Уйғур диярида "икки йүзлимичиләрни паш қилиш" чақириқи омумлашмақта

Мухбиримиз әзиз
2017-10-30
Share
ikk-yuzlimichi-pash-qilish-uqturush.jpg Бортала партком тарқатқан икки йүзлимичиләрни паш қилиш уқтуруши. 2017-Йили өктәбир.
Social Media

Хитай даирилири уйғур диярида иҗра қиливатқан сиясий җәһәттики бастуруш тәдбирлириниң бир һалқиси җай-җайлардики "икки йүзлимичиләрни паш қилиш" һәққидики чақириқлар вә еланлар болуватқанлиқи мәлум.

Бәзи органлар мәхсус бу һәқтә җәдвәл ишләп чиқип, "икки йүзлимичилик" кә қарши күрәштә қандақ мәйданда икәнликини өз тәвәликидики кадирларниң сиясий сапасини өлчәшниң бир муһим шәрти қилған. Һалбуки, һәрқайси вилайәт вә шәһәрләрдә шиддәт билән кеңәйтиливатқан "тәрбийәләш мәркәзлири" гә йиғивелинған уйғур кадирларниң мутләқ көп қисми дәл охшаш болмиған дәриҗидә "икки йүзлимичилик" қилмишиға четилип қалғанлиқи сәвәблик әйибләнмәктә. Бу хил әйибләшләрниң кишиләрни техиму вәһимигә селиватқан йәнә бир тәрипи он нәччә йил илгири нормал һесабланған бәзи ишларниң нөвәттә қайтидин қарап чиқилип, һазирқи вәзийәттә "икки йүзлимичилик" болуп қалғанлиқидур.

Йеқинда бортала шәһәрлик партком тарқатқан "икки йүзлимичи" ләрни паш қилиш һәққидики уқтуруш һазир уйғурлар дияридики уйғур кадирларни вәһимигә селиватқан "икки йүзлимичилик" қилмишиниң чоң җәһәттики даирисини көрситип бериду. Униңда төвәндики қилмишларни садир қилғучиларниң "икки йүзлимичи" болидиғанлиқи көрситилгән:

Биринчи, мәркәз яки аптоном районлуқ партком шуниңдәк бортала областлиқ партком орунлаштурған хизмәтләр һәққидә қалаймиқан сөзлигәнләр

Иккинчи, миллий бөлгүнчиликкә қарши күрәштә мәйдани мустәһкәм болмиған яки үзүл-кесил болмиғанлар

Үчинчи, бөлгүнчиликкә қарши туруш хизмити җәрянида ахбарат яки учурларни тарқитиш яки башқиларға тәминләш арқилиқ бөлгүнчиликкә земин һазирлиғанлар

Төтинчи, вәтәнниң бирлики, милләтләр иттипақлиқи вә иҗтимаий муқимлиққа зиянлиқ гәп-сөзләр шуниңдәк шинҗаңниң тарихини бурмилайдиған, диний әсәбий идийәләрни тәшвиқ қилидиған әсәр язғанлар

Уқтурушниң қалған қисми "икки йүзлимичилик" һәрикитиниң башқа җәһәтләрдики ипадилири һәққидә болуп, бу хилдики мәсилиләрниң һәрқандиқини садир қилғучини "икки йүзлимичи" дәп бекитишкә болидикән.

Биз бу әһвалниң тәпсилатини игиләп беқиш үчүн алди билән бортала шәһири хоңшин сақчиханисиға телефон қилдуқ. Нөвәтчиликтә туруватқан хитай сақчи хадими мәзкур паш қилиш уқтуруши һәққидики соалимизни аңлиғандин кейин, буни инкар қилмиған болсиму бу һәқтики тәпсилий әһвални шу уқтуруш бойичә қилиш керәкликини ейтти. Әмма уқтурушта ейтилмиған мукапат пули һәққидики иштин хәвири йоқлуқини билдүрди.

Арқидин биз бортала шәһиригә қарашлиқ гусу сақчиханиси билән алақиләштуқ. Нөвәтчилик қиливатқан хитай сақчи бизниң "икки йүзлимичиләрни паш қилиш" уқтуруши һәққидики соалимизни аңлиғандин кейин неминидур гуман қилип дәрһалла телефонни қоювәтти. Қайта урғинимизда баш аппараттин "бундақ номур йоқ" дегән сахта учур аңланди.

Ахирида биз мәзкур уқтурушни чиқарған бортала областлиқ партком ишханиси билән алақиләштуқ. Мәсул аял кадир телефонни алғандин кейин һазир бу хилдики "икки йүзлимичи" кишиләрни паш қилғанларға мукапат берилмәйдиғанлиқини ейтти.

Кадир: сиз немә дәп ишханимизниң номуриға телефон қилдиңиз?
Мухбир: икки йүзлимичиләрни паш қилиш һәққидики мәсилә үчүн. Буни паш қилғанларға мукапат берәмсиләр?
Кадир: буниңға. . . . . Мукапат бәрмәймиз.
Мухбир: мукапат йоқ, дәң. Шундақму?
Кадир: шундақ, мукапат йоқ.
Мухбир: бу уқтурушни қайси орган чиқарған? бортала шәһириму?
Кадир: буни. . . Сиз ашу көргән уқтурушни қайси орган чиқарған болса шу органдин сораң. Шуңа буни биз билмәймиз.
Мухбир: уқтурушта силәрниң мушу номурни йезип қоюптиғу?
Кадир: бизниң мушу номурни дәмсиз?
Мухбир: шундақ, демәк бу хил паш қилишларға мукапат пули берилмәйду - дәң!
Кадир: шундақ, берилмәйду.
Мухбир: бу уқтурушниң уйғурчә нусхисиму барму?
Кадир: йоқ.

Андин биз мәзкур уқтурушта ейтилған мәзмунларниң роһи бойичә қандақ ишларниң "икки йүзлимичилик" кә мәнсуп болидиғанлиқини соридуқ. Әмма бу хитай кадир өзиниң пәқәт "икки йүзлимичилик" һәққидики учурларни топлаш хизмитигә мәсул икәнликини, паш болған әһвалларниң характерини бекитиштә йәнә бир дәриҗә юқири органниң һөкүм чиқиридиғанлиқини билдүрди.

Мухбир: бир қисим кишиләр пәқәт һөкүмәт қанунлуқ нәшр қилған "қуран" ни оқуғанлиқи үчүн қолға елинди, бу адил болмиди, дегәнләр "икки йүзлимичи" боламду-йоқ?
Кадир: биз бу хил әһвалларни алди билән дәлилләймиз, андин бекитимиз. Биз тапшурувалған әһваллар пәқәт "икки йүзлимичилик" һәққидики бир йип учи. Бу әһвал "икки йүзлмичилик" кә мәнсупму-йоқ дегән ишларниң характерини биз бекитмәймиз. Буни юқири дәриҗилик орган бекитиду. Бизниң бу уқтурушни тарқитиштики мәқситимиз мушу хил әһвалларға даир йип учини топлаш. Шуңа биз дәмаллиққа буниң характерини бекитәлмәймиз.
Мухбир: ундақта, буниң "икки йүзлимичилик" кә мәнсуп яки әмәсликини қайси орган бекитиду?
Кадир: буни мәхсус беҗиридиған областлиқ. . . . Тохтап туруң-һә. . .

Уйғур диярида бу хил сиясий бастурушлар һәққидики уқтурушларда һәрқачан муәййән сандики мукапат соммиси бекитилидиған болуп, техиму көп кишиләрни мушу хилдики йип учи билән тәминләшкә риғбәтләндүрүш мәқсәт қилинған иди. Әмма бортала шәһәрлик партком елан қилған бу уқтурушта мукапат соммиси ейтилмиған. Шуниң билән бир вақитта мәзкур уқтурушниң роһи бойичә йип учи топлаватқан хитай кадирму бу хилдики паш қилиш һәрикәтлиригә маддий мукапат берилмәйдиғанлиқини билдүрди.

Бу әһвалға қарита америка уйғур бирләшмисиниң рәиси елшат һәсән пикир қилип, район тәвәсидә әвҗ алған зиядә сиясий бастурушлар сәвәбидин келип чиққан омумий вәһимә муһитида бу хилдики уқтурушлар мукапат берилмисиму давамлиқ рол ойнайду, дәп қарайдиғанлиқини билдүрди.

Һалбуки, радийомизниң илгирики әһвал игиләшлири җәрянида бу хилдики"икки йүзлимичилик" сәвәбидин тәрбийәләш мәркәзлиригә йиғивелинған кадирларниң ичидә бирәрму хитай кадирниң йоқлуқи ашкара болған иди. Мушундақ әһвалда бортала шәһәрлик парткомниң бу хилдики паш қилиш уқтуруши чиқиришини елшат һәсән ноқул уйғурларни нишан қилған сиясий һәрикәт, дәп қарайдиғанлиқини билдүрди.

Мәлум болушичә, нөвәттә бу хилдики "икки йүзлимичиләр" ни паш қилиш телефон номурлири һәрқайси шәһәр вә вилайәтләрниң һәммисидила омумлашқан болуп, үрүмчи шәһиридики баш аппаратниң аптоматик җаваб қайтуруш суписи буниң бир типик мисали сүпитидә хизмәт қилмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт