"Ислам ибадәтлири" намлиқ тарихий әсәр нәширдин чиқти

Йеқинда сәуди әрәбистаниниң мәккә мукәррәмә шәһиридә турушлуқ тонулған алим вә язғучи муһәммәд қасим һаҗим тәрипидин нәширгә тәйярланған " ислам ибадәтлири"намлиқ тарихий әсәр нәширдин чиқти. Муһәммәд қасим һаҗим бу һәқтә сөһбитимизни қобул қилған иди.
Мухбиримиз өмәрҗан тохти
2008.10.10
Islam-kitap-305.jpg "Ислам ибадәтлири" намлиқ тарихий әсәрни муқависи.
RFA Photo / Omerjan Tohti

Муһәммәд қасим һаҗим билән сөһбәт

Муһәммәд қасим һаҗим " ислам ибадәтлири" намлиқ әсәрни тонуштуруп мундақ диди:" бу китаб абдулқадир дамолламниң ' ибадәт исламийә' дегән әсири тәриқисидә әмәс, бәлки уни әһмәд абдулһади дегән киши өзбекистанда язған болуп, кейин муһәммәд муса түркистани дегән киши қәләм билән бир- бирләп йезип көчүрүвалған икән. Муһәммәд муса бу китабни 70 йилдин бири сақлап кәлгән икән. Бу киши мәндин бу китабни нәширгә тәйярлап бастуруп беришимни тәләп қилған иди. Шуниң билән мән бу китабни һазирқи заман уйғур тилиға өрүп нәширгә тәйярлатқузуп, бастурдум. Бу адәм китабни бастуруш үчүн пулни бәргән болсиму китабниң бесилип чишиға өмригә йәтмиди. Мәрһум бу китабниң нәшир қилинғанлиқини көрәлмәй аләмдин өтти."

Китабниң тонуштурулуши

" Ислам ибадәтлири" намлиқ бу әсәр мундин тәхминә 100 йилдин көпрәк вақит илгири, шу вақиттики чағатай тилида йезилған болуп, бәкму чүшинишлик һәм соал - җаваблиқ қилип йезилған вә бир мусулман үчүн керәклик болған пүтүн диний билимләрни наһайити ихчам вә ениқ һалда йүз бәткә йәтмәйдиған бир кичик китабта чүшәндүргән икән.

Кейин бу китабниң яхшилиқи вә һәммигә аммибаб оңай бир китаб болғанлиқи үчүн кишиләр қоллири билән көчүрүп йезип оқуған вә балилириға оқутқан икән. Муһәммәд муса түркистани дәйдиған өзбекистанлиқ бир киши юртидин айрилғанда, " ислам ибадәтлири" намлиқ бу әсәрниң өзи көчүрүп чиққан қол язмисини елип кәлгән болсиму, китабни бастуруп тарқитишни башта ойлимиғанму, һәр һалда бу китабни 70 йил йенида сақлиғандин кейин, ахирқи өмридә бу китабни нәширгә тәйярлап бесип тарқитишқа бәл бағлиған икән. Муһәммәд қасим һаҗимниң ярдими билән бу китаб һазир нәшир қилинған вә мусулманларға һәқсиз тарқитилмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.