Trách nhiệm và thẩm quyền của đại biểu chuyên trách
Gia Minh: Thưa ông vấn đề chuyên trách của đại biểu quốc hội được đẩy đến đâu rồi?
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: Ở Việt Nam, thường các luật chủ yếu do các cơ quan chính phủ trình, chỉ có một vài luật do phía Quốc hội trình, cũng có luật do các tổ chức quần chúng trình; ví dụ vừa rồi luật trọng tài thương mại do Hội Luật gia trình. Thường những đạo luật nằm ở bên phía các cơ quan chính phủ, chứ chưa qua phía cơ quan thẩm tra của quốc hội. Khi đã qua đến cơ quan thẩm tra quốc hội, chúng tôi sẽ có trách nhiệm thúc đẩy nhanh quá trình hoàn thiện luật đó.
Thường các luật chủ yếu do các cơ quan chính phủ trình, chỉ có một vài luật do phía Quốc hội trình, cũng có luật do các tổ chức quần chúng trình
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết
Gia Minh: Qua kinh nghiệm, ông thấy để có thể thúc đẩy nhanh cần có thêm những công tác nào nữa?
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: Hiện nay các đại biểu chuyên trách của Quốc hội Việt Nam chiếm khoảng 25%. Từ khi tăng cường được số lượng đại biểu chuyên trách lên, chất lượng hoạt động cũng như các công việc khác của quốc hội cũng được thúc đẩy hơn, vì dù sao những đại biểu chuyên trách đó cũng có thể dành toàn tâm toàn ý cho Quốc hội. Sắp đến đang nghiên cứu sửa đổi Luật tổ chức quốc hội Việt Nam. Theo tôi cần nghiên cứu mô hình làm sao có thể trao trách nhiệm và thẩm quyền cụ thể hơn nữa cho các đại biểu chuyên trách để có thể thúc đẩy công việc quốc hội nhiều hơn.
Tuy nhiên hiện nay chưa có tổ chức nào trong quốc hội là tổ chức của các đại biểu chuyên trách cả. Trong khi đó khi nhìn sang nước Trung Quốc, quốc hội của họ gần 2000 người, trong đó bộ phận chuyên trách gần 200 người- chính xác theo những đại biểu quốc hội Trung Quốc cho biết là 196 người. Những người này hợp thành Ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc. Ban này được giao soạn thảo, thẩm tra và ban hành một số đạo luật nhất định. Như thế trách nhiệm được rõ ràng hơn và công việc sẽ được đẩy nhanh hơn. Đây là kinh nghiệm có thể tham khảo.
Trong tình hình hiện nay của Việt Nam, để có một quốc hội gồm toàn các đại biểu chuyên trách, chưa được.
Theo tôi cần nghiên cứu mô hình làm sao có thể trao trách nhiệm và thẩm quyền cụ thể hơn nữa cho các đại biểu chuyên trách để có thể thúc đẩy công việc quốc hội nhiều hơn.
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết
Gia Minh: Theo con số ông đưa ra thì tỷ lệ đại biểu chuyên trách bên Trung Quốc vẫn ít hơn tại Việt Nam?
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: Vấn đề là phải trao cho họ một quyền cụ thể. Tức các đại biểu chuyên trách hợp thành ủy ban gọi 'Thường vụ quốc hội'. Ủy ban này được trao quyền ban hành một số luật nhất định, để quốc hội 'lớn' lo phân bổ ngân sách hằng năm, quyết toán ngân sách hằng năm và thông qua những đạo luật tương đối 'lớn', còn bình thường thì giao cho ủy ban thường vụ quốc hội thông qua.
Ở Việt Nam, các đại biểu chuyên trách chiếm đến 25% quốc hội nhưng họ chưa thành một tổ chức nào cả, và cũng không có quyền gì khác các đại biểu khác, nên cũng rất khó.
Chú trọng đạo luật kinh tế thờ ơ vấn đề xã hội
Gia Minh: Trở lại công tác làm luật, Quốc hội có ưu tiên không hay chỉ theo những đề xuất rồi bàn thảo?
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: Trong thời gian vừa qua ưu tiên của quốc hội là soạn thảo những đạo luật tạo điều kiện thuận lợi nhất cho Việt Nam tham gia hoạt động trong Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO, và những đạo luật có tác động xã hội- kinh tế sâu sắc.
Trong thời gian vừa qua, Việt Nam chú ý nhiều đến các đạo luật về kinh tế; nhưng những đạo luật liên quan về các vấn đề xã hội vẫn chưa được coi trọng.
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết
Ưu tiên chung là như thế. Một khi các đạo luật đã được đưa vào trong chương trình cũng đều có sắp xếp cụ thể: đạo luật nào được trình trong thời gian nào, thông qua thời gian nào. Thường chúng tôi phải phối hợp nhau để thông qua theo thời gian của nghị quyết quốc hội.
Gia Minh: Ông có những mong muốn, đề xuất thế nào để có thể đáp ứng yêu cầu làm luật?
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: Trong mấy hôm vừa rồi thảo luận các đại biểu cũng nói nhiều và chúng tôi cũng đồng tình: trong công tác làm luật phải có sự kế thừa, thống nhất chính sách giữa các khóa với nhau trong công việc ra luật. Trong thời gian vừa qua, Việt Nam chú ý nhiều đến các đạo luật về kinh tế; nhưng những đạo luật liên quan về các vấn đề xã hội vẫn chưa được coi trọng. Chúng tôi mong muốn có sự hài hòa trong việc xem xét thông qua các đạo luật về kinh tế, xã hội. Điểm nữa cần phải thực hiện rất nghiêm chỉnh những nghị quyết của quốc hội; nếu các cơ quan trình luật tại quốc hội mà đưa vào, rút ra một cách quá dễ dàng thì sẽ phá vỡ kế hoạch làm luật và cũng ảnh hưởng đến các mặt trong đời sống.
Chúng tôi mong muốn các cơ quan trình hoàn thiện hơn, cụ thể hơn, và làm sao các đạo luật giảm thiểu các văn bản hướng dẫn để khi thành luật thì có thể thi hành ngay không cần phải có nhiều văn bản hướng dẫn.
Gia Minh: Cám ơn Ông.