Миркамил қәшқәрли хитай әлчиси дең лиға лагерда өлтүрүлгән анисиниң фото-сүритини көрсәтти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-02-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитайниң әнқәрәдә турушлуқ баш әлчиси дең или әнқәрәдики истратегийәлик чүшәнчиләр институтида «хитайниң вирусқа қарши риқабити» темисида доклат бәргән. 2020-Йили 11-феврал. Әнқәрә, түркийә.
Хитайниң әнқәрәдә турушлуқ баш әлчиси дең или әнқәрәдики истратегийәлик чүшәнчиләр институтида «хитайниң вирусқа қарши риқабити» темисида доклат бәргән. 2020-Йили 11-феврал. Әнқәрә, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Уйғур журналист миркамил қәшқәрли әнқәрәдики хитай әлчиси дең лиға лагерда өлтүрүлгән анисиниң фото-сүритини көрсәтти.

12-Феврал күни хитайниң әнқәрәдә турушлуқ баш әлчиси дең ли әнқәрәдики истиратегийәлик чүшәнчиләр иниститутида «хитайниң вирусқа қарши риқабити» темисида доклат бәргән.

Мәзкур иниститутниң мудири профессор, доктор мәмәт қафқазяли әпәнди риясәтчилик қилған доклат бериш йиғиниға бәзи дөләтләрниң баш әлчилири, дипломатлири, парламент әзалири, мутәхәсисләрләрдин болуп, көп санда киши иштирак қилған. 

Хитай әлчисиниң доклати ахирлашқандин кейин йиғинниң соал-җаваб қисмида түркийә радийо вә телевизйә идарисиниң уйғурчә аңлитиш бөлүмидә ишләйдиған миркамил қәшқәрли хитай әлчисидин икки соал сориған. У иккинчи соалида анисиниң 2019-йили лагерда өлгәнликини, бу хил өлүмләрниң қачанғичә давамлишидиғанлиқини сорғинида йиғинға риясәтчилик қилған мәмәт қафқазяли әпәнди бундақ соалларни сорашқа рухсәт қилалмайдиғанлиқини ейтип, хитай әлчисини бу соалға җаваб бәргүзмигән. Миркамил қәшқәрли әпәнди бу җәрян тоғрисида мәлумат бәрди. 

Миркамил қәшқәрли әпәндиниң хитай әлчисидин соал сорашни тосқан профессор мәмәт қафқазяли әпәнди бу һәқтики зияритимизни қобул қилип мундақ деди: «миркамил қәшқәрли әпәнди биринчи соалида хитай әлчисигә җаза лагерлирини қачан етиветисиләр? деди, иккинчи соалида анам лагерда вапат болди, деди мән бирнәрсә демидим. Бу җәрянда янчуқидин фото-сүрәт чиқириватқанлиқини көрдүм. Немә чиқиридиғанлиқини биләлмидим, қейин бир әһвалда қалдим, ундақ қилмаң, бу болмиди дедим. Хитай әлчиси уйғурлар тоғрисида мәхсус доклат беридиғанлиқиға вәдә бәрди. У вақитта соал сораңлар дәп соалиға җаваб бәргүзмидим. Башқа адәмниң соалиға өтүп кәттуқ. Мән йиғин башлаштин бурун вухән вирусидин башқа темиларда соал сорашқа болмайду дегән идим.»

Бу вәқә йүз бәргәндин кейин миркамил қәшқәрли әпәнди бу һәқтә иҗтимаий таратқуларда язма йезип тарқатқан болуп, түркийәдә қаттиқ ғулғула пәйда қилди. Көп сандики түркләр хитай уйғурларға еғир бесим сиясити йүргүзүватқан пәйттә мәмәт қафҗазиялиниң уйғурлар хитай әлчисидин сориған соалға җаваб бәргүзмигәнликини қаттиқ әйиблиди. Буларни оқуған профессор доктор мәмәт қафқазяли әпәнди 13-феврал күни миркамил әпәндини ишханисиға чақирип иҗтимаий таратқуларда бир түзитиш киргүзүшини тәләп қилған. Миркамил униң тәлипигә бинаән қайта баянат елан қилғанлиқини ейтти. 

Миркамил қәшқәрли әпәнди хитай әлчиси дең линиң доклат бериш йиғиниға көп санда дипломат қатнашқанлиқини, ву хән вируси чиққандин кейин күнтәртиптин чүшүп қалған җаза лагерлири мәсилисини йәнә бир қетим күнтәртипкә елип кәлгәнликини, мәқситигә йәткәнликини баян қилди. 

Әнқәрәдики истиратегийәлик чүшәнчиләр иниститути 2009-йили қурулған болуп, һазирғичә көп қетим хитай вә уйғурлар тоғрисида доклат бериш йиғини өткүзди вә иниститут рәһбәрлири хитай һөкүмитиниң тәклипигә бинаән бир қанчә қетим хитайға зиярәт елип барди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт