Thế giới phòng chống sự lây nhiễm HIV từ mẹ sang thai nhi

Số liệu của Tổ Chức Phòng Chống AIDS Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là UNAIDS, cho thấy kết quả việc phòng chống lây nhiễm HIV từ người mẹ bị AIDS sang thai nhi ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương đang ở dưới mức độ trung bình toàn cầu.
Thanh Trúc, phóng viên RFA, Bangkok
2011.08.31
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Cần sự hợp tác đồng bộ và phối hợp chặt chẽ

Logo của UNAIDS Cơ Quan Phòng Chống AIDS Liên Hiệp Quốc. unaids.org
Logo của UNAIDS Cơ Quan Phòng Chống AIDS Liên Hiệp Quốc. unaids.org
unaids.org
Từ tháng Sáu 2011, một chương trình toàn cầu chống sự lây nhiễm HIV từ mẹ bị AIDS sang thai nhi, gọi tắt là PPTCT, được phát động bởi các nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có chính phủ các nước Châu Á và Thái Bình Dương. Mục tiêu tối hậu của dự án toàn cầu này là đến 2015 không trẻ sơ sinh nào có mẹ bị AIDS phải mở mắt chào đời với vi rút HIV trong cơ thể.
Số liệu cho thấy vào khi tỷ lệ phần trăm những thai phụ bị AIDS ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương có phần giảm thiểu, thì công tác phòng chống sự lây nhiễm HIV từ mẹ bị AIDS sang thai nhi ở khu vực lại ở dưới mức độ trung bình toàn cầu.
Theo kết quả khám nghiệm hai tháng đầu nơi trẻ sơ sinh có mẹ bị AIDS trong khu vực, gần một nửa trẻ đã nhiễm  siêu vi HIV khi sinh ra. Nếu không được theo dõi liên tục để cho thuốc và chữa trị đúng mức thì việc giữ mạng sống lâu dài cho những trẻ đó là điều vô cùng khó khăn, UNAIDS kết luận.
Đó là lý do giới lãnh đạo các nước Châu Á Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam, các nhà hoạt động phòng chống AIDS, các viên chức Liên Hiệp Quốc, đang gặp nhau tại một hội nghị ở Busan, Hàn Quốc tuần này, để thảo luận về những biện pháp tốt nhất và tích cực nhất mà các nước trong vùng cần đẩy mạnh hầu đạt mục tiêu không trẻ sơ sinh nào bị nhiễm HIV từ mẹ vào năm 2015.
kết quả khám nghiệm hai tháng đầu nơi trẻ sơ sinh có mẹ bị AIDS trong khu vực, gần một nửa trẻ đã nhiễm  siêu vi HIV khi sinh ra. Nếu không được theo dõi liên tục để cho thuốc và chữa trị đúng mức thì việc giữ mạng sống lâu dài cho những trẻ đó là điều vô cùng khó khăn 
Đây là hội nghị do UNAIDS Cơ Quan Phòng Chống AIDS Liên Hiệp Quốc bảo trợ, qua đó UNICEF tức Quĩ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc giữ một vai trò quan trọng trong việc cổ súy và khuyến khích sự hợp tác đồng bộ giữa các cơ quan đoàn thể trách nhiệm trong một quốc gia hầu tiến tới mục tiêu không còn trẻ sơ sinh nào nhiễm HIV đến năm 2015.
Chuyên viên liên lạc khu vực Châu Á Thái Bình Dương của UNICEF, ông Geoffrey Keele, cho biết đây là
Ngày Thế Giới Chống AIDS tại Nam Hàn. AFP
Ngày Thế Giới Chống AIDS tại Nam Hàn. AFP
mục tiêu có thể đạt được nếu có sự phối hợp chặt chẽ và tích cực:
Những yêu cầu để có thể đạt mục tiêu đó là sự giám sát chặt chẽ, đặc biệt  đối với những bà mẹ  đang mang thai ở bất kỳ quốc gia nào, một khi đến những cơ sở y tế mà  nếu bị phát hiện đang nhiễm HIV thì thai phụ đó phải được hưởng những dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết, đúng mức và được theo dõi liên tục.
Cho đến lúc này những hình thức những dịch vụ chăm sóc giúp đỡ thai phụ mang bệnh AIDS chừng như thiếu một sự phối hợp thiếu một sự cộng tác đồng bộ. Đó là lý do khiến thai phụ bị AIDS không được giúp đỡ đến nơi đến chốn mà hậu quả là họ đã truyền siêu vi HIV vào cơ thể đứa con đang nằm trong bụng mình. Đây là tình trạng đáng buồn đến từ sự thiếu kết hợp và không liên đới giữa các cơ quan đòan thể có trách nhiệm trong việc bảo vệ cho thai nhi khỏi bị nhiễm HIV từ mẹ.

Có thể loại trừ sự lây nhiễm HIV từ mẹ sang con

Được hỏi về tình trạng này ở Việt Nam, ông Keele trả lời:
Trong số những nước đang phát triển trong khu vực thì có thể nói Việt Nam là một trong những nước đã đề ra chiến lược quốc gia phòng chống AIDS mà kết quả vẫn còn đang được UNICEF theo dõi và thẩm định chứ chưa thể đưa ra con số cụ thể. Vấn đề ở đây là làm thế nào để tất cả các cơ quan trách nhiệm ở Việt Nam cũng như các nước khác làm việc chung với nhau, chia sẽ mọi thông tin liên quan đến thai phụ bị bệnh AIDS, thường xuyên giúp đỡ và giám sát bênh nhân một cách đều đặn. Có vậy thì mục tiêu không một trẻ sơ sinh nào ở Châu Á Thái Bình Dương nói riêng bị nhiễm HIV vào năm 2015 mới được gọi là thành công.
Thực tế đã chứng minh rằng phương cách tránh cho thai nhi bị nhiễm HIV khi còn nằm trong bụng người mẹ bị AIDS không phải chuyện mới, cũng không phải chuyện không thể thực hiện được một khi người mẹ được cho uống thuốc chống HIV đầy đủ.
Thực tế đã chứng minh rằng phương cách tránh cho thai nhi bị nhiễm HIV khi còn nằm trong bụng người mẹ bị AIDS không phải chuyện mới, cũng không phải chuyện không thể thực hiện được một khi người mẹ được cho uống thuốc chống HIV đầy đủ. Bác sĩ Nguyễn Đăng Phấn, người thường dành thời gian sau giờ làm việc để tiếp cận và chăm sóc sức khỏe cho những bệnh nhân HIV/AIDS  gần một thập niên nay, giải thích:
Nghiên cứu cho thấy rằng nếu siêu vi HIV càng thấp trong giòng máu của người mẹ thì khi người mẹ mang thai em bé,
Ngày AIDs Thế giới ở Hà Nội. AFP PHOTO
Ngày AIDs Thế giới ở Hà Nội tháng 12. AFP PHOTO
Ngày AIDs Thế giới ở Hà Nội. AFP PHOTO
khi máu của người mẹ vào cái thai,  thì thai nhi ít nguy cơ bị nhiễm HIV hơn. Đó là điều thứ nhất.
Điều thứ hai, khi em bé từ tử cung ra tới âm đạo rồi chui ra khỏi cửa mình người mẹ để ra ngoài, trên đường được sanh ra như thế thì bị trầy trụa cho nên máu của người mẹ có thể vào lớp da còn non mỏng của em bé. Nhờ người mẹ được uống thuốc HIV trong thời gian có thai nên lượng HIV trong máu ít đi, nhờ vậy nguy cơ máu người mẹ vào da em bé bị trầy trụa trên đường ra khỏi bụng mẹ cũng ít hẳn đi.
Tóm lại, lượng máu trong người mẹ có bầu càng ít HIV thì nguy cơ em bé lúc đẻ ra bị nhiễm HIV càng thấp đi hơn. Đó là lý do vì sao người mẹ lúc mang bầu mà được uống thuốc chống HIV thì đứa con được giảm hẳn tỷ lệ bị HIV. Còn những người mẹ mang bầu mà không uống thuốc chống HIV thì khả năng đứa bé bị nhiễm HIV cao hẳn lên một cách rõ ràng.
Đó là một thành công vĩ đại và lớn lao mà hội nghị quốc tế về HIV vừa rồi ở Thái Lan và ở Âu Châu rồi Roma đã nói rõ là có sự sụt giảm vô cùng mừng rỡ ở những quốc gia nào mà quan tâm đến những thai phụ bị HIV, là cho uống thuốc trong thời gian mang bầu hai ba đợt, thậm chí ngay trước khi đẻ, thì kết quả rất lớn. Họ đã định ra được là trong vòng năm năm nữa là không trẻ em nào sinh ra mà bị HIV nữa.
Với một thập niên kinh nghiệm trong công tác dấn thân thiện nguyện để chăm sóc miễn phí cho các bệnh nhân AIDS, bác sĩ Nguyễn Đăng Phấn nói gì về nhận định của UNAIDS và UNICEF rằng  tỷ lệ  phòng chống thai nhi bị nhiễm HIV từ mẹ bị bệnh AIDS ở Châu Á Thái Bình Dương nằm dưới mức trung bình toàn cầu là vì thiếu sự hợp tác toàn diện giữa các giới trách nhiệm, bác sĩ Nguyễn Đăng Phấn nhận định:
Để tránh những cái chuyện đau đớn như thai nhi bị HIV hoặc do chính người mẹ sau khi đẻ con ra mà bị chết luôn , thì phải có một sự phối hợp đồng bộ, tức là phải liên đới giữa chính quyền, tôn giáo, các xã hội dân sự. Mọi người phải chịu khó mà nói, liên tục thường xuyên
bác sĩ Nguyễn Đăng Phấn
Rất đúng mà còn rất đúng cho Việt Nam nữa. Lý do theo tôi là người dân không được thông tin một cách đầy đủ chính xác. Thứ nhất là truyền thông chưa được tốt. Đó là lỗi về phía những người có trách nhiệm.
Tấm bảng quảng cáo phòng chống AIDS ở Hà Nội
Tấm bảng quảng cáo phòng chống AIDS ở Hà Nội. AFP
AFP
Thứ hai là lỗi người dân không quan tâm đến, thậm chí chả có thì giờ mà đọc lướt qua những tờ tuyên truyền mà nhà nước in ra nói về HIV.
Để tránh những cái chuyện đau đớn như thai nhi bị HIV hoặc do chính người mẹ sau khi đẻ con ra mà bị chết luôn , thì phải có một sự phối hợp đồng bộ, tức là phải liên đới giữa chính quyền, tôn giáo, các xã hội dân sự. Mọi người phải chịu khó mà nói, liên tục thường xuyên gợi chứ đừng đợi thế giới có hội nghị rồi tung ra một cái là hết.
Về tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS nói chung ở Việt Nam, bác sĩ Nguyễn Đẳng Phấn nhận xét:
Tỷ lệ chung ở Việt Nam bây giờ cũng chưa cao, chưa đến mức phải báo động khủng khiếp như là dịch gia cầm gì đâu, nó chỉ ở dạng  0,01% . Tôi nghĩ đã có một sự rất là cố gắng của chính phủ Việt Nam và nhất là các cơ quan quốc tế, các tôn giáo, đã giúp kềm chế được con số trồi lên qua cao và gây tổn thất trầm trọng cho đất nước. Nhưng nếu không kiên trì không giữ sự đồng bộ thì coi chừng lại có những đợt bùng phát.
Một sự may mắn cho Việt Nam nữa là những người dùng ma túy mà bị SIDA thì được uống thuốc Methadone, giúp cho người SIDA đó đừng có đi tìm thuốc có ma túy đừng có chích ma túy nữa.  Đó là chương trình của Mỹ giúp đỡ cho mình.
Nghị Hội Quốc Tế Về AIDS Tại Châu Á Và Thái Bình Dương ở Busan, Hàn Quốc, sẽ kết thúc thứ Sáu tới đây, là một hội nghị có tầm vóc quốc tế qua đó  mọi nổ lực mọi khía cạnh và mọi thành  quả của công tác phòng chống AIDS tại khu vực, trong đó có chương trình không còn trẻ sơ sinh nhiễm HIV đến 2015,  được đưa vào nghị trình thảo luận giữ viên chức và chuyên gia các nước.
Với năm triệu bệnh nhân HIV/AIDS, Châu Á và Thái Bình Dương không chỉ đứng sau Châu Phi về số người bị căn bệnh truyền nhiễm chết người.
Từ 2008, số liệu của UNAIDS cho thấy  trong lúc 21% phụ nữ toàn cầu được thử nghiệm HIV thì con số này ở Châu Á là 12%. Mặt khác, số phụ nữ mang thai khi đang bị AIDS và được uống thuốc ART chống HIV ở Malaysia là 94%, ở Ấn Độ  26%, Papua New Guinea 11%, và Lào 10%.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Anonymous
20/09/2011 11:39

hiện tại có thuốc nào ngăn chặn để người mẹ không lây sang con ở mức độ nào được bao nhiêu phần trăm