Ömer faruq: "Ikki qizimni türkiyege élip kélish üchün 2 yildin buyan qilmighan ishim qalmidi"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-05-24
Share
Ömer faruq: 6 Yashtiki qizi zahide bilen 5 yashtiki qizi zerife heqqide héchqandaq xewer alalmighan ömer faruq ependi ikki qizining we a'ile tawabi'atlirining iz-dérikini qilmaqta. 2021-Yili may, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

2016-Yilining axiridin tartip chet'eldiki Uyghurlarning wetinidiki ata-ana, bala-chaqa, uruq-tughqan we dost-buraderliri bilen bolghan alaqisi üzülüshke bashlan'ghan idi. 2019-Yilining axiridin tartip türkiyediki bu Uyghurlar "A'ilem qeyerde?" namliq pa'aliyet bashlatqan idi. Bu yashlar istanbuldiki meydan we kochilarda, xitay konsulxanisi aldida hemde enqerediki xitay elchixanisi aldida türlük naraziliq pa'aliyetliride ötküzgen bolsimu, lékin téxiche a'ilisidikilerdin xewer alalmighan. Bularning biri 6 yashtiki qizi zahide bilen 5 yashtiki qizi zerife heqqide héchqandaq xewer alalmighan ömer faruq ependidur. Ömer faruq ikki yildin buyan türkiye tashqi ishlar ministirliqi arqiliq ikki qizini türkiyege élip kélish üchün tirishiwatqan bolsimu, emma hazirghiche muweppeqiyetlik bolalmighan. Uning éytishiche, uning ikki qizi bilen didar körüshüsh üchün qilmighan ishi qalmighan bolsimu, emma hazirghiche qizlirining qeyerde ikenlikinimu bilelmigen.

Ömer faruq ependining türkiyelik ikki qizi 6 yashtiki qizi zahide bilen 5 yashtiki qizi zerife.

Biz bu heqte melumat igilesh üchün ömer faruq ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. U aldi bilen özini qisqiche tonushturghandin kéyin, türkiye puqrasi bolghan ikki qizidin qandaq ayrilip qalghanliqini bayan qilip, mundaq dédi: "Men ömer hemdulla, türkiye puqraliqidiki isim-familem ömer faruq. Men 2012-yili dadam bilen hej ibaditi üchün mekkige barghanda, dadam mekkide tügep kétip, men mekkide oqush üchün qalghan idim. Emma her yili tetilde weten'ge bérip kélettim. Axirqi qétim 2016-yili 9-ayda tetilni tügitip, se'udi erebistan'gha chiqtim. Ayalim wetende qalghan idi. U 2016-yili 12-ayda manga uchur qilip, saqchilarning pasportini yighiwélish üchün kirgenlikini éytti. U waqitta wetende omumyüzlük pasport yighiwélishni bashlaptiken. Méning 4 qizim bar idi, ikkisining nopusi bolmighachqa qéyni'anamning yénida qaldurup qoyushqa mejbur bolup qalduq. Öydikiler u ikki qizimning nopusini chiqirip arqamdin ewetip bermekchi idi.

U ayali bilen dubeyde jem bolghanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Men mekteptin ruxset sorap dubeyge keldim, ayalim nupusi bar 2 qizimni élip dubeyge keldi. Dubeyde bir mezgil turghandin kéyin, 2017-yili 7-ayda türkiyege kelduq. 2017-Yili 10-aylarda öy-mülük tijariti qilidighan ikki akam, yeni rozi hemdulla bilen memet hemdulla, qéyni'atam ablimit ziyawudun we qéyni'anam hörigül baratlarning tutqun qilin'ghanliqi toghrisida uchur keldi. Ular hazir hayattimu yaki öldimu? buningdin héchqandaq xewirim yoq. Anam xeyrinisaxan 67 yashta, mangalmaydu. Ikki akam we anam tutulghandin kéyin, ikki acham zeynigül abdulla bilen hawagül abdulladinmu héchqandaq xewer yoq."

Ömer faruq ependining öy-mülük sodisi bilen ronaq tapqan ikki akisi rozi hemdulla bilen memet hemdulla we uning anisi xeyrinisaxan.

Ömer faruq ikki qizini türkiye élip kélish üchün qilmighan ishining qalmighanliqini, türkiye tashqiy ishlar ministirliqining küch chiqiriwatqanliqini, türkiye parlamént ezaliri bilen türk xelqining qattiq qollishigha érishkenlikini bayan qilip, mundaq dédi: "Men a'ilem bilen 2019-yili türk puqraliqigha ötüsh üchün iltimas sundum. 2020-Yili türk puqraliqigha qobul qilindim. Wetende qélip qalghan zahide bilen zeripe qizimmu türk puqraliqigha qobul qilindi. 2020-Yili 6-aylarda wetende qep qalghan ikki qizimni türkiyege élip kélish üchün türkiye tashqiy ishlar ministirliqigha iltimas sundum. Türkiye tashqiy ishlar ministirliqi derhal jawab qayturdi. Wetende qep qalghan türk puqrasi ikki qizimni türkiyege ekilip béridighanliqini dédi. Ikki kün ötkendin kéyin, türkiyening béyjingde turushluq elchixanisi téléfon qilip, ikki qizimning matériyallirini telep qildi. Men barliq matériyallirini ewetip berdim. Türkiyening béyjingda turushluq elchixanisi ikki qizim heqqide xitay tashqiy ishlar ministirliqigha xet yéziptu. Xitay 3-4 ayghiche jawab bermeptu. 4 Aydin kéyin xitay tashqiy ishlar ministirliqi méning xitayning türkiyediki elchixanisigha iltimas sunushumni deptu. Men iltimas yézip xitayning istanbulda turushluq konsulxanisigha apardim, méni qobul qilmidi. Men bu ehwalni türkiyening béyjingda turushluq elchixanisigha éyttim. Ular toxtimastin izchil halda tirishchanliq körsitiwatidu. Lékin xitay terep hazirghiche jawab bérishtin özini qachuriwatidu. Ötken hepte türkiyening béyjingdiki bash elchisi manga téléfon qilip, qolidin kelgenni qiliwatqanliqini, a'ilemdin we qizimdin xewer alidighanliqini dédi. Xitayning istanbuldiki konsulxanisi almighan iltimasni ewetip bérishimni éyitti. Men uni türkiyening béyjingdiki elchisixanisigha ewettim. Türkiyedin bir hey'etning Uyghur élige baridighanliqini, bash elchi emin önen ependiningmu u hey'et bilen bille bolidighanliqini, shu waqitta bizning öynimu ziyaret qilishni oylawatqanliqini éyitti."

Ömer faruq ependi 2 qizi bilen jem bolghuche bu dewani qilishqa dawam qilidighanliqini bayan qilip, mundaq dédi: "Men ikki yildin buyan iltimas sunush kérek bolghan hemme yerlerge iltimas sunush bilen birlikte, köp qétim guwahliq berdim we bériwatimen. Bolupmu ijtima'iy taratqular arqiliq pütün dunyagha, bolupmu türk xelqighe anglitiwatimen. Türkiye parlaméntidiki bezi parlamént ezaliri méning ehwalimni türkiye parlaméntida küntertipke élip kéliwatidu. Men ikki qizimni türkiyege élip kelmigüche, bu dewadin bir minutmu toxtap qalmaymen."

Ikki yildin buyan türkiyediki bezi parlamént ezaliri ömer faruqning ikki qizining mesilisini türkiye parlaméntida küntertipke élip kelgendin sirt, türkiyening béyjingda turushluq bash elchisi abdulqadir emin önen ependi tiwittéir arqiliq ehwal toghrisida melumat bérip turghan. U 10-may künidiki tiwittérda mundaq dep yazghan: "Yaxshi qérindishim, köp qétim sanga déginimdek, biz qizliringning ishini közitiwatimiz. Biz sizning we barliq wetendashlirimizning ishlirini süylep, izchil halda silerge melumat bérip turuwatimiz. Allah qisqa waqit ichide a'ilingizdikiler bilen jem bolushqa nésip qilsun. Bizmu shuning üchün küch chiqiriwatimiz!"

Ömer faruqning ikki qizining mesilisini "Iyi" partiyesi parlamént ezasi fexriddin baxshi ependi 15 iyul küni türkiye parlaméntida otturigha qoyup, türkiye tashqiy ishlar ministirliqining bu mesilige alahide ehmiyet bérishi kéreklikini tekitligen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet