Җаза лагери қурбанлири вә уларниң йеқинлири истанбулда ахбарат елан қилиш паалийити өткүзди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-07-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Истанбулдики бәязит мәйданида лагер шаһитлири вә җаза лагери қурбанлириниң йеқинлири тәшкиллинип өткүзгән бирләшмә ахбарат елан қилиш паалийитидин көрүнүш. 2020-Йили 27-июл, түркийә.
Истанбулдики бәязит мәйданида лагер шаһитлири вә җаза лагери қурбанлириниң йеқинлири тәшкиллинип өткүзгән бирләшмә ахбарат елан қилиш паалийитидин көрүнүш. 2020-Йили 27-июл, түркийә.
RFA/Azigh

27-Июл күни истанбулдики бәязит мәйданида лагер шаһитлири вә җаза лагери қурбанлириниң йеқинлири тәшкиллинип, бирләшмә ахбарат елан қилиш паалийити өткүзди. Паалийәтни хитай һөкүмити тәрипидин җаза лагерлириға вә түрмиләргә соланған кишиләрниң түркийәдики йеқинлири орунлаштурған болуп, паалийәткә түркийәдики йәрлик ахбарат васитилири вә кишилик һоқуқ паалийәтчилири қатнашти.

Биз бу мунасивәт билән мәзкур паалийәтниң тәшкиллигүчилиридин бири болған җәвлан ширмәмәтни зиярәт қилдуқ. Җәвлан ширмәмәтниң қорғас наһийәлик сода-санаәт бирләшмисидә 30 йил хизмәт қилған, бу йил 56 яшқа киргән аниси сүрийә турсун хитай һөкүмити тәрипидин «дөләт маарипини көзгә илмаслиқ» билән әйиблинип, 5 йил кесиветилгән икән. Җәвлан ширмәмәт аписиниң һәқ-һоқуқлири қоғдаш үчүн ахириғичә күрәш қилидиғанлиқини билдүрди. У йәнә бүгүнки паалийәт һәққидә тохтитип, мундақ деди: «бүгүн биз түркийәниң охшимиған йәрлиридә өйидикилириниң дәвасини қиливатқан яш балилар бирлишип бәязит мәйданида мухбирларни күтүвелиш йиғини вә намайиш паалийити илип бардуқ. Бизниң дәрдимиз охшаш, һекайимиз пәрқлиқ. Түрк хәлқигә хитайниң зулумини биваситә аңлаттуқ. Хитайниң сиясий тәшвиқатлириниң ялған икәнликини, зулумниң барлиқини, инсанларниң етник қирғинчилиққа учраватқанлиқини биваситә йәткүздуқ. Паалийитимиз интайин әһмийәтлик болди.»

Паалийәткә җаза лагери қурбанлириму қатнашқан болуп, паалийәт җәрянида гүлбаһар җилилова қатарлиқ лагер шаһитлири хитай һөкүмитиниң «тәрбийәләш мәркизи» намида йолға қоюватқан җаза лагерлири сияситиниң һәқиқий әһвалини түрк хәлқигә биваситә аңлатти. Шаһитлар җаза лагерлиридики қийин-қистақ, начар муамилә, аялларға қаритилған хорлаш вә мәҗбурий қисирлаштуруш қатарлиқ еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлирини аңлитип, хитай һөкүмитиниң уйғурларға етник қирғинчилиқ сиясити йүргүзүватқанлиқини җакарлиди. Җаза лагерлири қурбанлириниң йеқинлири болса хитай һөкүмитиниң етник қирғинчилиқ вә җаза лагери сиясәтлири түпәйли парчиланған аилилирини ахбарат васитилиригә аңлатти вә хитай һөкүмитидин бигунаһ қериндашлирини қоюп беришни тәләп қилди.

Биз паалийәтниң мәқсити вә көзлигән нишани һәққидә әтраплиқ мәлуматқа еришиш үчүн паалийәт тәшкиллигүчилиридин, җаза лагери қурбанлириниң аилә тавабиатлиридин мирзәхмәт иляс әпәндимни зиярәт қилдуқ. Мирзәхмәт иляс әпәндим бу һәқтә тохтилип, мундақ деди: «мән қериндишим халмәмәт, күйүоғлимиз абдурахман вә түркийәдә магестирлиқ оқуп қайтқан 6 қериндишимиз үчүн нәччә вақтин бири торларда гуваһлиқ бериватқан идим. Һәммимиз бир йәргә келип биллә гуваһлиқ бәрсәк, техиму көп аваз чиқирип, у йәрдики вәһиминиң еғирлиқини кишиләрниң көз алдиға биваситә илип кәлсәк техиму яхши үнүмгә еришәләймиз дегән мәқсәттә тәшкилләндуқ. Иккинчидин ‹қайсиси раст, қайсиси ялған? уйғурларға һәқиқәтән зулум барму?' дәп иккилиниватқан хәлқиниң вә дөләт мәсуллириниң иккилинишигә хатимә бериш мәқситидә мәйданға чиқтуқ вә бу намайишни елип бардуқ. Мәқситимиз хитай һакимийитидин зулумини дәрһал тохтитип, лагерларни тақап, түрмиләрдики бигунаһ инсанларни дәрһал қоюп беришни тәләп қилиш. Мәқситимизгә йәткәнгә қәдәр давайимизни давамлаштуримиз.»

Мәзкур намайишқа түркийәдин вә чәтәл ахбарат васитилиридин көплигән мухбирлар қатнашти. Уйғур һәрикити вә дуня уйғур қурултийиниң әзалири вә уйғур мәсилисигә давамлиқ көңүл бөлүп келиватқан түрк зиялийлири қатнишип, яшларниң аилилири үчүн қиливатқан давасини һәр вақит қоллайдиғанлиқини билдүрди. Паалийәт һәққидә хәвәрләр анадоло агентлиқи, «миллийәт» гезити вә «йеңи акт» қатарлиқ түркийәдики көплигән йәрлик мәтбуатларда елан қилинди.

Уйғур академийәси вә уйғур һәрикити тәшкилатиниң даимий һәйәт әзаси мәмәт или әпәндим зияритимизни қобул қилип, паалийәтниң әһмийити вә тәсири һәққидә тәпсилий тохталди вә мундақ деди: «һазирға қәдәр дуняниң һечбир йеридә пәқәт лагер қурбанлири йеқинлиридин тәшкилләнгән намайиш болуп бақмиған иди. Бүгүнки намайишниң өзгичә алаһидилики намайишчиларниң көпинчиси кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң доклатлириға киргән вәкиллик шәхсләрдин тәркиб тапти. ‹Булар аиләм нәдә? бизниң аилилиримизни қоюп бәр, уларға тәһдит сама' дегән шоарларни җараңлиқ авазда товлиди. Әнқәрәдин иляс доған вә дәнизлидин қадир акинҗиға охшаш шәхсләрму келип илһам бәрди. Уйғур һәрикити тәшкилати ахбарат васитилири билән алақә қилишта ярдәм қилди. Дуня уйғур қурултийи түркийәдики вәкилини әвәтип, һәр вақит яшларниң йенида икәнликини, яшларни һәр вақит қоллап қуввәтләйдиғанлиқини билдүрди.»

Хитай һөкүмити 2016-йилидин етибарән уйғур диярида җаза лагери түзүлмисини кәң көләмдә кеңәйткән болуп, кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә хәлқаралиқ көзәткүчиләр бир милйондин үч милйонғичә уйғурларни асас қилған йәрлик етник милләтләрниң җаза лагерлириға қамалғанлиқини илгири сүрмәктә. Мутәхәссисләр вә кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң җаза лагерлири вә хитай һөкүмитиниң уйғур районидики миллий сиясити һәққидики доклатлири хитай һөкүмитиниң уйғурларға қарита етник қирғинчилиқ сиясити йүргүзүватқанлиқини дәлиллимәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт