“хитайға кәскин нәзәр” паалийитиниң йепилишида уйғурлар дуч кәлгән қирғинчилиқ йәнә бир қетим диққәт қозғиди

Берндин ихтиярий мухбиримиз һәбибулла изчи тәйярлиди
2024.02.26
lugana-paaliyet-01 Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
RFA/Hebibulla

Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлүватқан “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң ахирқи күни, 23-феврал кәчтә луганодики университетниң пирофессорлири, мутәхәссислири, журналистларниң қатнишишида ахбарат елан қилиш йиғини өткүзүлди. Йепилиш мурасимида уйғурлар дуч кәлгән ирқий қирғинчилиқ мәсилиси йәнә тилға елинип, йүзлигән паалийәт қатнашқучилириниң диққитини қозғиди.

Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
RFA/Hebibulla

Бу айниң 18-күни башланған “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ бу паалийәт давам қиливатқили бир һәптә болған болуп, 23-феврал күниму “асило сияһни” мәдәнийәт мәркизиниң чоң салони зиярәтчиләр билән лиқ толған, чоң салонға лагер тутқунлириниң рәсимлири қуюлған вә шәрқий түркистанниң наһайити чоң, ай юлтузлуқ көк байриқи есилғаниди.

Бу күни чүштин бурун, фирансийәдики лагер шаһити гүлбаһар хативаҗиму нәқ мәйданға йетип кәлгән болуп, кәч саәт 6дин кейин, шиветсарийә радийо телевизийәсиниң риясәтчиликидә елип берилған ахбарат елан қилиш йиғинида луганолуқлар вә ахбаратчилар гүлбаһар ханимдин бәс-бәстә лагер вә униң ичидики һаят һәққидә соаллар сорашти. Шундақла шиветсарийә уйғур җәмийитиниң рәиси ризванай ханимдин шиветсарийә уйғурлири дуч келиватқан қийинчилиқлар, хитайниң чәтәлләрдики уйғурларға селиватқан паракәндичиликлири һәққидә соаллар сорашти.

Шу күни кәчтики ахбарат елан қилиш паалийитидин кейин, нәқ мәйданда гүлбаһар хативаҗи ханим зияритимизни қобул қилип бу паалийәтниң күткинидинму артуқ бир ғәлибилик паалийәт болғанлиқини ипадиләп мундақ деди;

Ахбарат елан қилиш йиғиниға шиветсарийә радийо-телевизийәси риясәтчилик қилған болуп, дуня уйғур қурултийи хәлқара мунасивәтләр комитетиниң рәиси зумрәтай әркин ханим, шиветсарийә уйғур җәмийитиниң рәиси ризванай илһам ханим, хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилатидин селина моррел ханимлар қатнашқандин башқа йәнә, “шинҗаң сақчи һөҗҗәтлири” дики тутқунларниң рәсимлик филими чоң екранда қуюлған. Йиғин салони бу ахбарат елан қилиш йиғиниға қатнашқили кәлгән луганодики университет вә гимназийә оқутқучилири, ахбаратчилар вә луганолуқлар билән лиқ толған, һәтта олтуридиған орун қалмай, салонға патмиған йүзләрчә киши ишикниң тешида өрә туруп йиғинни аңлиған.

Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
RFA/Hebibulla

Шиветсарийә уйғур җәмийитиниң рәиси ризванай ханимму, бу йиғин күнтәртипиниң рәңдар вә көп хил болушидәк алаһидилики билән, қатнашқучилар вә екскурсийә қилғучиларниң башқичә қарши елишиға еришкәнликини тәкитлиди.

 Паалийәт җәрянида һәр күни университет вә гимназийә оқуғучилири синиплар бойичә йиғин мәйданиға кирип, филим салонидики җаза лагерлири тәсвирләнгән һөҗҗәтлик филимни көргән. Ризванай ханим бу һәқтики тәсирати һәққидә тохтитилип өтти.

Ахбарат елан қилиш йиғинидин кейин, бу қетимқи паалийәткә саһибханилиқ қилған “лугано кишилик һоқуқ” вәхписиниң рәиси брону бергомие әпәнди, зурих вә санкт галлән университетниң хәлқара тиҗарәт һоқуқи илми бойичә пирофессори, мәзкур паалийәтниң тәшкиллигүчиси павло бернаскони әпәнди вә лугано кишилик һоқуқ вәхписиниң хадимлириға уйғур допписи вә әтләс шарпилар тәқдим қилинди.

Дуня уйғур қурултийи яшлар комитетиниң рәиси әркин зунун әпәндиму бу мунасивәт билән радийомизниң зияритини қобул қилип, бу бир нәччә күнлүк паалийәт һәққидә вә бу паалийәтниң тәшкиллиниши һәққидә қисқичә тохтитилип өтти.

Паалийәтниң йепилиш нутқини сөзлигән ризванай ханим, салонға есилған шәрқий түркистанниң ай юлтузлуқ көк байриқини көрситип туруп: “силәр көргән бу байрақ мениң вәтинимниң, һазир хитай “шинҗаң” йәни тәрҗимиси йеңи чегра яки йеңи земин дәп атаватқан шәрқий түркистанниң байриқи, бүгүн бу йәрдә, бу байрақ алдида сөзләштин ғурур һес қилсам, немә дәп тәсвирлишимни биләлмидим, бу байрақни, бу өмрүмдә, вәтинимниң самалирида көрүш үчүн һәр күни дуа қилимән, нәччә күндин бу йәрдә филимлардин, гуваһчилардин көргиниңлардәк, хитай бүгүн шәрқий түркистанда ирқи қирғинчилиқ елип бармақта! ” дегәндә пүтүн салондикиләр сүкүнатқа чөмди.

Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
Шиветсарийәниң лугано шәһиридә өткүзүлгән “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ чоң типтики паалийәтниң көрүнүши. 2024-Йили 23-феврал, лугано
RFA/Hebibulla

Ризванай ханим сөзиниң ахирида: “хитай бүгүн пәқәтла уйғурлар вә тибәт хәлқи үчүн әмәс бәлки пүтүн инсанийәт дуняси үчүнму чоң бир тәһдит болмақта! бу тәһдиткә қарши пүтүн инсанийәт бирлишидиған вақит кәлди! ” дегәндә салонда гүлдүрас алқишлар яңриди.

 Бу қетимқи “хитайға кәскин нәзәр” намлиқ паалийәтниң ахирқи күни, йәни 24-феврал күни шиветсарийә тибәт достлуқ җәмийитиниң орунлаштуруши билән тибәт яшлар тәшкилатиниң орунлишида, луганолуқларға тибәт мәдәнийәт-сәнәт номурлири көрситилди. Шундақла тибәт достлуқ җәмийити рәиси томас әпәнди тәрипидин пүтүн паалийәт тәшкиллигүчилири, ахбаратчилар вә асило сияһни мәдәнийәт мәркизиниң хизмәтчилиригә тибәт хәлқиниң әнәниви һөрмәт буюми болған “хада” си тәқдим қилинди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.