Lò xo giá sắp bung?

Vấn đề vật giá gia tăng đã làm điêu đứng những gia đình nghèo, những người có thu nhập nhất định làm công ăn lương. Và tháng 7 là lúc lò xo kềm giá kéo dài đã lâu có thể bung ra rất mạnh.
Nam Nguyên, phóng viên đài RFA
2008-07-06
Share
Hanoi-Vendor-305.jpg Áp lực tăng giá đè nặng lên vai người nghèo.
AFP PHOTO/Hoang Dinh Nam

Tháng Bảy với tuần lễ đầu tiên đang đi qua, doanh nghiệp và người tiêu dùng vẫn chưa hết thấp thỏm về việc mặt hàng nào sẽ tăng giá, loại nào chưa. Hồi đầu năm chính phủ chỉ đạo không cho tăng giá các mặt hàng thiết yếu tới 30/6, và nay thì thời hạn này đã kết thúc.

Quả thực vấn đề vật giá gia tăng đã  làm điêu đứng những gia đình nghèo, những người có thu nhập nhất định làm công ăn lương. Và tháng 7 là lúc lò xo kềm giá kéo dài đã lâu có thể bung ra rất mạnh.

Tuy vậy, chính phủ lên tiếng trấn an tiếp tục ổn định giá 10 mặt hàng thiết yếu đến hết năm 2008. Thuốc tây  và xăng dầu được đưa ra khỏi danh sách kềm giá nhưng sẽ tăng giá theo lộ trình.

Một ngày trước khi giá dầu thô trên thị trường Châu Á leo lên mức 145 đô la/một thùng,  hôm thứ Tư 2-7 trong cuộc họp báo tại Hà Nội, nhân kết thúc phiên họp thường kỳ của chính phủ, các giới chức Bộ Tài chính xác nhận là xăng dầu sẽ tăng giá, nhưng theo hướng ưu tiên thực hiện mục tiêu kềm chế lạm phát, phù hợp khả năng bù lỗ của ngân sách và tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ các đối tượng khó khăn.

Những phát biểu mang tính chính trị vừa rồi là của Thứ trưởng Tài Chính Trần Xuân Hà  được báo Tuổi Trẻ Online trích dẫn.

Kìm giá xăng dầu

Nhà nước nên tiếp tục có bàn tay điều tiết của mình, song cách tốt hơn là nên điều chỉnh từng bước nhỏ dần dần, để cho người tiêu dùng và người sản xuất chịu được tín hiệu thị trường, chấp nhận tín hiệu của thị trường.
TS Lê Đăng Doanh
Với khuynh hướng giá dầu thế giới tăng liên tục, việc trợ giá hay bao cấp xăng dầu không được các kinh tế gia trong ngoài nước ủng hộ, vì theo họ kềm giá bằng biện pháp hành chính tuy có làm chậm tốc độ tăng vật giá, nhưng lại làm méo mó họat động thị trường ảnh hưởng về sau.

Liên quan tới vấn đề này, trong một dịp trả lời RFA  kinh tế gia Lê Đăng Doanh ở Hà Nội  nhận định:

“Nếu chúng ta kìm giá xăng lâu quá, giá xăng ở trong nước có khoảng cách ngày càng xa so với giá xăng trên thị trường thế giới,  hoặc so với Kampuchia chẳng hạn. Như vậy khoảng cách về giá là một động lực ghê gớm thúc đẩy buôn lậu, mà biên giới giữa Việt Nam và Kampuchia thì quá dễ dàng cho việc buôn lậu đó, nhất là vào mùa nước nổi cho nên tình hình sẽ trở nên phức tạp.

BankEconomy200.jpg
Đồng bạc VN mất giá so với đồng đôla, nhiều ngân hàng thương mại đã liên tục tăng lãi xuất để thu hút vốn. AFP PHOTO
AFP PHOTO
Tôi nghĩ là Nhà nước nên tiếp tục có bàn tay điều tiết của mình, song cách tốt hơn là nên điều chỉnh từng bước nhỏ dần dần, để cho người tiêu dùng và người sản xuất chịu được tín hiệu thị trường, chấp nhận tín hiệu của thị trường, chịu cái áp lực đó để có thể thích nghi.”

Trong bài tường thuật cuộc họp báo của văn phòng chính phủ ngày 2-7 tại Hà Nội, Vietnam Net đăng bài phỏng vấn giáo sư David Dapice thuộc Đại Học Harvard Hoa Kỳ. Theo đó giáo sư cho rằng, nếu tiếp tục trợ cấp xăng dầu thì sẽ ảnh hưởng nguồn vốn mà đáng lẽ Việt Nam có thể đầu tư  cho giáo dục y tế. Muốn không tăng giá xăng dầu thì Việt Nam sẽ đứng trước sự chọn lựa đầy khó khăn này.

Giáo sư David cũng đề cập tới sự kiện xăng dầu Việt Nam bị buôn lậu sang Kampuchia, vô hình chung Việt Nam đang trợ cấp cho nước bạn. Tuy vậy Giáo sư David ủng hộ quan điểm tránh gậy sốc, mà tăng giá xăng dầu từng bước một cho tới khi giá xăng dầu Việt Nam tiếp cận giá thế giới. 

Ông cũng đưa ra một ý kiến khác là  tuy lạm phát có yếu tố từ tăng giá dầu nhưng  chủ yếu là do tăng lượng tiền đưa vào lưu hành trên thị trường.   

Áp lực tăng giá

Việt Nam tuy có nhiều mỏ dầu ở thềm lục địa và xuất khẩu dầu thô là mặt hàng có kim ngạch quan trọng nhất. Tuy nhiên cho đến khi Nhà máy Lọc Dầu Dung Quất chưa họat động, thì  xăng dầu tiêu dùng đều qua nhập khẩu và bị chi phối bởi giá cả thị trường thế giới.

Riêng trong nửa năm đầu 2008, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 6 triệu 800 ngàn tấn xăng dầu các loại, tiền bù lỗ để kềm giá lên tới 11 ngàn tỷ đồng.

Nếu tăng giá xăng thì chúng tôi phải tăng giá hàng hóa và dịch vụ. Còn đối với công nhân và người tiêu dùng họ sẽ hết sức khó khăn khi tăng giá xăng. Theo tôi nền kinh tế Việt Nam chưa phải là kinh tế thị trường đầy đủ, cho nên  có thể can thiệp bao cấp trợ giá trong chừng mực nào đó.
Một doanh nhân ở Sài Gòn

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên tuyên bố trong cuộc họp báo ngày 2-7 rằng, Nhà nước không thiếu ngoại tệ để nhập khẩu xăng dầu phục vụ sản xuất, tiêu dùng. Lãnh đạo Bộ Công Thương trấn an về nguồn cung cấp xăng dầu, nghĩa là thị trường sẽ không thiếu mặt hàng này.

Tuy nhiên điều người tiêu dùng quan tâm nhất là sắp tới xăng dầu sẽ tăng giá như thế nào, bao giờ tăng. Một doanh nhân ở TP.HCM phát biểu:

“Đối với doanh nghiệp chúng tôi nếu tăng giá xăng thì chúng tôi phải tăng giá hàng hóa và dịch vụ. Còn đối với công nhân và người tiêu dùng họ sẽ hết sức khó khăn khi tăng giá xăng. Theo tôi nền kinh tế Việt Nam chưa phải là kinh tế thị trường đầy đủ, cho nên  có thể can thiệp bao cấp trợ giá trong chừng mực nào đó.”

Lò xo sắp bung?

Xăng dầu chắc chắn sắp tăng giá, lộ trình gọi là không gây sốc còn đang được giữ kín. Trong khi đó một mặt hàng tối quan trọng khác là dược phẩm thì đã biết được là sẽ tăng từ 5 tới 30% trong những ngày sắp tới.

Thuốc tây trên nguyên tắc được trả về cho thực tế thị trường, tuy nhiên theo báo Tuổi Trẻ Online, Bộ Y Tế yêu cầu chính quyền các tỉnh thành xét tới việc không để bùng phát giá trên diện rộng, không giải quyết  điều chỉnh giá thuốc đồng loạt bất hợp lý và phải có lộ trình cụ thể đảm bảo cung ứng  đủ thuốc điều trị.
 
Vẫn theo tin này, trên địa bàn TP. HCM có  5 nhà sản xuất dược phẩm tầm cỡ đã nạp đơn xin tăng giá 100 mặt hàng thuốc, mức tăng giá  thấp nhất là 5% và cao nhất là 30%.

Một trong những mặt hàng quan trọng là thép được kềm giá từ tháng 3 tới nay, dẫn tới  chuyện nghịch lý chỉ xảy ra ở Việt Nam giá phôi nguyên liệu cao hơn giá thép thành phẩm.  Vietnam Net ngày 1-7 có bài về vấn đề này. Theo đó Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết đang chờ sự phản hồi của bộ Công Thương để điều chỉnh giá thép. Chúng tôi trích lời ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam nhận định về vấn đề này:           

“Không có cách nào như thế, giá phôi… trong khi phôi chỉ chiếm 90% trong tỷ lệ giá thành, thế mà giá phôi lại cao hơn thép thành phẩm bán, thì không thể thực hiện được.”

Tuy vậy trong cuộc họp báo ngày 2-7, Thứ trưởng Bộ Công Thương lại hàm ý cho thấy giá thép sẽ vẫn chưa được phép tăng, ,và ông nói một cách lấp lửng là Bộ sẽ xem xét vấn đề  xuất nhập khẩu phôi thép để tiếp tục bình ổn giá.

Theo Vietnam Net ông Biên cho rằng, phôi thép Việt Nam đang ứ đọng vì nhập về gấp đôi trong  6 tháng đầu năm 2008, vẫn theo ông Biên trong nước đang thực thi các biện pháp kềm giữ giá nên phôi thép nhập về không tiêu thụ được, hàng tồn ở kho lâu quá các doanh nghiệp phải tìm cách xuất khẩu ngược.  

Một chuyên gia ngành thép nói với chúng tôi, hiện nay đang mùa mưa, nhiều dự án lại bị cắt giảm nên mức tiêu thụ thép giảm theo nên chưa thấy được sự hệ trọng. Nếu cứ tiếp tục kềm giá thép với nghịch lý thép thành phẩm bị bắt buộc ấn định giá thấp hơn  phôi thép nguyên liệu thế giới, thì sớm muộn gì hàng loạt doanh nghiệp thép sẽ ngừng họat động  hay nói cách khác là phá sản.

Như vậy, nhìn theo quan điểm người tiêu dùng thì chính phủ vẫn đang ra sức đạp thắng chặn đà tăng vật giá. Nhưng sắp tới chỉ cần  chính phủ bớt trợ giá xăng dầu một ít thôi, thì sẽ thấy ngay lò xo vật  giá nói chung bung ra như thế nào.
Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang