellipning eskertishiche, nöwette Uyghur rayonidiki ijra'atlar irqiy qirghinchiliq mahiyitide dawam qiliwatqini üchün sewebni qanun we exlaq ölchemliri bilen izahlash mumkin emes iken. Uyghur rayonida yashan'ghanlarningmu rehimsizlerche jazaliniwatqanliqining pakitlirini tilgha élip ötken tahir mutellip qahiri, Uyghur rayonida dunyadin widaliship ketken kishilerningmu mazarliri chéqilip, heykelliri örölüp, kitabliri köydürüliwatqan bir weziyette, dunyada omumiyyüzlük halda jem'iyetning köngül bölüshige tégishlik nazuk qatlimi dep qarilidighan yashan'ghanlar, balilar we ayallarning rehimsizlerche jazalinishi ejeblinerlik bir ehwalmu emes iken. 

Qaraqashtiki mezkur xadim, özlirining bostanköl türmisige bérip, bu yashan'ghan mehkumlarni yoqlap turuwatqanliqini, ularning ehwalining yaxshi ikenlikini ilgiri sürüsh bilen birlikte, bu 14 yil jazani yenggil dep qaraydighanliqi we buni "Partiyening ghemxorluqi" dep chüshinidighanliqini bildürdi. 

Uyghurlarning xitaygha nisbeten yat millet bolghanliqi üchünla jazaliniwatqanliqini tekitligen tahir mutellip, xitayning bu arqiliq Uyghur jem'iyitining pütün qatlamlirigha qorqunuchluq signal yollawatqanliqi we Uyghur jem'iyitide jismaniy jehettinla emes, belki pisixik jehettinmu éghir bir buzulush peyda qilish meqsitide ikenlikini otturigha qoydi. 

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet