Қирғизистан уйғурлири корона вирусиға қарши туруш үчүн сахавәтлик ишларни елип бармақта

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2020-03-31
Share
Qaynar-shirkiti-saqchilargha-tamaq-tarqatmaqta.jpg Қирғизистанда тонулған “қайнар гурупписи” намлиқ тамақ етиш ширкити сақчиларға тамақ тарқатмақта. 2020-Йили март, қирғизистан.
RFA/Féruze

Корона вируси мәркизий асия әллиригә, шу җүмлидин қирғизистанғиму йетип кәлди. Аммиви ахбарат агентлиқлиридин мәлум болушичә, шундақла даңлиқ сәһийә мутәхәссислириниң сөһбәтлиригә асасланғанда, бу кесәл яшанғанлар үчүн алаһидә хәтәрлик икәнлики билдүрүлгән. Қирғизистан уйғурлири бу кесәлгә қарши туруш үчүн тиришчанлиқларни көрсәтмәктә.

Бишкәк шәһириниң әтрапидики уйғурлар зич олтурақлашқан “лебединовка” йезисида паалийәт қиливатқан уйғур яшлиридин илшат қасимоф вә алимҗан турдийефларниң башчилиқидики мәшрәп әһли “ярдәм-сәдиқә” гурупписи қуруп, моһтаҗ аилиләргә, шундақла яшанған ялғуз кишиләргә лазимлиқ йемәк-ичмәк вә дориларни йәткүзмәктә. “ярдәм-сәдиқә” гурупписиниң асасий мәқсити һазирқи җиддий һаләт мәзгилидә, яшанғанларни асраш вә турмушта моһтаҗ болғанларға ярдәм көрситиштин ибарәттур. Радио зияритимизни қобул қилған илшат қасимоф бу қийин пәйттә өзлириниң башқиларға ярдәм қилалиғанлиқидин рази болғанлиқини билдүрди. У мундақ деди “биз лебединовка йезисида туримиз, бизниң мәшрипимиздә 20-22 яшлиқ 11 йигит бар. Биз бир-биримиз билән сөһбәтлишип, хәйри-сахавәтлик ишларни елип барайли дәп келиштуқ, чүнки һазир ялғуз яшанғанлар җиқ, шундақла җиддий һаләт йолға қоюлғандин кейин, нурғун кишиләр өз ишлиридин вә күндилик киримлиридин айрилип, бәзилириниң шунчилик қийин һаләттә икәнликини көрдуқ. Һәқиқәтән биз уларға азрақ болсиму ярдәм қилалисақ бәк хушалмиз. ярдәм-сәдиқә тәклипимизгә лебединовкадики уйғур акилиримиз вә һәдилиримизму ярдәм бериватиду, биз қошна йезилардики мәшрәп әһлиниму бу сахавәтлик ишларға тәклип қилимиз.”

“ярдәм-сәдиқә” гурупписи “новопокровка”, “восток”, “көк яр”, “малаводний”, “киргшелк”, “ақ өргә” вә башка йезилардики яшанғанлар вә турмушта моһтаҗ болғанларға лазимлиқ буюмларни йәткүзди. Буниңдин ташқири улар йәнә мейипләргә, йетимләр өйигә полу вә татлиқларни тәйярлап апирип, йетим балиларни хушал қилишти. Һазирғичә сахавәтчиләр 150-тин ошуқ аилиләргә ярдәм берип, йәнә 150 кишилик ярдимини тәйярлап, алдимиздики әң қисқа муддәттә уларға йәткүзүп бәрмәкчикән.

Мәлумки қирғизистан тәрәққий қилған дөләтләрдин әмәс, қирғизистан һөкүмити бу вирусниң ямрап кетишидин наһайити әндишә қилди. Корона вирусиниң алдини елиш үчүн бу кесәл билән юқумланған кишиләрниң сани 14 йәткәндила қирғизистан җумһурийитиниң башчиси соронбай җейенбекофниң елан қилиши билән бишкәк шәһири вә қирғизистанниң җәнубидики ош, җалал-абад вилайәтлиридә җиддий һаләт йүргүзүлди. Җиддий һаләт 22-март күнидин тартип 22-апрел күнигичә бир ай давамлашмақчи. Бу бир ай ичидә аммиви қатнаш чәклинип, кишиләргә өйлиридә туруш тәвсийә қилинған. Бишкәк шәһиридин чиқиш еғизлирида сақчи постлири орунлаштурулған.

Қирғизистанда тонулған “қайнар гурупписи” намлиқ тамақ етиш ширкити, 22-март күнидин тартип сәһийә хадимлирини вә тосуқлуқ пост орунлирида хизмитини өтәватқан әскәр вә сақчиларни иссиқ тамақлар билән бикарға тәминлимәктә. Радио зияритимизни қобул қилған “қайнар гурупписи” ширкитиниң баш директори зулпийә һәсәнова ханим, бикарға тамақ тарқитиш паалийитини өз ширкитиниң ассол молдокматованиң “меһрибан” фонди билән бирликтә җиддий һаләт муддити ахирлашқанғичә давамлаштуридиғанлиқини ейтти.

Мәлум болушичә “қайнар гурупписи” ширкити һәр хил сахавәтлик паалийәтләргә қатнишип кәлмәктә. Улар һәр йили рамзан ейиниң иптар паалийәтлири вә роза һейтниң байрамлиқ сахавәт паалийәтлирини уюштуруп кәлмәктә. Улар йәнә қирғизистандики мусулманлар фонди уюштурған һәр хил сахавәт ишлириғиму һәмкарлиқ көрсәтмәктә.

Җиддий һаләт йолға қоюлғандин кейин дохтур вә сестраларниң өз дохтурханилириға йетип бериши бәк қийин болуп қалғаниди. 23-Март күнидин тартип қирғизистан яшлири дәрһал сәһийә хадимлирини тошуш үчүн пидаийлар гурупписини қурған. Улар йол җәдвили түзүп, өз мәһәллисидики дохтур вә сестраларни дохтурханиларға нөвәт билән бикарлиқ тошимақта. Бу пидаийлар гурупписиға уйғур йигитләрму актиплиқ билән қатнишип бишкәк шәһири вә сокулуқ наһийәсидики йезиларда корона вирусиға қарши турушқа өз төһпилири қошуп кәлмәктә.

Қирғизистанда 18-март тунҗи қетим корона вируси байқалғаниди, юқумланғанлар җалал-абад вилайитидики сузақ вә ноокән наһийәлириниң 3 нәпәр аһалиси иди. Қирғизистанниң сәһийә министирлиқиниң билдүрүшичә 30-март күнигичә қирғизистанда юқумланған кишиләрниң сани 84 йетип, 1 киши сақайған.

Рәсмий мәлуматларға қариғанда, қирғизистанда 60 миңға йеқин уйғур аһалиси яшайду. Бу уйғурлар асаслиқи бишкәк шәһири вә униң әтрапидики йеза-қишлақларға тарқалған. Бурундинла бу җумһурийәтләрдә бар уйғурлардин башқа, уларниң хели көп қисмини 1950-1960-йилларда уйғур дияридин көчүп кәлгәнләр вә уларниң пәрзәнтлири тәшкил қилған болуп, улар өзлирини қирғизистанниң тәң һоқуқлуқ пуқралири дәп қарайду. Қирғизистан уйғурлириму корона вирусидин мудапиәлиниш үчүн түрлүк чарә-тәдбирләрни қолланмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт