Финландийәдики уйғурларниң һаяти вә паалийәтлири (1)

Ихтиярий мухбиримиз оғузхан
2017-11-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Финландийә шәрқий түркистан җәмийити дуня күлтүр фестивалиға қатнашти. 2012-Йили май. Финландийә.
Финландийә шәрқий түркистан җәмийити дуня күлтүр фестивалиға қатнашти. 2012-Йили май. Финландийә.
RFA/Erkin Tarim

Финландийә шималий явропаға җайлашқан гүзәл бир дөләт. Бу әлдә илгири сода-тиҗарәт яки башқа сәвәбләр билән кәлгән аз сандики уйғурлар болған болсиму, әмма көп сандики уйғурлар 1990-йилларниң ахирлири вә 2000-йилларниң башлирида келип олтурақлашқан.

Һазир финландийәдә яшайдиған уйғурлар тәхминән 200 әтрапида болуп, явропадики башқа әлләргә, болупму шималий явропадики шиветсийә яки норвегийәгә селиштурғанда сани хелила аз. Шундақ болушиға қаримай, финландийәдики уйғур җамаити өзлири қурған тәшкилатлар әтрапиға уюшуп, уйғурларниң миллий кимликини сақлаш вә җамаәтлик ишлири илгири сүрүш үчүн бир кишилик һәссисини қошмақтикән.

Финландийә пайтәхти хелсинкидики шәрқий түркистан җәмийитиниң рәиси обулқасим һаҗи бу һәқтә зияритимизни қобул қилип, финландийәдә яшаватқан уйғур җамаитиниң һаяти вә җәмийәтләргә уюшуш әһвалини аңлатти.

Униң билдүрүшичә, уйғурлар 1990-йилларниң ахирлиридин башлап, финландийәгә келип олтурақлишишқа башлиған икән. Һазирқи сани 200 әтрапида икән. Финландийәдики уйғур җамаити 2004-йили хелсинкида финландийә шәрқий түркистан җәмийитини қурған болуп, шундин кейин, бу җәмийәтниң әтрапиға уюшуп, финландийә парламенти вә башқа орунларда уйғур мәсилисини аңлитип кәлгән икән. Кейинки йилларда финландийәдә йәнә «уйғур мәдәнийәт мәркизи» намлиқ йәнә бир җәмийәт қурулған болуп, бу җәмийәт қармиқида уйғур балилириға ана тил дәрси вә дин тәрбийәси елип берилған икән. Ундин башқа йәнә уйғур мәдәнийитини финландийә хәлқигә тонуштуруш ишлириму елип берилмақтикән.

Финландийә уйғур мәдәнийәт мәркизидә актип паалийәт елип бериватқан муһәммәт әли һаҗимму зияритимизни қобул қилип, мундақ деди: «финландийәдики уйғурлар пайтәхт хелсинкини асас қилған һалда тарқақ олтурақлашқан. Санимиз һазирчә 200 әтрапида болса керәк. Финландийәдә уйғур җамаити қурған икки тәшкилат - финландийә шәрқий түркистан җәмийити билән финландийә уйғур мәдәнийәт мәркизи 2004-йилидин буян сиясий, иҗтимаий, мәдәнийәт паалийәтлирини елип бармақта. Биз кейинки вақитларда мәхсус орун елип, балилиримизни ана тил вә башқа җәһәтләрдин тәрбийәләйдиған ишларниму елип бардуқ. Әпсуски, санимиз аз, һәр җайларға тарқақ олтурақлашқан болғачқа кейинки йилларға кәлгәндә бу паалийәтләрни изчил давамлаштурушқа имканимиз дегәндәк яр бәрмәйватиду…»

Ахирида финландийәдә яшаватқили 13 йил болған исмаил һаҗимму зияритимизни қобул қилип, мунуларни билдүрди: «мән вәтәндин чиққили 13 йил болди. Шундин бери финландийәдә яшаватимән. Һазир дөләт қармиқидики бир такси ширкитидә ишләватимән. Хизмитим яхши. Балилиримниң чоңлири гимназиюмни пүттүрүп, университетқа оқушқа кирди. Кичиклири техи башланғучта оқуватиду. Биз туруватқан шәһәрдә он нәччә уйғур аилиси яшаймиз. Адәттә һейт-айәм вә дәм елишларда йиғилип учришимиз. Омумән, миллий кимликимиз, мәвҗутлуқимиз вә балилиримизниң келәчики үчүн қолимиздин келишичә тиришиватимиз.»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт