«Биңтуән» ниң җәнубқа қарап кеңийиши көчмәнләр долқуни пәйда қилмақта

Мухбиримиз гүлчеһрә
2020-04-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитайлар кәң қоллинидиған тикток арқилиқ тарқалған видийоларда көрситилгән, хитай көчмәнләргә тәйярланған өйләрни екскурсийә қилдурмақта. 2020-Йили март, арал шәһири.
Хитайлар кәң қоллинидиған тикток арқилиқ тарқалған видийоларда көрситилгән, хитай көчмәнләргә тәйярланған өйләрни екскурсийә қилдурмақта. 2020-Йили март, арал шәһири.
Social Media

Хитай һөкүмитиниң вухәндин тарқалған коруна вируси еғир юқум вәзийити пәйда қиливатқанлиқиға қаримай, уйғур дияридин ешинча әмгәк күчлири намида зор түркүмдә уйғур яшлирини хитай ичидики кархана-завутларға йөткәшни күчәйткән бир пәйттә, хитай өлкилиридинму шиддәтлик һалда уйғур дияриға нопус йөткәватқанлиқи мәлум.

Бу һәқтә хитайлар кәң қоллинидиған тикток арқилиқ тарқалған видийоларда, хитайниң гәнсу, йүннән, җеҗяң, хенән, хебей дегәндәк охшимиған өлкилиридин пойиз, аптобусларда түркүм-түркүмләп хитай пуқраларниң уйғур дияриға келиватқанлиқи, бәзилириниң ялғуз, бәзилириниң һәтта аилиси бойичә келипла йеңи селинған вә толуқ сәрәмҗанлаштурулған өйләргә орунлишиватқанлиқи, зор миқдарда терилғу йәрләр бөлүп берилгәнликигә охшаш әһваллар ипадиләнгән.

Бәзи хитайлар таратқулардики хас һесабида мәхсус түрдә хитай өлкилиридин уйғур дияриға нопус көчүрүш етибар сиясәтлиридин бәһримән болушни кәң тәшвиқ қилмақта.

Биңтуән тәрипидин қурулған тумшуқ вә арал шәһәрлиригә йеқинда йәрләшкән бир қисим көчмәнләр тарқатқан видийоларда тилға елинишичә, хитай өлкилиридин уйғур райониға көчүп кәлгәнләр 35 яштин төвән вә бойтақ болса бир өйгә вә хизмәткә еришидикән. 3 Җан биллә кәлсә келипла икки ятақлиқ өйдин башқа 40 мо йәргә еришидикән, йәр беҗи төлимәйдикән, ток-су пуллириму 2 йилға қәдәр кәчүрүм қилинидикән.

45 яштин юқири, 3 җандин бәш җанғичә аилә-җәмәтини көчүрүп кәлгәнләргә 3 ятақлиқ бир йүрүш туралғу өй вә 70 моғичә йәр бөлүп беридикән. Улар, яшанғанлар суғуртиси дегәндәк йәнә нурғун етибар сиясәтлиридин бәһримән болидикән, шуниңдәк балилириму 15 йиллиқ һәқсиз мәҗбурий маариптин бәһримән болидикән ваһаказалар.

Тумшуқ шәһәрлик партком торида 31-март күни хитай ичкири өлкилиридин тумшуқ шәһиригә 40 нәпәр мәмур кадир қобул қилиш елани чиқирилған болуп, елан астиға берилгән тизимлитиш ишханисиниң мәсули ли вейниң телефон номури уланди.

Ли вей бу хизмәтчи қобул қилишниң пәқәт хизмәтчиләрни ичкири өлкиләрдин йөткәп келишни мәқсәт қилидиғанлиқи, тизимлашниң 1-апрелдин 1-майға қәдәр давам қилидиғанлиқини билдүрди.

Униңдин ичкири өлкиләрдин қобул қилинидиған мәмури кадирларниң қандақ етибар сиясәтлиридин бәһримән болидиғанлиқини сориғинимизда, у: «адәттики ишхана мудири дәриҗилик дөләт мәмурлириниң мааши 5 миң йүәндин башлиниду. Бир йүрүш туралғу өй билән тәминлиниду. 5 Йилғичә һәқ елинмайду, аилисини тәң йөткәп келишкә болиду» дәп җаваб бәрди.

Униңдин «тумшуқта корона вируси юқум әһвали қандақ?» дәп сориғинимизда у «бу йәрдә юқум әһвали көрүлмиди» деди.

Биз униңдин: «әгәр бирәри юқум таралған җайдин кәлгән тәқдирдә икки һәптә көзитиләмду яки башқа тәдбир елинамду ?» дәп соридуқ, у: «әһвалға қарап бәлгиләймиз, һазир юқум асасән контрол қилинип болди, алаһидә шәрт йоқ» деди вә қалған етибар сияситиниң тәпсилати тор бетидә тәпсилий чүшәндүрүлгәнликини ейтти.

Тумшуқ шәһири, йәни «биңтуән» 3-девизийә 41-полк ишләпчиқириш қурулуш мәйданиниң тор бетидә елан қилинған «2020-йиллиқ көчүрүш сиясити» дин бундақ аһалә көчүрүш һәқтә йәниму тәпсилий мәлуматларға еришиш мумкин.

«Хизмәтчи қобул қилиш тәлипигә асасән олтурақлашқанларға етибар бериш сиясити» намлиқ бу уқтурушниң биринчи шәртигила ашкара һалда «биринчи, шинҗаң тәвәликидин башқа кишиләр» дәп ениқлима берилгән. Бу, пәқәтла ичкири хитай өлкилиридики хитай нопусини обйект қилидиғанлиқини көрситидикән.

Буниңда йәнә һәр аилә үч адәмдин кәм болмаслиқи қатарлиқ көчүп келиши шәртлири көрситилгән болуп, хитай ичкири өлкилиридин нопусини уйғур райониға йөткәш шәртигә тошидиған әр-аял 65 квадрат метирлиқ бир йүрүш туралғудин бәһримән болалайдикән вә бир йилдин кейин, әгәр улар өй сетивелишни халимиса, әрзан иҗарилик өйниң өлчими бойичә иҗарә һәққи елинидикән.

Мәзкур уқтурушта көрситилишичә, көчүп кәлгәнләр балилири үчүн 12 йиллиқ (йәсли вә толуқсиз оттура мәктәп) маарип сияситидин, «икки кәчүрүм қилиш вә бир толуқлима» дин бәһримән болидикән. Оқуш йешиға тошмиған балилар үчүн җәмий 2800 йүән толуқлима берилидикән. Башланғуч мәктәп оқуғучилири 1250 йүәндин, толуқсиз оттура мәктәптики оқуғучилар 1500 йүәндин бәһримән болалайдикән, әрзан баһалиқ туралғусини мустәқил сетивелишни халайдиғанлар болса, һәр бир адәм 50 миң йүәнлик өй қурулуш һәққидин бәһримән болалайдикән һәмдә һәр бир аилә 40 миң йүән капаләтлик туралғу толуқлимисидин бәһримән болалайдикән.

Уқтуруштин мәлум болушичә, хизмәтчи қобул қилиш тәлипигә асасән ишқа орунлашқан киши биринчи айдин башлап һәр айда 1000 йүәндин бәһримән болалайдикән вә шәрткә тошидиған һәр бир кишигә 4000 йүән толуқлима ярдәм пули берилидикән.

Мәзкур уқтурушта йәнә иҗтимаий параванлиқ суғурта соммисидин бәһримән болушму көрситилгән шуниңдәк көчмәнләрни йәрләштүрүштә мукәммәл система бәрпа қилип, қәтий әмәлийләштүрүп, тез вә узақ үнүмлүк механизмини бәрпа қилиш сияситиниң әмәлийлишишигә капаләтлик қилиш тәләп қилинған.

Нопусини уйғур райониға көчүрүш иш-тәртиплири һәққидә тәшвиқат видийолирини тарқитиватқан күчмән хитайлардин тикток һесабида өзини яң җие дәп атиған аял соаллиримизға җаваб бәрди: у «мәнму нопусумни көчүрүп кәлгән, шәрқий шималдин җәмий алтә җан бултур арал шәһиригә көчүп кәлгән. Һазир болса көчмән сияситини тәшвиқ қиливатимән.» Деди.

Униң ейтишичә у көчүп келипла һөкүмәтниң көчмәнләргә вәдә қилған қанунлуқ муқим туралғу, муқим кәсип яки муқим турмуш мәнбәси болуш капалитигә игә болған. Униңдин арал билән өзиниң юртиниң пәрқини сориғинимизда у җавабән: «арал шәрқий шималдин җиқ пәрқлинип кәтмәйду, һаваси иллиқрақ, икки саәт вақит пәрқи бар. Шинҗаңда пул тепиш ичкиридин асан» деди.

«Немә үчүн бу тәшвиқатни қиливатисиз? дегән соалимизға униң бәргән җаваби болса «һөкүмәт һәқ бәрмисә бикардин буни қиламдим ?» дегәндин ибарәттур.

Хитайниң «биңтуән хәвәр тори» да елан қилинған йәнә бир хәвәрдин дәл хитайдин уйғур елигә қарап нопус еқишиниң юқири долқуниға хитай һөкүмитиниң нөвәттә йүргүзүватқан «шинҗаңни башқуруш сиясити» сәвәб болуватқанлиқи ашкариланди. Хәвәрдә көрситилишичә, бир нәччә күн илгири, шинҗаң ишләпчиқириш вә қурулуш биңтуәни партийә комитети синлиқ йиғин чақирип, биңтуәнниң җәнубқа қарап тәрәққий қилиш мәсилилирини муһакимә қилған вә орунлаштуруш елип барған.

Йиғинда «биңтуәнниң хитай компартийәсиниң йеңи дәврдики шинҗаңни башқуруш истратегийәси бойичә биңтуәнниң җәнубқа қарап тәрәққий қилишини зор сиясий вәзипә сүпитидә илгири сүрүши керәклики» тәкитләнгән.

Йиғинда, уйғур дияриниң җәнубидики биңтуәниниң нопус көлими вә иқтисадий көлиминиң ешишини тезлитиш, шәһәр қурулушини пухта илгири сүрүш, һәр дәриҗилик тармақлар мәсулийитини күчәйтип, җәнубниң тәрәққият вәзипилириниң әмәлийлишишигә капаләтлик қилиши керәклики тәкитләнгән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт