Hoang mang sau vụ hè thu
Đối với những nông dân có làm vụ 3 tức thu đông thì nay là lúc họ thu hoạch và chờ thương lái tới mua lúa. Tiếp sau đó là Vụ đông xuân, đây là vụ mùa lớn nhất trong năm ở đồng bằng sông Cửu Long.
Doanh nghiệp cũng trông chờ vụ mùa này cho các thương vụ xuất khẩu, vì lúa đông xuân năng suất cao giá thành thấp và thuận lợi về thời tiết cho ra hạt gạo đạt yêu cầu. Một nông dân vùng sông nước Cửu Long kể cho chúng tôi nghe về lịch thời vụ của mùa lúa đông xuân:
“ Chỉ trông vào vụ đông xuân là chính, hè thu lời ít lắm. Đông xuân thì bước qua tháng 11 tây, nhưng mà mình cũng đón theo nước lũ, nếu lũ rút sớm thì mình gieo sạ sớm, lũ rút trễ mình phải theo lũ. Vùng trên An Giang họ làm đông xuân chính vụ, chỗ tôi làm đông xuân sớm. Vụ tới tôi chuyển qua lúa thơm, lúa chất lượng cao làm ba cái lúa ngang này khó bán quá.”
Người VN đặc biệt là nông dân rất cần cù nhẫn nại, mỗi vụ thu hoạch đều kèm theo những kinh nghiệm đắt giá, có năm mất mùa vì thời tiết, sâu bệnh, có những năm lúa tốt phấn khởi đầu thôn cuối xóm nhưng lại gặp cảnh được mùa rớt giá.
Thông thường vụ Đông Xuân thu hoạch từ sau Tết Âm Lịch trở đi, do điều kiện thổ nhưỡng khác nhau, nên công tác gieo sạ lúa Đông Xuân khởi sự đầu tháng 11 dương lịch ở nơi sớm nhất, những vùng khác sẽ bắt đầu chậm hơn khoảng 1 tháng.
Người nông dân cũng đã có những tính toán ban đầu về vụ mùa lớn nhất trong năm:
“ Nếu mà giá lúa vẫn giữ từ 4.500đ tới 5.000đ/kg mà giá phân hiện tại đừng có lên nữa thì cũng chấp nhận được. Một công đất có thể lời 1 triệu rưởi đó, vì vụ đông xuân năng suất nó cao, 1 công làm phải trên 1 tấn nhưng mà tình hình giá cả cũng chưa biết được, biết đâu tới đó nó vẫn như vụ hè thu nữa, cũng khó đoán được.
Nếu như hiện tại mình làm được rồi, chấp nhận được, phân bón thì có xuống nhưng bữa nay đã lên lại, một bao lên 70 ngàn, cách đây 10 ngày phân DAP khoảng 750 ngàn bữa nay (1/10) trên 800 ngàn. Thường năm vẫn vậy, anh làm lúa hết rồi thì phân bón rẻ mà khi bắt đầu sạ lúa tự dưng phân bón thuốc trừ sâu lại lên. Bữa nay thì tôi cho máy cày phá đất khoảng trên 1 tháng nữa mới bắt đầu gieo sạ.”
Lãi suất ngân hàng tăng cao
Khi cả nước chống trả lạm phát, các biện pháp thắt chặt tín dụng, lãi suất ngân hàng tăng cao đặc biệt là lãi suất cho vay. Người trồng lúa cũng bị cuốn vào cơn lốc lãi suất, một nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long than thở:
Vụ hè thu vừa qua là một kinh nghiệm đắng cay, được mùa nhưng thị trường bế tắc kéo dài mãi mấy tháng vẫn chưa bán hết lúa.
“ Bây giờ vay 1,67% một tháng, có nghĩa là mình đóng lãi như thế, đa số là đi trả lãi, làm xong vụ đông xuân họ mới trả hết rồi mới vay lại. Tới vụ hè thu chỉ đóng lãi thôi, vì thường thường người ta vay 12 tháng
vay 100 triệu vay trung hạn 3 năm tính cho mình 6 vụ lúa trả làm sáu lần. Khi tôi vay hợp đồng là 1,3% tôi vay cách đây 8 tháng, chừng hai ba tháng sau ngân hàng vô nhà báo là lãi suất trôi nổi tăng lên 1,5%, hiện tại bây giờ 1,67%, hầu như ai cũng phải chấp nhận hết.
Vụ hè thu vừa qua là một kinh nghiệm đắng cay, được mùa nhưng thị trường bế tắc kéo dài mãi mấy tháng vẫn chưa bán hết lúa. Do đặc thù thời vụ, lúa hè thu luôn chịu chí phí đầu vào cao vì năng suất kém hơn vụ đông xuân. Người nông dân tâm sự:
“ Hè thu làm để cầm cự thôi chứ đồng lời ít lắm, hè thu làm trúng thì lời khoảng 600 ngàn, 700 ngàn 1 công, trung bình lời 500 ngàn 1 công, lời ít lắm.”
Giống lúa mới
Để vụ mùa mới không bị vướng mắc về phẩm chất hạt lúa hạt gạo, các chuyên gia nông nghiệp cho biết đã có các giống mới, cũng dễ trồng và có năng suất cao, để thay thế giống lúa bạc bụng 50404. TS Lê Văn Bảnh Viện trưởng Viện lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long cho biết:
Khuyến nông thì chúng tôi các nhà khoa học chỉ ‘khuyến’ thôi, nhưng mà qua vụ này dạng 50404 hay đại loại, do người ta bán bị ứ đọng , chính người dân đã rõ sự việc thì đợt này họ sẽ nghe nhiều hơn đợt trước. Nghe lời khuyên để mà giảm dần thôi, chứ giống 50404 rất dễ trồng năng suất cao thời gian sinh trưởng ngắn trong vòng ba tháng là thu hoạch, thành ra người dân cũng rất thích.
<i>Ngoài vấn đề khuyến cáo bà con nông dân làm giống dài ngày hơn, tốt hơn, đợt này chúng tôi đưa ra từ 4 tới 6 giống mà có đặc tính tương tự như 50404, nhưng mà chất lượng hạt gạo dài thon đạt tiêu chuẩn xuất khẩu để cho người dân thay thế dần. "</i> <br/>
TS Lê Văn Bảnh
Ngoài vấn đề khuyến cáo bà con nông dân làm giống dài ngày hơn, tốt hơn, đợt này chúng tôi đưa ra từ 4 tới 6 giống mà có đặc tính tương tự như 50404, nhưng mà chất lượng hạt gạo dài thon đạt tiêu chuẩn xuất khẩu để cho người dân thay thế dần. “
Người VN đặc biệt là nông dân rất cần cù nhẫn nại, mỗi vụ thu hoạch đều kèm theo những kinh nghiệm đắt giá, có năm mất mùa vì thời tiết, sâu bệnh, có những năm lúa tốt phấn khởi đầu thôn cuối xóm nhưng lại gặp cảnh được mùa rớt giá.
Nhưng năm 2008 có thể là câu chuyện khó quên của họ. Tháng 4 đầu năm, chính phủ VN đã bỏ mất cơ hội khi ra lệnh ngừng ký hợp đồng xuất khẩu vào lúc giá gạo thế giới đạt đỉnh. Khi lệnh này được giải toả vào tháng 7 thì giá cả đã khác, hàng triệu tấn lúa hè thu bị ứ đọng trong nhiều tháng, vì doanh nghiệp không có đầu ra.
Nông dân nay lại chuẩn bị vụ đông xuân và gởi gấm trong đó thật nhiều hy vọng, dù họ chưa bao giờ được là người quyết định giá lúa của mình.