“Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika awam palatasida mutleq köp awaz bilen maqullandi

Washin'gtondin muxbirimiz irade teyyarlidi
2024.02.16
Rep-Young-Kim Amérika awam palata ezasi yang kim (Young Kim) xanim ( H. R. 2766 Nomurluq qanun layihesini tonushturmaqta. 2024-Yili 14-féwral, washin'gton.
YouTube/U.S. Representative Young Kim

15-Féwral küni, “Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika awam palatasida awazgha qoyulup, 6 ge qarshi 414 awaz bilen maqullan'ghan.

Amérika awam palata ezasi yang kim (Young Kim) xanim teripidin tonushturulghan H. R. 2766 - Nomurluq bu qanun layihesi amérika tashqi ishlar ministirliqini xitayning ichi we sirtidiki Uyghurlarning weziyitini yaxshilash üchün emeliy tedbirlerni qollinishqa yétekleydighan bir qanun layihesidur. Uning mutleq köp sanliq awaz bilen awam palatadin ötüshi layihening resmiy qanun'gha aylinishi üchün tashlan'ghan zor qedemlerning biri bolup hésablinidu.

15-Féwral dölet mejliside bélet tashlash élip bériliwatqanda amérikadiki herqaysi Uyghur teshkilatlirining wekilliri neq meydan'gha yétip bérip, bu tarixiy peytlerge shahit bolghanidi. Uyghur kishilik hoquq qurulushining tashqi ishlargha mes'ul diréktori lu'isa giriwning déyishiche, qanun layihesi awazgha qoyulghanda deslepte ret awazi bergen bir qisim awam palata ezaliri qararini özgertip layiheni qollighan. U mundaq deydu:

“Qiziqarliq bolghini, bu layihege awaz bérish bashlan'ghanda deslepte 10 neper awam palata ezasi buninggha ret awazi bergenidi. Bu ezalar adette amérikaning özidin bashqa döletlerdiki ishlargha köngül bölüshi we meblegh ajritishigha qarshi turidighan, amérikaning ichki siyasitidin bashqa mesililerge köngül bölmeydighan siyasetchilerdur. Ular adette prinsip süpitide tashqi siyasetke munasiwetlik herqandaq layihege qarshi awaz béridu. Emma shular chéghida axirida ret qilish awazini özgertip, ‛Uyghur siyasiti qanun layihesi‚ ni qollap awaz berdi.”

“Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika dölet mejlisi awam palatasi teripidin mutleq köp awaz bilen maqullandi. 2024-Yili 15-féwral, washin'gton.
“Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika dölet mejlisi awam palatasi teripidin mutleq köp awaz bilen maqullandi. 2024-Yili 15-féwral, washin'gton.
X/@RepYoungKim

Mezkur qanun layihesi amérika tashqi ishlar ministirliqini Uyghurlar mesiliside konkrét heriket qilishqa yétekleshni nishan qilghan bolup, u, amérika tashqi ishlar ministirliqida mexsus Uyghur mesilisi boyiche maslashturghuchi békitish, mexsus istratégiye belgilesh we Uyghurche bilidighan diplomatiye xadimi tesis qilishtek konkrét maddilarni öz ichige alidu.

Amérika Uyghur birleshmisi re'isi elfidar iltebirning radiyomizgha déyishiche, bu layihening zor köp sanliq qollashqa érishishi amérikadiki her ikki partiyening Uyghur mesilisini zor derijide qollaydighanliqini namayan qilidiken. U yene buni amérikadiki herqaysi teshkilatlar we shexslerning amérika dölet mejliside toxtimay qilghan lobichiliq pa'aliyetlirining netijisi dep körsetti.

Amérika awam palatasidin 6 ge qarshi 414 awaz bilen maqullinip chiqqan bu qanun layihesining kéngesh palata nusxisi 2023-yili 4-ayning 20-küni kéngesh palata ezasi marko rubiyoning bashchiliq qilishi we kéngesh palata ezasi katérin kortiz masto we kéngesh palata ezasi rogér marshal qatarliqlarning qollishi bilen tonushturulghanidi. U, hazir kéngesh palatasi tashqi munasiwetler komitétining qarap chiqirishini kütmekte.

Uyghur herikiti teshkilatining mudiri roshen abbas xanim amérikadiki herqaysi Uyghur teshkilatlirining emdi bu qanun layihesining kéngesh palatasidin ötüshi üchün lobichiliq heriketlirini dawamlashturidighanliqini bildürdi.

Elfidar iltebir xanimning éytishiche, mezkur qanun layihesining awam palata nusxisi bilen kéngesh palata nusxisidiki bezi perqliq maddilar sewebidin ikki terepning kélishishi bir'az riqabetlik iken. Bu, herqaysi teshkilatlar we shexslerning lobichiliq pa'aliyetlirini yenimu kücheytip, yenimu köp tirishchanliq körsitishi lazimliqini bildüridiken. Elfidar xanim özlirining bu qanun layihesining kéngesh palatasidin ötüshi we aqiwette prézidént baydénning qol qoyushigha sunulushi üchün heriketlirini dawam qilidighanliqini éytti.

“Uyghur siyasiti qanuni layihesi” ning aptori, awam palata ezasi yang kim xanimmu “X” te yazghan inkasida özining layihesini qanun'gha aylandurush yolidiki xizmetlirini dawam qilidighanliqini bildürüp: “Biz xitay kompartiyesining depsendichilikige uchrawatqan Uyghurlarni qollashqa kéreklik bolghan tedbirlerni amérika hökümitige teminleshke yene bir qedem yéqinlashtuq. Men buni axirqi nuqtigha yetküzüsh üchün dawamliq küresh qilimen” dep yazghan.

Amérikadiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi, amérika Uyghur birleshmisi qatarliqlar we hemde Uyghurlar mesilisini yéqindin qollap kéliwatqan organlar we shexsler bayanat élan qilip awam palata ezasi yang kim xanimgha rehmet éytti we uning Uyghurlarning erkinliki üchün qiliwatqan pa'aliyetlirini yéqindin qollaydighanliqini bildürüshti.

Yang kim xanim teripidin 2021-yili tüzüp chiqilghan bu qanun layihesi 2022-yili dékabirda awam palatasidin maqulluqtin ötken, biraq yéngi yilning kirip mejlisning almishishi bilen qanun'gha aylinalmighan. Bu qanun 2023-yili 4-ayda awam palata ezasi yang kim(Young Kim) we awam palata ezasi ami béra (Ami Bera) teripidin qaytidin dölet mejliside tonushturulghanidi.

Bu qanun layihesi töwendikidek mezmunlarni öz ichige alidu: amérika tashqi ishlar ministirliqida Uyghur mesilisi boyiche maslashturghuchi békitish؛ amérika tashqi ishlar ministirliqining dunyaning herqaysi jayliridiki tonutush programmilirigha Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchilirini kirgüzüshini telep qilish we bu arqiliq shinjang Uyghur aptonom rayonida yüz bériwatqan zulumni herqaysi döletlerdiki ammiwi diplomatiye munberliride sözleshke shara'it hazirlash؛ tashqi ishlar ministirliqi shinjang Uyghur aptonom rayonidiki lagérlarni tekshürüshi we qolgha élin'ghan Uyghurlarning qoyup bérilishige kapaletlik qilish üchün qollinidighan istratégiye telep qilish؛ amérika tashqi ishlar ministirliqining chet ellerdiki diplomatiye xadimlirining Uyghur tili öginishige shara'it yaritish, amérikaning xitay, türkiye we bashqa Uyghur di'aspora nopusi köprek döletlerdiki elchixanilirigha kem dégende bir Uyghurche sözleydighan diplomatiye xadimi teqsim qilish؛ amérikaning b d t diki bash elchisini b d t pa'aliyetliride Uyghurlar we shinjang Uyghur aptonom rayonigha munasiwetlik mesililerning otturigha qoyulushigha tosqunluq qilidighan her qandaq heriketke qarshi turushqa yéteklesh we bashqilar.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.