خىتاي نېمە ئۈچۈن غۇلجا مەشرىپىنى باستۇردى؟
2014.02.11
ئامېرىكىدا پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىليار شەمشىدىن ئەپەندى 5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسى مۇناسىۋىتى بىلەن ئېلىپ بېرىلغان نامايىشتا مۇخبىرىمىز بىلەن سۆھبەتتە. 2014-يىلى 5-فېۋرال، ۋاشىنگتون.
RFA
ئۇزۇن تارىخى، مەدەنىي ۋە ئىجتىمائىي ئاساسقا ئىگە ئۇيغۇر مەشرەپلىرى ئوخشىمىغان يۇرتلاردا، تۈرلۈك شەكىللەردە ھازىرمۇ داۋام قىلماقتا، ئەمما خىتاينىڭ 1990-يىللارنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن باشلاپ غۇلجا مەشرىپىنى باستۇرۇشقا باشلىغانلىقى بۇنىڭ ئاخىرى 17 يىل ئاۋۋال يۈز بەرگەن 5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسىگە سەۋەب بولغانلىقى ھەممىگە مەلۇم. ئۇنداقتا، خىتاي ھۆكۈمىتى نېمە ئۈچۈن غۇلجا مەشرىپىنى قاتتىق باستۇرىدۇ؟ ئۇيغۇر ياشلىرىدا بىر دەۋر ئىسلاھات ئېلىپ بارالىغان غۇلجا مەشرىپىنىڭ ئىدىيىۋى ئاساسى قانداق تىكلەنگەن؟ غۇلجا مەشرىپىنىڭ قانداق پەرقلىق ئالاھىدىلىكى خىتاينىڭ سەزگۈر مۇئامىلە قىلىشىغا سەۋەب بولدى؟
يۇقىرىدىكى ئاۋاز ئۇلىنىشىدىن، غۇلجا مەشرىپى مۇھىتىدا ئۈسۈپ يېتىلگەن، ھازىر ئامېرىكىدا پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىليار شەمشىدىن ئەپەندىنىڭ ئۆزىنىڭ كۆز قاراشلىرىنى ئاڭلىغايسىلەر.
كۆپ كۆرۈلگەن خەۋەرلەر
RFA
- ئەنگلىيەلىك يۇتۇبېر كۆرگەن تاقاقلىق مەسچىتلەر ۋە روزا تۇتۇش چەكلەنگەن ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتى دىققەت قوزغىدى
- خىتايغا قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلارنى «يوقلاش» قا ماڭغان تايلاند ۋەكىللەر ئۆمىكى ئاگاھلاندۇرۇلدى
- مۇتەخەسسىسلەر:«خىتايغا خۇشخەۋەر بولغان ئىشلار ئۇيغۇرلار ئۈچۈن شۇم خەۋەردۇر»
- «شىنجاڭ ۋەكىللىرى» «دۆلەت ئورتاق تىل-يېزىقى قانۇنى» غا ئۆزگەرتىش كىرگۈزمەكچى
- ئاقسۇدا روزىدارلارنىڭ روزىسىنى بۇزۇش ياكى روزا تۇتۇشقا ئىمكان قويماسلىق ئۈچۈن ئاھالىلەر مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنغان