Чәтәл мәтбуатлири: ши җинпиң хитай һакимийитиниң еғир кризисқа петип қалғанлиқини етирап қилди

Хитай һакимийитиниң йеңи рәһбири ши җинпиң 15-ноябирдики тунҗи қетимлиқ мухбирлар билән болған учришишида бу һакимийәтниң сиясий, иқтисади вә ички-ташқи сиясәт җәһәттә еғир кризисқа петип қалғанлиқини етирап қилди.
Ихтиярий мухбиримиз азад қасим
2012-11-21
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай компартийиси мәркизи комитет сиясий бюросиниң ши җинпиң башчилиқидики 7 кишилик даимий әзалири бекитилгәндин кейин, ши җинпиң вә ли кәчяңлар йиғин қатнашқучилири билән көрүшти. 2012-Йили 15-ноябир, бейҗиң.
Хитай компартийиси мәркизи комитет сиясий бюросиниң ши җинпиң башчилиқидики 7 кишилик даимий әзалири бекитилгәндин кейин, ши җинпиң вә ли кәчяңлар йиғин қатнашқучилири билән көрүшти. 2012-Йили 15-ноябир, бейҗиң.
AFP

«Вашингтон почтиси» гезитиниң бу һәқтики хәвиридә мундақ дейилиду: хитайниң 18-қурултийида ху җинтавниң орниға баш секретар болуп кәлгән ши җинпиң өз сөзидә бир қисим компартийә әмәлдарлириниң парихорлуққа берилип, чириклишип хәлқ аммисидин айрилип қалғанлиқини бойниға алди. У бәзи вәдиләрни бәргән болсиму, әмма һечқандақ конкрет тәдбирләрни оттуриға қоялмиди. Демократийә вә ахбарат әркинлики һәмдә инсан һәқлири һечқандақ капаләткә игә болмиған әһвалда берилгән вәдиләр һәр қанчә чирайлиқ болсиму, һаман қуруқ сөз болуп қалиду.

Атақлиқ кишилик һоқуқ паалийәтчиси ху җия ши җинпиңниң сөзигә баһа берип,« униң сөзлириниң һечқандақ әмәлий әһмийити йоқ, чүнки пуқраларниң нәзиридә хитай компартийиси җан-дили билән өзлириниң һоқуқи вә мәнпәәти үчүн җан талишиватқан партийә» дегән.

Америкидики хитай мәсилилири мутәхәссиси җаң җядун ши җинпиңниң компартийә тарихидики ахирқи падишаһ болуп қелиши мумкинликини, компартийиниң һәр вақит йимирилиш һалитидә туруватқанлиқини билдүргән. У йәнә хитай даирилириниң аталмиш ислаһатлириниң һәргизму хәлқниң мәнпәәтини көзлимәйдиғанлиқини, бәлки бу аталғуни өзлири дуч кәлгән еғир кризистин чиқивелиш үчүн қоллиниватқанлиқини, пәқәт компартийә үзүл-кесил йоқитилғандила хитайниң истиқбали болидиғанлиқини оттуриға қойған.

«Вашингтон почтиси» гезитиниң хәвиридә мундақ дейилиду: хитай пәнләр академийисиниң профессори ваң йүкәйниң қаришичә, сиясий ислаһат охшимиған дөләтләрдә охшимиған мәнаға игә. Хитай даирилириниң нәзиридики сиясий ислаһат ғәрбликләрниң нәзиридики сиясий ислаһатқа түптин охшимайду. Ғәрб дөләтлиридә көп партийилик демократийини йолға қоюш сиясий ислаһатниң түпки мәқсити дәп қарилиду. Әмма хитай даирилириниң сиясий ислаһат лоғитидин көп партийилик демократик түзүлмә дегән сөзни тапқили болмайду. Чүнки уларниң сиясий ислаһат дегини коммунистик һаким мутләқ түзүлмини сақлап қелишни мәқсәт қилған.

Ши җинпиң өз сөзидә гәрчә марксизм-ленинизм, мав зидуң идийиси, диң шиявпиң нәзәрийиси, үчкә вәкиллик қилиш дегәнгә охшаш адәмни бизар қилидиған, қелиплашқан ибариләрни ишләтмигән болсиму, әмма униң қәтий тәврәнмәй җуңгочә сотсиялизм йолида меңиш, дегән ибарини қолланғанлиқи, униң йәнила садақәтмән бир коммунизм мурити икәнликини һәмдә өзини йүләп һакимийәт бешиға чиқарған бу чирикләшкән түзүлмини сақлап қелиш үчүн тиришчанлиқ көрситидиғанлиқини билдүриду.

Көзәткүчиләрниң қаришичә, нөвәттики пүтүн мәмликәт кризисқа петип қалған, әмәлдарлар тәбиқиси билән хәлқ аммиси арисидики зиддийәт кәскинләшкән, иқтисад чүшкүнлишишкә йүзләнгән, бай-кәмбиғәллик һәмдә районлар ара пәрқләр зорийиватқан, милләтләр ара қаршилиқлар күчийиватқан, хәлқниң сиясий ислаһат тәлипи барғансери йүксиливатқан шараитта, хитайниң йеңи рәһбәрлири йәнила бурунқиға охшаш һаким мутләқ түзүлмигә қарита ислаһат тәдбирлирини илип бармиса, йирақ болмиған кәлгүсидә коммунистик һакимийәт үзүл-кисил ағдурулуш хәвпигә дуч келиши мумкин икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт