Ili oblastliq xelq qurultiyidin pénsiyege chiqqan tursun barat we uning ayali 20 yil késilgen

Muxbirimiz gülchéhre
2019-09-10
Élxet
Pikir
Share
Print
Istanbulda yashawatqan shemsiye xanimning dadisi tursun barat we anisi zahidem xéypihaji.
Istanbulda yashawatqan shemsiye xanimning dadisi tursun barat we anisi zahidem xéypihaji.
RFA/Gülchéhre

7 Yildin buyan istanbulda yashawatqan shemsiyening 70 yash qarisini alghan, yürek we éghir di'abit késilige girptar ata-anisining 20 yilliq qamaqqa höküm qilinishi heqqidiki guwahliqi, xitay hökümitining rayonda Uyghurlargha, xitay hökümitining Uyghurlarni lagérlargha qamash we tutqun qilishta ularning késel yaki yashinip qalghanliqinimu qarimay, qara qoyuq, qanunsiz halda, insanperwerlikke pütünley yat tedbirler arqiliq bu xil basturush siyasetlirini ijra qiliwatqanliqi köp tereplerdin ispatlap turmaqta.

Shemsiye xanimning dadisi tursun barat, esli oblastliq xelq qurultiyida 30 nechche yil xizmet qilip pénsiyege chiqqan kadir. Shemsiyening anisi zahidem xéypihaji ili oblastliq dostluq doxturxanisidin pénsiyege chiqqan boghaltir. Ular shemsiye toy qilip türkiyege kelgendin buyan türkiyege qizini yoqlap 3 qétim kélip ketken. Axirqi qétim ular qizining tughutini yoqlash üchün 2016-yilining axiri kélip 2017-yili-2 aylarda qaytip ketken. Ular shemsiyege shu chaghda "Biz bérip körünüpla qoyup kélimiz" dep qaytishqan iken. Shemsiye "Bu apam dadam bilen axirqi körüshüsh bolup qélishigha hergiz ishenmeymen, ta hazirghiche ishkapimda ularning kiyimliri ésiqliq turidu. . ." deydu azab ichide.

Shemsiye ata-anisi ürümchige qaytishi haman pasportlirining tartiwélin'ghanliqi, -2017 yili 10-aylarda tengla lagérgha élip ketkenlikini anglighan we shuningdin kéyin alaqisi üzülüp qalghan. -2018Yili-5 ayda u yéqin uruq tughqanliridin ularning 20 yildin késilgenlikini anglighan. Shemsiye ata-anisining ikkilisining éghir di'abit késili barliqi, dadisining ilgiri ikki qétim yürekke tiyek qoyush opératsiye qilin'ghanliqini bildürüp, 70 yashliq késel ata-anisini 20 yilliq késilishi ölüm jazasidin perqi yoq, ular buninggha héch zaman layiq emes, héchqachan jinayet ötküzüp baqmighan.

Xitay hökümitining dölet kadirliri we ziyaliylarni jazalashta, ulardin jinayetke yatqudek héchqandaq bir bahane tapalmighanda, diniy we milliy örüp adetlirini bekrek saqlap kelgenlirini ikki yüzlimichilik bilen jazalap kéliwatqanliqi melum.

Shemsiyening bildürüshiche, uning ata anisi-2012bir qétim hejge bérip kelgen. Emma bir qanche yil ötkendin kéyin hej qilghanliqini bahane qilghan teqdirdimu ularning 20 yil késilishige esla bahane bolalmaydu.

Biz tursun barat we zahidelerning tutqun qilinish we 20 yilliq éghir qamaqqa késilishning asasi heqqide tepsiliy melumat élish üchün, ili oblastliq xelq wekilliri qurultiyi, jama'et xewpsizlik idarisi qatarliq jaylargha téléfon qilip körduq.

Peqet xelq qurultiyining pénsiyege chiqqan kadirlargha mes'ul bölümidin bir dézorni xadim téléfonni élip, idaride kadirlarning hemmini tekshürüwatqanliqidin bashqa héchnéme bilmeydighanliqini, tursun baratnimu tonumaydighanliqini éytqandin bashqa jawab bermidi.

Zahide xanim 30 yildin artuq xizmet qilghan ili dostluq doxturxanisi kadirlar bölümige téléfon ulan'ghan bolsimu, turupkini alghan xadim özining yéngi ikenliki pénsiyege chiqqan kadirlarni tonumaydighanliqi we ehwaldin xewersiz ikenlikini éytip téléfonni qoyuwetti.

Shemsiye özimu ikki yildin buyan ata-anisining iz dérikini qilishqa köp tirishqan bolsimu héch jawab alalmay kelgen. U hetta türkiyediki xitay elchixanisidin ata-anisining ehwalini sürüshte qilishini telep qilghili barghan bolsimu, ularning ret qilishigha uchrighan. Wetende qalghan bashqa qérindashlirini balagha tiqip qoymasliq üchün sükütte turghan shemsiye axiri yéqinda bir tonushidin anisining doxturgha élip kélin'genliki, ajizlap ketken, chachliri késilgen anisining doxturgha élip kélin'gende hetta kishenlirimu boshitilmighanliqidek teswirlerni anglap qet'iy chidap turalmay axiri bu zulum we adaletsizlikni anglitishni qarar qilghanliqini éytti.

Shemsiyening bir newre singlisi shekile memtimin, zahide xanimning öz apisining hedisi yeni chong apisi bolidighanliqi, chong dada we chong apisining türkiyege kélip qaytqandin kéyin uzun ötmey lagérgha élip kétilgenlikidin xewer tapqan bolsimu, yéqinda ularning 20 yil késilgenlikini anglap, heyran bolghanliqi hemde ularning salametlikidin endishe qiliwatqanliqini bildürdi. Uning éytishiche tursun barat ependi we zahide xanim özlirining chet'elge chiqishi üchün képillik bergen uruq tughqanlirini parakendichilikke qoymasliq üchün, qaytip ketken iken.

Toluq bet