Канада бихәтәрлик идариси йеңидин йиллиқ доклат елан қилип, канадани хитайниң җасуслуқ қилмишлиридин агаһландурди

Йеқинда канада бихәтәрлик идариси йәнә йиллиқ доклат елан қилип, канадани хитай җасуслуқ һәрикәтлиридин һәзәр әйләшкә чақирған. Бу канада бихәтәрлик идарисиниң бу һәқтә елан қилған тунҗи доклади әмәс. Канада бихәтәрлик идариси бундин бурунму бу һәқтә бирқанчә қетим доклат елан қилған иди.
Ихтияри мухбиримиз гүлшән
2012.09.27
kanada-bixeterlik-ray-boisvert-305.png Сүрәттә канада бихәтәрлик идарисиниң сабиқ муавин башлиғи рай бойсверт
RFA/Gulshen


Оттава, канаданиң иқтисади җәһәттә ишикни сиртқа ечиветидиғанлиқини, иқтисади ширикчилик җәһәттә хитайни қарши алидиғанлиқини билдүрүп хитай нефитчилик ширкәтлириниң канадаға мәбләғ селиши вә канаданиң нефит ширкәтлирини сетивелишиға йешил чирақ йеқип бериватқан, җүмлидин канада нексан нефитчилик ширкитини хитайға сетип беришкә тәрәддүт қиливатқан бир пәйттә, канада бихәтәрлик идариси өткән һәптә йәнә йеңидин йиллиқ доклат елан қилип, оттавани хитай билән иқтисади қарарларни елишта,хитай җасуслуқ һәрикәтлиригә канадада йол ечилиштин агаһ болушқа чақирди. Канада мәтбуатлири буни оттаваға йеқилған қизил чирақ дәп тәриплимәктә.

Бу канаданиң тунҗи қетим хитай җасуслуқидин һәзәр әйләш һәққидә чиқарған доклади әмәс. Канада бихәтәрлик идариси уда бирқанчә йил доклат елан қилип, канада сода саһәси вә һөкүмәт тармақлирини хитайниң ентернет вә башқа йоллар билән елип баридиған җасуслуқ вә бузғунчилиқ һәрикәтлиридин агаһландурған иди.

Бундин 2 йил илгири канаданиң саскачиван өлкисидики бир потасюм һидрат ишләпчиқириш ширкитиниң компиютир сестимиси хитай тәрипидин бузғунчилиққа учриған иди.Канадада хитай тәрипидин бузғунчилиққа учриған ширкәтләр ялғуз саскачәван потатсум һидрат ширкити әмәс. Икки йил илгири йәнә канаданиң һөкүмәт тармақлириниң компиютирлириму хитайниң һуҗумиға учриған.

Хуавей телегираф ширкити канададики хитай ширкәтлириниң бири болуп, у канададики, бәлл, тәлас қатарлиқ телегирам ширкәтлири билән шерикләшкән. Икки йил илгири бу ширкәтниң җасуслуқ қилмиши байқилип җаза берилгән иди. Америка һөкүмитиму хуавейниң америкида мәшғулат елип беришини чәклигән иди.

Австралийә һөкүмити өткән йили хитай билән болған 5 милярд долларлиқ телигираф һәмкарлиқ келишимини рәт қилған. Сәвәб дәвләт бихәтәрлики.

Канада бихәтәрлик идариси елан қилған бу йеңи доклат канадалиқларниң хитай әндишисини техиму ашурған. Нурғунлиған канадалиқлар канада мәтбуатлириниң тор бәтлиридә пикир баян қилип ениргийәгә болған тәлвиләрчә еһтияҗи сәвәбидин, хиттайниң суданниң данфорда шундақла зимбабүвидә елип барған террорчи вә диктатурларни қоллаш һәрикәтлирини канададиму тәкрарлишидин әнсирәйдиғанлиқини билдүргән.

Канада бихәтәрлик идарисиниң сабиқ ярдәмчи башлиқи рай бойсивәт канада бихәтәрлик идариси йеңидин елан қилған йиллиқ доклат мунасивити билән к б к телевизийә қанилиниң зияритини қобул қилғанда, канада хәлқи техника - учур җасуслуқи вә бузғунчилиқиниң қандақ яман ақивәтләрни елип келидиғанлиқини толуқ тонуп йетиши керәк дегән. У йәнә канада хәлқи дуч келиватқан хитай җасуслуқ тәһдитини соғуқ мунасивәтләр уруши мәзгилигә охшатқан.

Канада ташқи ишлар министири җон баирд канада нефит ширкитиниң хитайға сетилидиғанлиқи вә канада бихәтәрлик идариси елан қилған хитай җасуслуқ һәрикәтлиридин агаһ болуш һәққидики йиллиқ доклат һәққидә тохталғанда, канада һөкүмити канада хәлқиниң җаниҗан мәнпәәти үчүн хизмәт қилиши керәк дегән.

Канадалиқ сиясәтчи, кишилик һоқуқ паалйәтчиси давид килгор йеқинда торонто қуяши гезитиниң зияритини қобул қилғанда, хитай һәққидә тохтилип, хитайдики ширкәтләр ишчиларниң һәқ - һоқуқлири, муһит мәсилилири шундақла бихәтәр ишләпчиқириш җәһәтләрдә хитай қанунидин үстүн орунда туриду. Улар қанунни көзгә илмай үгәнгән. Әгәр хитай ширкәтлири канадаға мәбләғ салса яки сетивалса канада қанунини һөрмәт қилмайду. Үгәнгән хуй өлгичә дәп, улар канаданиң ичини қалаймиқан қиливетиду дегән. Килгор йәнә канада һөкүмитини йәр асти байлиқлири игилик һоқуқини башқиларға өтүнүп бәрмәсликкә чақирған.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, канададики хитай җасуслуқи әндишисидин башқа йәнә, канадалиқлардики кишилик һоқуқ қиммәт қариши билән хитайларниң кишилик һоқуқ қиммәт қариши пүтүнләй охшимайду. Дөләт нуқтисидин елип ейтқанда, хитай бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң ливийә вә сүрийигә охшаш диктатур һакимийәтләргә җаза йүргүзүшигә тосқунлуқ қилғанлиқи сәвәбидин, дуня миқясида диктатурларни қоллайдиған бир дөләт дәп қаралмақта. Канада болса ливийә,сүрийә қатарлиқ диктатур дөләтләргә өзи мустәқил һалда җаза йүргүзгән иран билән болған дипломатик мунасивитини үзгән бир дөләт болуп, канадалиқлар кишилик һоқуқни долларға тегишмәйдиған қиммәт қаришиға игә. Бундақ қариму - қаршилиқни шундақла сода җәһәттики шрикчиликини бәзи канада мәтбуатлири йолвас билән әҗдәрһаниң мөки - мөкиләң ойниши дәп дәп тәсвирлимәктә.

юқиридики улиништин тәпсилатини аңлиғайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.