Ezher bilimgahi xitayda bésilghan qur'an nusxilirini misir bazarliridin cheklidi

Qur'an kerim bésish intayin nazuk we éhtiyatchan bolghan bir türlük katta ish bolup, zerriche xataliq körülüshke bolmaydu, qedimdin buyan ezher we uning alimliri angliq yosunda qur'an kerim basmisining korriktorluq we tekshürüp sélishturush xizmitini öz zimmisige élip kelmekte.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2012-12-04
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitayda bésilghan qur'an nusxisi. 2011-Yili öktebir.
Xitayda bésilghan qur'an nusxisi. 2011-Yili öktebir.
RFA/Omerjan

Ezher tetqiqat instituti xitayda bésilghan qur'an kerim nusxilirining misir bazarlirida sétilishini cheklidi. Mundin ilgirimu 2011-yili 10-ayning 11-küni tarqitilghan "Ottura sherq géziti" ezher kitabchiliq we terjime ishxanisining mudiri, qoshumche qur'an kerim basmisi ijazetnamisini tarqitish ishlirining mes'uli diyaridin muhemmedning sözini neqil keltürüp ezher islam tetqiqat instituti qarar maqullap xitayda bésilghan qur'an kerimlerning misirda sétilishini chekligenlikini xewer qilghan idi.

"Meripet" tor békitining yéngi xewiride, ezher tetqiqat instituti xitayda bésilghan qur'an kerim nusxilirining misir bazarlirida sétilishini chekligenliki heqqide bir xewer élan qilin'ghan bolup, uningda mundaq dep yézilghan: "Pütkül islam dunyasida ezher korriktorluq qilghan we tekshürüp békitken qur'an kerim musulman ammisi teripidin ishenchlik bolghan heqiqiy neshrdiki qur'an kerim dep qarilip kelmekte.

Halbuki, menpe'etni hemmidin ela bilgen, eng chong derijidiki payda menpe'etni közligen ereb elliridiki bir qisim qara niyet sodigerler exlaq-ehkamlarni bir chetke qayrip qoyup, yiraqtiki xitaydin ibaret "Dunyaning zawuti"din bahasi erzan bolghan qur'an kerimlerni import qilghan shundaqla xitaydiki "Menpe'et" nila közleydighan sodigerler bilen niyiti asanla bir yerdin chiqip qalghan. Shu seweblik bu "Qur'an kerim"lerning korriktorluq we tekshürüp sélishturush xizmitini ésige élishmighan. Aqiwette, xitayda bésilghan qur'an kerimler gerche nepis, erzan bolghini bilen mezmunida nurghun yerliride éghir xataliqlargha yol qoyghan. Elwette made in china bolup qilish xataliq emes, qara niyetlik sodigerlerla bu ishning bash eyibkari. Biraq diniy, muqeddes kitablarni bésishta eng eqelliy bolghan hörmet we éhtiyatchanliqning ipadilinishi iman igilirining bir ipadisi idi.

Yéqinda, ezher islam tetqiqat instituti uqturush chiqirip bir türlük xitayche neshrdiki qur'an kerimlerning misir bazarlirida sétilishini men'i qilghan. Sewebi bu qur'an kerimler bésilishtin awwal ezherning tekshürüp sélishturushidin ötmigechke nurghun ayetlerde éghir basma xataliqigha yol qoyghaniken.

Bu qur'an kerim nusxiliri xitayda bésilghan bolup, qeghezliri nepis, bésish téxnikisi yuqiri iken. Emma bir qisim qara niyetlik sodigerler buni xitaydin kirgüzüp bazarda erzan bahada satqan. Bizning bayqishimizche, bu xil neshrdiki qur'an kerimide nurghun qobul qilghili bolmaydighan basma xataliqliri bar iken. Bu qur'an'gha ishlen'gen jinayettur."

Qur'anni bésish tijaret ishi emes

Maqalide yene mundaq déyilgen: bu mes'ul xadimning éytishiche, bu qur'an kerimler noqul soda éhtiyaji tüpeyli xitayda bésilghan bolup, shunga munasiwetlik herqandaq diniy ehkamlargha boysunup ketmigeniken. Ezher tetqiqat institutidikiler xitay neshridiki qur'an kerimidiki xataliq we kemchilikler toghrisidiki doklatni anglighandin kéyin, bu neshrdiki qur'an kerimining misir bazarlirida sétilishini cheklesh qararini alghan.

Bu qur'an kerimler chong-kichik pochta yollanmiliri we xilmu-xil orap-qachilinish bilen misir bazarlirigha kirgüzülgen. Xelq'aradiki qur'an kerim bésish toghrisidiki konkrét belgilimilerge qarita bu mes'ul kishi yene mundaq deydu "Herqandaq bir dölet qur'an kerimini bassa boluwéridu, lékin aldinqi sherti toghra bésilishi, qilche xataliq körülmesliki kérek."

Toluq bet