Edebiy tetqiqatchi ramiz askerge ezerbeyjan dölet médali bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2014.01.20
ramiz-asker.jpg Edebiy tetqiqatchi ramiz asker ependi.
RFA/Erkin Tarim

Türk dunyasida shundaqla ezerbeyjanda ulugh alim mehmut qeshqirining “Türkiy tillar diwani”, yüsüp xas hajipning “Qutatqu bilik” namliq eserlirini ezeri we rus tillirigha terjime qilish bilen tonulghan ezerbeyjan dölet uniwérsitéti türkiy xelqler edebiyati fakultéti mudiri proféssor doktor ramiz asker ependige ezerbeyjan dölet bashliqi ilham aliyéfning qol qoyushi bilen “Shöhret nishani” namida bir médal bérilgen. Mezkur médal uning türk dunyasi toghrisida élan qilghan 40 etrapida kitabi üchün bérilgen.

Töwende uning bilen bu heqte élip barghan söhbitimizni diqqitinglargha sunimiz.

“‏Yéqinda dölet médali élipsiz, bu heqte melumat bersingiz” dégen so'alimizgha u mundaq jawab berdi:
‏-Hörmetlik dölet bashliqimiz manga “Shöhret nishani” namida bir médal berdi. Buni men türk dunyasi toghrisida yézilghan 40 kitabni ezerbeyjanchigha terjime qilip neshr qilghanliqim we 10 monograpik kitab yazghanliqim üchün berdi. Uning üstige bu médal 60 yashqa toshqan künüm bolghan 10-yanwar küni dölet bashliqimiz ilham aliyéfning testiqlishi bilen bérildi.

Ezerbeyjan dölet uniwérsitéti türkiy xelqler edebiyati fakultétining mudiri proféssor doktor ramiz asker ependi türk dunyasi toghrisida neshr qildurghan 40 esirining muhimliri toghrisida melumat bérip mundaq dédi:
‏-Men tunji bolup ulugh alim mehmut qeshqirining 3 tomluq türkiy tillar diwani namliq esirini ezerbeyjan türkchisige terjime qildim. Bu eserni 2006-yilida ezerbeyjan türkchisige, 2009-yilida bolsa rus tiligha terjime qildim. Yene ulugh alimimiz yüsüf xas hajipning qutatqu bilik namliq esirini ezerichige terjime qildim. Men ottura asiya türkiy jumhuriyetliri, türkiye we bashqa türkiy aptonom rayonlardin nurghun alimlarning eserlirini ezeriche terjime qildim. Mesilen, türkiyelik dangliq tarixchi faruq sümerning “Oghuzlar tarixi”, dangliq tarixchi bahettin ögelning “Türk mitolojisi” namliq esirini, “Baburname” namliq eserni, sultan hüseyin bayqaraning eserlirini, türkmenlerning dangliq sha'iri mextum qulining eserlirini ezerichige terjime qildim. Bultur tatarlarning dangliq sha'iri abdullah toqayning tughulghanliqining 100 yilliqi munasiwiti bilen uning ikki muhim esirini ezerichige terjime qildim. Bularning sirtida türkmen we özbék sha'irliridin tallanmilar namliq eserlerni we türk edebiyat tarixi namliq eserlerni yazdim. Qisqisi men hazirghiche türk dunyasi toghrisida 40 etrapida kitabni terjime qildim, 10 kitabni yézip neshr qildurdum. Türk dunyasigha qoshqan bu töhpem üchün ezerbeyjan dölet re'isi ilham aliyéf manga “Shöhret nishani” médali berdi.

‏“Dölet re'isining médal bérish murasimi qachan, qeyerde ötküzüldi, kimler qatnashti” dégen so'alimizgha u mundaq jawab berdi:
‏-Bu “Shöhret nishani” médali ezerbeyjan dölet re'isining yolyoruqi bilen, öz qoli bilen testiqlap qol qoyghandin kéyin bérilidu. Bu ezerbeyjanning 3-muhim médali. Birinchisi, “Istiqlal médali”, ikkinchisi, “Sherep médali”, üchinchisi bolsa manga bérilgen “Shöhret médali.” bu nahayiti muhim bir médal. Bu médalni bérish murasimi 10-yanwar küni méning tughulghan künümde ezerbeyjan ijtima'iy penler akadémiyesi döletlik qol yazmiliri institutida ötküzüldi. Kéyin ezerbeyjan yazghuchilar jem'iyitidimu ötküzduq. Türk dunyasi üchün qilghan xizmetlirimge bundaq bir médal alghanliqim üchün özümni intayin bextlik hés qiliwatimen.

“Bu médal qachan tesis qilin'ghan, hazirghiche kimler alghan iken, bundin kéyin némilerni qilmaqchisiz” dégen so'alimizgha u mundaq jawab berdi:
‏-Ezerbeyjan musteqil bolghandin kéyin bu xil dölet médalliri tesis qilindi. Burun bir qanche muhim kishiler alghan iken. Ezerbeyjan edebiyatida bezi boshluqlar bar. Qérindash milletlerning edebiy eserlirini terjime qilishimiz kérek. Mesilen, elishir nawayining xemsisi téxi ezerichige terjime qilinmidi. Men türkiy xelqler edebiyatliri fakultétining mudirliq wezipisini ötewatimen. Bu derslerni bériwatimen, emma derslik kitabimiz yoq. Baburname dep dersimiz bar idi, burun kitab yoq, hazir bar. Elishir nawayi dersimiz bar, emma kitabi yoq, buni eng qisqa waqit ichide neshr qildurushimiz lazim. Chünki, u büyük alim, sha'ir we peylasop. Shundaqla türk dunyasining ulugh sha'iri. Mesilen, Uyghur sha'irliridin tallanmilar namida kitab tüzüshimiz kérek. Qazaq, qirghiz sha'irliridin tallanmilar téxi neshr qilinmidi. Bularning hemmisini tüzüp chiqay deymen. Bular türk dunyasining eng muhim bayliqliri.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.