Хитай сақчилири 5-июлдин кейинки ғайиплар һәққидә ялған сөзлимәктә

Сақчи мәһәммәдҗан абләтниң дегәнлири растму яки пуқра турсунахун һәсәнниңму?
Мухбиримиз шөһрәт һошур
2012.10.23
Jume-Tursun--305.jpg 5-Июлдин кейин из-дерәксиз ғайиб болған, илгирики программимизда тонуштуруп откән җүмә турсун.
RFA/Shohret Hoshur

Өткән һәптә мухбиримиз, 5-июлдин кейин ғайиб болғанлардин җүмә турсунниң дадиси турсунахун һәсәнни зиярәт қилған. Турсунахун һәсән өйидин оғлини тутуп ачиқип кәткән сақчи мәһәммәдҗан абләтни қәшқәр йеңишәһәрдә учритип тонувалғанлиқини, әмма сақчиниң униң оғлини тутқанлиқидин тенивалғанлиқини паш қилған иди.

5-Июлдин кейин из-дерәксиз ғайиб болған җүмә турсунниң алисидикиләр.
5-Июлдин кейин из-дерәксиз ғайиб болған җүмә турсунниң алисидикиләр.
RFA/Shohret Hoshur

Мухбиримиз бүгүн йеңишәһәр наһийә йеңиериқ сақчиханисиниң сиясий йетәкчиси мәһәмәтҗан абләтниң өзини зиярәт қилип мәзкур темида мәлумат сориди. Мәһәммәдҗан абләт мухбиримизға бәргән җавабидиму, өзиниң җүмә турсунни тутмиғанлиқини ейтти. Ундақта, сақчи мәһәммәдҗан абләтниң дегәнлири растму яки пуқра турсунахун һәсәнниңму? бу соалға радио аңлиғучилиримизниң өзлири җаваб тепивелиши үчүн, төвәндә мәһәммәдҗан абләтниң җаваби һәққидә мәлумат беримиз.

Соал: яхшимусиз? сиз муһәммәтҗанму?
Җаваб: шундақ мән мәмәтҗан.
Соал: сиз мушу йеңишәһәрдики йеңиериқ сақчиханисиниң соҗаңиму яки?
Җаваб: зидавйүәни (сиясий йетәкчиси)
Соал: сиз 5-июлдин кейин үрүмчигә тазилашқа бардиңизғу....
Җаваб: яқ, яқ, мән бармидим, мән бармидим....
Соал: әмисә силәрниң сақчиханидин ким барди?
Җаваб: һечким бармиди.
Соал: сиз бу, җүмә турсунни өйидин тутуп ачиқип кәткән сақчи әмәсму?
Җаваб: яқ, мән, мән үрүмчигә бармидим.
Соал: бизгә кәлгән мәлуматта дейилишичә, җүмә турсунни тутуп кәткән сақчи сизкәнсиз.
Җаваб: яқ-яқ, мән у йәргә бармидим.
Җаваб: ундақта сиз җүмә турсунни тутқанлиқиңизни рәт қилисиз, шундақму?
Җаваб: үрүмчигә бармиған болғандикин рәт қилимән‏-дә?
Соал: сиз йеңиериқ йезилиқ сақчиханиниң зидавйүәни мәмәтҗан абләт сиз болисиз шундаққу?
Җаваб: һә шундақ.
Соал: сиз бу йил қанчә яшқа кирдиңиз?
Җаваб: сиз бу һәқтә идарә билән алақиләшсиңиз боптикән?
Соал: идариңиз билән алақилишип болдуқ.
Җаваб: сизниң телефон номуриңиз көрүнмәйдикән, салаһийити ениқ болмиған адәмгә җаваб берәлмәймән.
Соал: демәк соалимизға җаваб берәлмәсликиңиздики сәвәб, телефон бәргүчиниң номури көрүнмәслик һәм салаһийити ениқ әмәс, шундақму?
Җаваб: у шундақ, бу, бу байиқи сиз сориған әһвалниму уқмаймән.
Соал: ундақта сиз бу ишта раһәт болушиңиз керәктиғу?
Җаваб: мән раһәт. Салаһийитимни сорисиңиз қандақ җаваб берәләймән?
Соал: бир дөләтниң сақчиси шәхсий салаһийитини ашкарилаштин бунчила әндишә қилмаслиқи керәктиғу? чоңрақ делоларға қол салған ишиңиз барму-я? әгәр мушундақ болса әндишиңизни чүшәнгини болиду.
Җаваб:....

Мәһәммәдҗан абләт, өзиниң 5-июлдин кейин, үрүмчигә аталмиш тазилашқа барғанлиқини рәт қилипла қалмастин, йәнә башқиларниң барғанлиқиниму рәт қилди. Әмма, ғайиб җүмә турсунниң дадиси билән көрүшкән дәсләпки қетимда, сақчихана башлиқиниң үрүмчигә барғанлиқини ейтқан.

Мәлум болушичә, турсунахун һәсән қәшқәргә барғанда қәшқәр вилайәтлик сақчи башқармисидикиләр, үрүмчигә қәшқәрдин сақчи бармиғанлиқини ейтқан; әмма әйни чағдики хитай һөкүмәт мәтбуатлири 5-июлдин кейин һәрқайси вилайәтләрдин 800 дин артуқ сақчи хадимини ярдәмгә чақирғанлиқини хәвәр қилған. Игиләшлиримиздин мәлум болушичә, ғайиблардин әкбәр турсунни тутуп кәткән икки нәпәр сақчи өзиниң қәшқәрдин кәлгәнликини ейтқан. Әмма улар кейин телефон номурлирини өзгәртип өз кимликлирини йошурған.

Хитай сақчилириниң зораванлиқ һәрикәтлири йеңи бир әһвал әмәс. Улар, дөләтниң өзлирини қоғдайдиғанлиқиға ишәнгәнлики үчүн, өзлириниң хата иҗраатлирини һәтта җинайи қилмишлириниму пуқралардин йошуруп кәтмигән. Әҗәба ғайиблар мәсилисигә кәлгәндә, хитай сақчилири немә үчүн өз иҗраатлирини вә кимликлирини йошуриду? бу уларниң хитай дөлитиниң өзлирини қоғдайдиғанлиқиға ишәнчи қалмиғанлиқи үчүнму яки бу дөләтниң органлириниң мәхсус орунлаштурушиму? бу соал йәнила тәкшүрүш вә ениқлашлиримизни күтмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.