Almatada "Uyghur qelemkeshler" zhurnilining ikki sani yoruq kördi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2015-08-26
Share
uyghur-pen-jurnili-305.png "Uyghur Pen" zhurnili
RFA/Oyghan

Yéqinda almatada jumhuriyetlik"Uyghur qelemkeshler" edebiy - bedi'iy zhurnilining yettinchi we sekkizinchi sanliri yoruqqa chiqti. Zhurnalning yettinchi sanining deslepki sehipiliride ötken esirning otturlirida Uyghur élidin ottura asiyagha köchüp chiqqan ataqliq sha'irlar rozi qadirining "Silerge barlighim", "Dost", "Wijdan" "Aldida", "Ademler", "Bagh yaratqan qiz", "Dostlar", ziyaydin qaharofning "Weten", "Ili deryasi", "Almuta", "Séni esleymiz", "Bahar gülliri", "Seherde - taghda", Uyghur élide tonulghan talantliq sha'ir abliz nazirining "Chéchek pesli", "Qar we maysa", "Men we newre" qatarliq eserliri orun alghan. Uningda shundaqla sowét - yapon urushi qatnashquchisi, pen doktori tughluqjan talipofning "Jengchi dost xatirisi", tashkentlik alim perhat hemrayéfning "Lékim ibrahimofning danishmenliki we bilimliri" namliq maqaliliri, talantliq yazghuchilar turghan toxtemofning "Dadamning axirqi xéti" powésti we jamaldin bosaqofning "Köch - köch" romanidin üzündiler orun alghan. Buningdin tashqiri mezkur sanda bésim orunni yazghuchi ismayiljan iminofning özbékistan'gha, shu jümlidin Uyghur yurtlirigha qilghan sepiri heqqide yézilghan "Uyghurabadqa yol" dep atalghan esiri igileydu.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan filologiye penlirining namzadi rabik ismayilof bolupmu Uyghurlarning tarixiy wetinidiki ediplerning ijadiyitini tonushturushning muhimliqini, shundaqla jurnalning yettinchi sanining mezmunini alahide tekitlep, mundaq dédi:

Biz qandaqla bolmisun, özimizning tarixiy wetinimizning bir qismi. Shuning üchün tarixiy wetinimizde yüz bériwatqan weqeler, tonulghan yazghuchilarni mushu qazaqistan yashawatqan öz xelqimiz bilen tonushturushnimu jurnal özining meqsidi süpitide shu yaqtiki istédatliq yazghuchilarning ijadiyetlirini bizning kitabxanlar bilen keng rewishte tonushturmaqchi.

Zhurnalning sekkizinchi sani ismayiljan iminofning qazaq xelqining munewwer perzenti, ataqliq alim, sayahetchi we étnograf choqan welixanofning Uyghur élige qilghan ilmiy ékispéditsiyisi heqqide yézilghan "Uyghuriyening choqan welixanofning ékispéditsiyisi teripidin öginilishi" namliq maqalisi bilen bashlinidu. Kéyinki sehipilerde bolsa, Uyghur élide tonulghan sha'irlar osmanjan sawutning "Altun bulaq", ataqliq yazghuchi abduréhim ötkürge béghishlan'ghan "Sha'ir xatirisige", "Tal - tal aq chachliring tang nuri, ana", "Tangda turup", "Dala naxshisi", ebeydulla ibrahimning "Weten heqqide qoshaq", "Qeshqer ustisigha","tarimgha muhebbet", "Muqam heqqide muxemmes", "Qara we aq" oxshash eserliri uchraydu. Bu sanda shundaqla qazaqistanliq yazghuchi shayim shawayéfning "Bilal nazim" romanidin, 18 - esir sha'iri molla abdulelim, yeni sha'iraxunning "Islamname" esiridin, ötken esirning 20 - we 30 - yillirida ottura asiyada tonulghan sha'ir we yazghuchi nur israyilofning "Künler" powéstidin parchilar bérilgen. Jurnalda tashkentlik alim kerimning öz bowisi, dadisi we akisining xatirisige béghashlap yazghan "Yoqluqi sewebidin" namliq nesri eseri bilen bir qatarda abduweli sadirofning "Orxun deryasi" shé'iri, abliz ghopurning ressam küresh zulpaqirof ijadiyitige béghishlan'ghan "Küreshchan küresh" maqalisi bérilgen.

Ziyaritimizni qobul qilghan filologiye penlirining namzadi ruslan arziyéf "Qelemkeshler zhurnili"ning pa'aliyet yönilishliri hem uning mawzu we mezmun da'irisini yaxshilashta némilerge köngül bölüsh lazimliqini körsitip, mundaq dédi:

Qazaqistanda Uyghur "Qelemkeshler zhurnili"ning teshkil qilinishi Uyghur edebiyati üchün nahayiti muhim weqe boldi, dep éytsaq artuq bolmaydu. Bu jurnal Uyghur edebiyati we edebiyatshunasliqtiki chong bir boshluqni tolduridu hem uning kéyinki ikki nomérini qaraydighan bolsaq, u yerdimu Uyghur élidiki hem qazaqistandiki dangliq sha'ir - yazghuchilarning muhim eserlirini bérishke tirishqan. Bu jurnalning asasiy yönilishi omumen dunyadiki Uyghur edebiyatining muhim eserlirini Uyghur oqurmenlirige tonushturush bolup hésablinidu, dep oylaymiz. Bolupmu Uyghur élidiki talantliq sha'ir - yazghuchilirimizning eserlirini tonushturushta bu jurnal muhim rol oynap kéliwatidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet