Phiên xử “chuyến bay giải cứu”: kịch bản nào khi không đủ chứng cứ kết tội cựu điều tra viên Hoàng Văn Hưng?

Diễm Thi, RFA
2023.07.24
Phiên xử “chuyến bay giải cứu”: kịch bản nào khi không đủ chứng cứ kết tội cựu điều tra viên Hoàng Văn Hưng? Phiên tòa xét xử 54 bị cáo vụ "chuyến bay giải cứu" tại Hà Nội hôm 11/7/2023
AFP

Chiều 21 tháng 7 năm 2023, trong lời nói sau cùng trước khi tòa chuyển sang phần nghị án, bị cáo Hoàng Văn Hưng - cựu Trưởng Phòng Chính trị Hậu cần, Cục An ninh Điều tra, Bộ Công an; nguyên điều tra viên chính củavụ án chuyên án chuyến bay giải cứu giai đoạn đầu - vẫn khẳng định mình vô tội và “tin tưởng Hội đồng Xét xử sẽ có phân tích thấu đáo, khách quan để đưa ra phán quyết chính xác nhất, đúng quy định pháp luật nhất cho bị cáo”.

Ông Hoàng Văn Hưng khẳng định bản thân chỉ nhận chiếc cặp đựng bốn chai rượu chứ hoàn toàn không có tiền trong đó và đề nghị Viện Kiểm sát đưa chứng cứ trong cặp có 450.000 đô la như kết luận của tòa. Ông Hưng cũng đề nghị khởi tố cựu Phó Giám đốc Công an Hà Nội (bị cáo Nguyễn Anh Tuấn) tội vu khống. Ông Hưng cho rằng Viện Kiểm sát phê chuẩn quyết định khởi tố đối với ông khi không có chứng cứ và bản thân ông không có bất cứ lời khai nào.    

Trong khi đó, Viện Kiểm sát cho rằng đã đủ căn cứ xác định bị cáo Hưng phạm tội nhưng không thành khẩn khai báo, không chịu trả lại số tiền hưởng lợi bất chính và đề nghị mức án 19-20 năm tù.

Một số chuyên gia trong lĩnh vực tư pháp ở Việt Nam nhận định rằng, ở Việt Nam hiện có rất nhiều người bị kết tội, phải chịu tù đày dù chứng cứ phạm tội không có hoặc rất yếu, không đủ sức thuyết phục.

Với niềm tin nội tâm, tôi khó nghĩ rằng ông Hoàng Văn Hưng vô tội. Thế nhưng, pháp đình không thể xét xử buộc tội một người với niềm tin nội tâm mà phải bằng chứng cứ rõ ràng, xác đáng, được thu thập hợp pháp. Nếu phải suy đoán, thì chỉ có một sự suy đoán được luật pháp chấp nhận là suy đoán vô tội. - LS. Đặng Đình Mạnh

Luật sư Đặng Đình Mạnh, người từng tham gia bào chữa trong hàng chục vụ án xử người bất đồng chính kiến ở trong nước, đánh giá trường hợp bị cáo Hoàng Văn Hưng là một thách thức thú vị đối với hoạt động pháp đình Việt Nam giai đoạn hiện nay. Ông phân tích:

“Từ trước cho đến nay, trong hầu hết các vụ án an ninh quốc gia mà chúng tôi tham gia bào chữa, không biết bao nhiêu lần chứng kiến tình trạng cơ quan an ninh điều tra kết luận thân chủ chúng tôi phạm tội dù không có chứng cứ, hoặc chứng cứ rất mơ hồ.

Lần này, trong phiên tòa xét xử vụ án hình sự “Chuyến bay giải cứu”, có nằm mơ chúng tôi cũng không ngờ rằng một điều tra viên kỳ cựu của cơ quan an ninh điều tra lại là nạn nhân của chính tình trạng buộc tội không có chứng cứ, hoặc chứng cứ mơ hồ. 

Với niềm tin nội tâm, tôi khó nghĩ rằng ông Hoàng Văn Hưng vô tội. Thế nhưng, pháp đình không thể xét xử buộc tội một người với niềm tin nội tâm mà phải bằng chứng cứ rõ ràng, xác đáng, được thu thập hợp pháp. Nếu phải suy đoán, thì chỉ có một sự suy đoán được luật pháp chấp nhận là suy đoán vô tội.

Trong một nền tư pháp độc lập, với chứng cứ như hiện nay, thì tôi nghĩ chỉ cần một cậu luật sư mới ra trường cũng đủ đưa ông Hưng thoát khỏi vòng lao lý. Nhưng với nền tư pháp chịu sự lãnh đạo toàn diện của một đảng, xét xử theo nhu cầu chính trị, thì một trăm ông luật sư cũng phải chịu thúc thủ trước ý chí thống nhất tội danh từ Ban An ninh Nội chính do đảng chỉ tay. Do đó, ông Hoàng Văn Hưng đương nhiên bị tuyên có tội và chịu hình phạt thích đáng, còn chứng cứ ư? Quên đi, vì tuyên một bản án hình sự không cần chứng cứ vẫn là chuyện hàng ngày mà giới luật sư chúng tôi đã từng chứng kiến trong nền tư pháp ấy.”

Hoang_Van_Hung-baocand.jpg
Bị cáo Hoàng Văn Hưng. Photo: cand.com.vn

Luật sư Ngô Anh Tuấn ở Hà Nội cho rằng, trên thế giới người ta quan niệm thà để lọt tội phạm còn hơn bắt nhầm, bắt oan; phải có chứng cứ rõ ràng mới kết tội thì Việt Nam làm ngược lại, tức là bắt lầm hơn bỏ sót; trọng cung hơn trọng chứng. Ông nói tiếp:

“Thực tế, đối với vụ án này và sức ép của dư luận, cho dù ông Hưng hoặc nhiều người khác nói là ông ấy nhận rượu chứ không phải tiền, thì cuối cùng tòa cũng sẽ khẳng định trong vali chứa tiền mà thôi.

Cho nên, việc tuyên ông Hưng vô tội là chuyện hi hữu lắm và không khả thi trong thời điểm hiện tại. Họ không đủ bản lĩnh để làm đâu.

Một khả năng tốt nhất có thể xảy ra là họ trả hồ sơ hoặc tách hồ sơ vụ án này ra thành một vụ án độc lập để điều tra. Đó có thể là cách tốt nhất để cứu vãn danh dự, uy tín cho các bên mà thôi.

Thực tế, không phải chỉ ông Hưng mà rất nhiều bị can, bị cáo khác mà tôi chứng kiến rất nhiều, họ cũng có tình tiết tương tự, tức không có chứng cứ vật chất nhưng tòa vẫn căn cứ vào lời khai của những người có liên quan hay những chứng cứ gián tiếp khác để khẳng định người đó có tội. Lưu ý là tôi không nói đến những bị cáo liên quan chính trị vì những người này hầu như không được xem xét.

Còn nếu tuyên ông Hưng vô tội thì có thể một số người không hài lòng, nhưng đó là sự tiến bộ vượt bậc trong hoạt động tố tụng của Việt Nam!”

Nói về hệ thống tư pháp Việt Nam, tại buổi làm việc với lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao hôm 27 tháng 3 năm 2023, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng yêu cầu tòa án xét xử không được để xảy ra oan sai.

Trước đó, tại Hội nghị triển khai công tác tòa án năm 2021, do Tòa án Nhân dân Tối cao tổ chức cuối năm 2020, Thủ tướng Việt Nam lúc đó là ông Nguyễn Xuân Phúc phát biểu rằng, phải tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy tòa án theo hướng khoa học, hiện đại, tinh gọn, bảo đảm tính ổn định, phù hợp với thực tế, hoạt động hiệu quả. Phấn đấu xây dựng tòa án trở thành ‘thành trì bảo vệ công lý’.

Thực tế, không phải chỉ ông Hưng mà rất nhiều bị can, bị cáo khác mà tôi chứng kiến rất nhiều, họ cũng có tình tiết tương tự, tức không có chứng cứ vật chất nhưng tòa vẫn căn cứ vào lời khai của những người có liên quan hay những chứng cứ gián tiếp khác để khẳng định người đó có tội. Còn nếu tuyên ông Hưng vô tội thì có thể một số người không hài lòng, nhưng đó là sự tiến bộ vượt bậc trong hoạt động tố tụng của Việt Nam! - LS. Ngô Anh Tuấn

Trao đổi với RFA, một số luật sư cho hay họ không còn tin vào nền tư pháp Việt Nam với nhiều bản án oan sai; với những phiên tòa bất công mà ý kiến tranh luận của luật sư tại tòa không được xem xét. Một trong những luật sư đó là Luật sư Lê Văn Hòa. Ông tuyên bố trên trang Facebook cá nhân của ông rằng, ông bỏ nghề luật sư từ ngày 27 tháng 5 năm 2021 vì đã mất hết niềm tin vào nền tư pháp Việt Nam.

Luật sư Trịnh Vĩnh Phúc, thành viên Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh nêu suy nghĩ của ông với RFA, ngay sau tuyên bố bỏ nghề của đồng nghiệp Lê Văn Hòa:

“Lý do ông Hoà từ bỏ nghề nghiệp luật sư xuất phát từ sự bức xúc cao độ đối với các bất công mà thân chủ của ông phải gánh chịu qua các vụ án hình sự oan trái do ông đảm nhận làm người bào chữa, từ các bất cập và vi phạm nghiêm trọng của cơ quan xét xử mà ông nhận thấy mình gần như bất lực, khi đã tận lực, dốc hết sức cho công việc.

Thật ra, trước Luật sư Hòa đã có khá nhiều các luật sư lặng lẽ bỏ nghề, chuyển qua nghề khác trong hệ thống ngành luật như làm Công chứng viên, Thừa phát lại hoặc bỏ hẳn ngành luật để về vườn, làm công việc kinh doanh hoặc lao động chân tay. Câu chuyện của họ giống như việc nhiều Đảng viên Cộng sản thoái đảng một cách âm thầm vậy!”

Có lẽ không có ngành tư pháp nước nào đặc biệt như ở Việt Nam khi tất cả thẩm phán hiện đều là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc xuất thân từ công an. Đơn cử trường hợp ông Nguyễn Hòa Bình, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao hiện nay từng là Thiếu tướng Công an; ông Trương Hòa Bình, cựu Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao từng công tác tại Phòng An ninh Công an Thành phố Hồ Chí Minh, từng giữ chức Cục phó Cục An ninh văn hóa; Viện trưởng Viện Kiểm sát tối cao hiện nay, ông Lê Minh Trí (nhậm chức từ 8 tháng 4 năm 2016) cũng từng làm Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Dân Oan
25/07/2023 00:02

Hoàng Văn Hưng là một tay điều tra viên lão luyện , hiểu rất rỡ vể nần pháp lý, của thế giới rất công tâm và minh bạch, nên hắn đã cố tình cãi chầy cãi cối với tội danh của hắn..Nhưng khi hắn xử người dân, thì dù có ngàn vị luật sư bào chữa cho nạn nhân, cũng nêu ra nhũng luận điển như Hoàng Văn Hưng , thì cũng đều bị kết tội rất nặng nề...! Nếu Hoàng Van Hưng thoát tội, thì coi như Ngành Tư Pháp của VN hộn nay đã khổi sắc. có tiến triển, và xử thật công minh, phải có chứng cứ rõ ràng mới kết tội đưp5c phạm nhân...! Và có lẽ nay mai, mọi từ nhân lưong tân sẽ đưọc thả ra hết, bởi không có` chú`ng cứ rọ ràng và cụ thể...! Và nói theo lối cãi chầu cỉa Hoàng Van Hưng , thì khi hăán cầm súng bắn chết ngưòi, và có một nhân chứng nhìn thấy, cũng không đủ kết tội HVH là kẻ sát nhân , bởi phải có chứng cứ hình ảnh , chụp H.V.H đang giết người , còn không , thì lời khai của nhân chúng. nó vô gía trị..! Đây mới chính là kiểu Cãi theo luật rừng cùa Hoàng Văn Hưng..!
Trong khi một thanh niên tuổi còn rất trẻ , lại bị kết án tử hình oan , trong vụ án bưu điện Cầu Voi ở Long An, với vật chứng đưọc các điều tra viên một con dao nhò và cái thớt mới toanh , mua từ ngoài chợ đem về , rồi kết tội em này đã giết hại nữ nhân viên Bưu điện Cầu Vói..Sủ theo luật rừng kiểu này, thì Hoàng Văn Hưng cũng phải bị tử hình, vì hắn ngoan cố, với tội chứng rành rành..

Duy Hữu, USA
25/07/2023 11:04

Cộng cò mày đi " ăn đêm "...
đậu phải cành mềm, mày lại bay lên.

Đảng ơi, đảng để tao bay,
tao cướp đồng nào, tao biếu đảng ta.

Mày biếu... phải biếu đô la,
mày biếu đồng Hồ, đảng Hồ phải vặt lông " chim ".

Đảng ơi, có vặt thì vặt từ từ... đừng vặt một cái, đau lòng " chim " con.

Anonymous
26/07/2023 22:43

4 chai rươu , mà nhét gọn trong một cái cặp , mới là chuyện lạ đời, Bởi qùa biếu là rượu thì người ta luôn luôn bỏ nó vào bao , chó không phải lén lút như Mèo dấu cứt , Giờ cứ cho lục nhà tên này, tìm cái căp, đem giám định Hóa -Lý, phân tích những vết tích còn dính chút ít trong chiếp cặp này, là lòi ra ngay,,! Dựng rượu hay đựng tiền Dollars . Rồi đem hắn ra tử hình ..!để làm gương cho những tên đảng viên sâu mọt...! Còn không , thì mời 17 chánh án , và Nguyễn Hoà Bình làm Chánh đứng ra xử Hoàng Văn Hưng..! Một tên đảng viên CS với khối óc cân nặng ngang bằng Óc Heo..Nên một khi hắn điều tra ai, thì người đó tất là tội phạm , bị gắn tôi nặng hay nhẹ là do cảm tính của HVH..!

Chi
26/07/2023 22:56

Chuyện của Ông Hung cũng dễ thôi mà, Ông Hưng cần chứng minh cho Toà án thất là chiếc cặp Ông Hưng nhận trong đó chỉ có 4 chai rượu Vang, bằng hình ảnh cụ thể..chớ không thể đưa nhân chứng ra , nói bằng lời..!

HỒTẬPCHƯƠNG
27/07/2023 09:35

XẤU NGƯỜI MẸ BÙ CỦA
MAI THỊ MÙI
Là câu nói của người Bắc. Nghĩa đen là cô gái đó xấu nhưng của hồi môn nhiều nên vẫn khối chàng rước về làm vợ. Đi du lịch nước ngoài về tôi dám mạnh miệng tuyên bố Thái lan, Mã Lai, Sing… chỉ là những cô gái xấu so với nhan sắc mỹ miều của cô gái có tên Việt Nam.
Việt Nam đâu thiếu những hang động, bãi biển, ngọn núi, cánh đồng hấp dẫn. Nhưng tại sao cô gái đẹp này lại “ế chồng”?
Tôi ở Thái Lan 5 ngày. Cảm nhận đầu tiên là nhiệt độ nóng hơn VN. Nhiều nơi cũng thiếu cây xanh trầm trọng, cũng khô, cũng ngột ngạt và cũng oi bức, khó chịu. Bãi biển Pattaya sao đẹp bằng Đà Nẵng, Nha Trang, Qui Nhơn, Vũng Tàu. Đường phố, nhà cửa của Thái cũng không đẹp hơn VN là mấy. Thậm chí nhà cửa có phần cũ, quê kệch và nhếch nhác hơn VN. Vậy sao du lịch trong nước đang than trời, quán xá, nhà hàng, khách sạn VN gần như đóng băng thì ngành du lịch các nước bạn vẫn nhộn nhịp, huyên náo?
Đầu tiên phải nói đến nụ cười. Ấn tượng đầu tiên là nụ cười thân thiện của người dân nước bạn. Bất cứ ai, ở bất cứ đâu họ cũng chào đón mình bằng nụ cười thân thiện và rạng rỡ. Dù họ là ai, bạn có “bo” không họ vẫn luôn vui vẻ làm đúng bổn phận. Người VN có thói lề mề, ồn ào, vô ý vô tứ họ cũng không than phiền, cáu gắt. 5 ngày trên đất Thái tôi không hề thấy một người Thái nào chửi bới, nóng nảy, giận hờn. Tôi đi mua sắm một mình không có cảm giác bất an, sợ người ta lường gạt. Người Thái tiếng Anh họ hạn chế hơn mình nhưng khi mình hỏi đường hay trao đổi bất cứ vấn đề gì họ đều cố gắng vận dụng toàn bộ vốn tiếng Anh ít ỏi để làm hài lòng du khách. Uống 1 trái dừa 50 bath. Uống 10 trái thì 500 bath. Chứ không có thói trái thứ nhất 50, trái thứ hai trở đi 100. Mua đĩa cơm thứ nhất bị nhầm món do 2 bên không hiểu nhau. Nhân viên đưa đĩa cơm thứ hai và chỉ tính tiền 1 đĩa. Mua trái dừa xách đi lung tung rồi. Lát nữa quay lại nhờ chặt và xin ống hút vẫn vui vẻ không tính tiền chặt, không tính tiền ống hút. Các món ăn đều ghi bằng 3 thứ tiếng Thái-Anh-Việt, có hình chụp và khi bưng ra đúng y hình chứ không xiên xẹo. Mặc đồ hơi ngắn đến viếng chùa, có người ra đưa xà rông cho quấn chứ không mất tiền thuê. Các chỗ cho thuê đồ hoá trang thì đồ đều mới và thơm tho. Không có kiểu vừa cũ vừa rách, vừa hôi mùi người trước đó mặc. Và giá tiền cực rẻ, rẻ hơn bên ta rất nhiều. Toa-lét chỗ nào cũng có và cũng sạch. Có chỗ còn gắn cả máy lạnh. Nơi công cộng thì không bao giờ có 1 cọng rác. Sọt rác để khắp nơi. Nhân viên dọn liên tục. Không có chuyện sọt rác bốc mùi lưu cữu.
Quay về ta, trời cho muôn thứ hay ho. Thứ nhất phải công nhận người VN đẹp. Ta coi phim Thái, phim Hàn, phim Tàu thấy họ đẹp thì đa phần là thẩm mỹ và kỷ thuật trang điểm cao chứ đại chúng không đẹp như dân VN đâu. Người đẹp cũng là một yếu tố thu hút du lịch chứ không đùa. Khí hậu ta so với các nước trong khu vực cũng ôn hoà hơn. Nhịp sống sôi động hơn. Nhà hàng ta phục vụ đủ các món Âu, Mỹ, Á. Cảnh nước ta đẹp ngời ngời. Nhưng ta vốn là một cô gái đẹp nhưng con nhà mất dạy, vô giáo dục, đầu trộm, đuôi cướp. Vali trên máy bay thì bị rạch. Hải quan sân bay ghi chữ “TIP” chìa vào mặt khách. Taxi chở khách đi vòng vòng để tính thêm tiền. Đi ngắm cảnh thì bị móc túi mất cả giấy tờ phải cầu cứu lãnh sự quán. Nhà hàng, quán xá treo đầu de bán thịt chó. Người dân trong nước còn bị chặt chém chứ nói chi đến du khách nước ngoài. Giá cả như kiểu chỉ có đại gia mới dám xài tiền. Dân nghèo trong nước chắc không bao giờ mơ tới 2 chữ “du lịch”. Oái oăm ở chỗ dân nghèo đi du lịch nước ngoài chứ không đi trong nước vì đi nước ngoài rẻ hơn nước mình rất nhiều. Riêng cái vé máy bay đã thấy ngược ngạo. Có anh chàng muốn đi từ HCM ra Hà Nội đã không bay thẳng mà bay từ HCM qua Bangkok rồi từ Bangkok bay về Hà Nội.
Một đứa trẻ mất dạy là do đâu? Là do cha mẹ không biết dạy nó. Cách đây mấy tuần cảnh sát Thái đã bắt giam một người đàn ông bán hàng rong cân điêu. Với tội danh này vừa bị nộp phạt vừa bị ngồi tù. Qua đó cho ta thấy đất nước họ quan tâm đến người dân thế nào. Dân mình như những đứa trẻ con vô giáo dục. Cha mẹ có đoái hoài đâu mà đòi nó đứng đắn, tử tế. Du khách nước ngoài bị móc túi chỉ biết kêu trời. Đi du lịch bị chặt chém chỉ biết lên mạng xả cơn tức. Đi đâu không hài lòng về chỉ biết truyền miệng tẩy chay và tự hứa với lòng không bao giờ trở lại. Tất cả những chuyện đó không có ai chịu trách nhiệm. Mà thực ra nếu là người biết nhìn xa, trông rộng sẽ không để những chuyện đó xảy ra chứ đừng nói xảy ra sẽ xử lý.
Đứa trẻ VN sẽ còn mất dạy, bố láo dài dài vì cha mẹ nó còn mải mê việc đi họp quốc hội mặc áo tứ thân hay ngũ thân, năm nay nấu tô hủ tíu hay cuốn cái chả ram để phá kỷ lục. Hay mua lu đặt trước nhà chống ngập. Gia đình mà có những loại cha mẹ như thế con cái không hư, gia phong không mạt mới lạ.
5 ngày lang thang trên đất Thái thấy đau trong lòng vô cùng. Trong khi người ta vẫn buôn bán tấp nập, nhà hàng, khách sạn vẫn nườm nượp. Quán xá vẫn náo nhiệt. Các trung tâm mua sắm vẫn thu hút người ta đến đổ tiền vào đó thì ở ta những tấm bìa sang quán, sang mặt bằng, bán nhà, xả toàn bộ cửa hàng treo khắp mọi nơi. Đến cả gói xôi 10 ngàn mà còn ế thì lên CNXH rồi chứ phấn đấu làm cm gì nữa.
MAI THỊ MÙI