Nhất thể hóa hay không nhất thể hóa?

Kính Hòa RFA
2018-10-09
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Ông Nguyễn Phú Trọng Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, sắp tới sẽ kiêm chức Chủ tịch nước. Ảnh chụp 5/2016.
Ông Nguyễn Phú Trọng Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, sắp tới sẽ kiêm chức Chủ tịch nước. Ảnh chụp 5/2016.
AFP

Một tuần sau khi có tin ông Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam được đề xuất kiêm giữ chức Chủ tịch nước, chính ông Tổng Bí thư lại lên tiếng nói rằng đây chỉ là một giải pháp tình thế.

Theo một nguồn tin thân cận với các giới chức Việt Nam, thì trước buổi họp của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam vào chiều ngày chủ nhật 30/9/2018, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng không biết rằng mình sẽ được đề nghị nắm giữ chức chủ tịch nước. Nguồn tin này cho biết đề xuất này xuất phát từ ông Phạm Minh Chính, Trưởng Ban tổ chức trung ương đảng.

Ông Phạm Minh Chính được cho là người đã thực hiện thành công việc ghép hai chức vụ chủ tịch bên chính quyền và bí thư đảng cộng sản làm một ở cấp xã, khi ông còn đứng đầu Đảng Cộng sản tại tỉnh Quảng Ninh.

Một nhà quan sát mà chúng tôi không muốn nêu danh tánh cho rằng mối quan hệ đồng hương của ông Chính với một nguyên Tổng Bí thư là ông Lê Khả Phiêu, cùng ở Thanh Hóa, cũng đã giữ vai trò thúc đẩy ông Chính đưa ra đề nghị này.

Ông Lê Khả Phiêu từng đưa ra đề nghị gộp hai chức vụ Tổng Bí thư Đảng Cộng sản và Chủ tịch nước vào làm một hồi năm 1999, và sau đó nhắc lại vào năm 2002.

Thế nhưng tại sao ông Trọng lại nói vào ngày 8/10 rằng chuyện ông ra nắm giữ thêm chức vụ chủ tịch nước là một giải pháp tình thế?

Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Chánh văn phòng Quốc hội Việt Nam cho chúng tôi biết từ Sài Gòn:

Cũng đã đến thời kỳ mà hai chức vụ này chỉ cho một người làm.
-Luật sư Trần Quốc Thuận.

Tôi cho đó là cách nói khiêm tốn thôi, trong tình hình Chủ tịch Trần Đại Quang mới ra đi. Người ngang vai ngang vế để lên thay thì chưa chín mùi, cho nên trước mắt phải giới thiệu Tổng Bí thư, làm luôn chức Chủ tịch nước. Nhưng mà cũng đã đến thời kỳ mà hai chức vụ này chỉ cho một người làm. Điều này cũng chín mùi rồi.”

Tuy chỉ có một đảng cầm quyền, nhưng Việt Nam có một hệ thống gọi là song trùng gồm hai bên đảng và chính quyền, cứ một vị trí của chính quyền lại có một vị trí của đảng cộng sản tương đương.

Sau khi việc hợp nhất được thực hiện ở cấp xã tại Quảng Ninh và một số tỉnh khác, cách đây một năm, Đảng Cộng sản ra nghị quyết số 18 vào tháng 10/2017, tiến hành việc gộp lại hai hệ thống với nhau.

Một số nhà quan sát cho rằng việc thực hiện điều này, mà gần đây có nhiều báo chí gọi là nhất thể hóa, sẽ không dễ dàng.

Tiến sĩ Vũ Tường, bộ môn chính trị Đại học Oregon, Hoa Kỳ, nhận xét vào cuối năm 2017:

“Tôi nghĩ việc nhất thể hóa và việc nên làm nhưng mà họ không thể làm được là bởi vì sự yếu kém của các nhân vật lãnh đạo, cũng như là sự phân chia quyền lực, sự tản quyền rất là lớn trong nội bộ của Đảng Cộng sản. Cho nên họ sẽ lúng túng mà không thể áp dụng được ở mức cao nhất, có thể áp dụng ở mức độ cao nhất là bí thư tỉnh ủy chứ không thể cao hơn.”

Sau khi có tin loan báo ông Nguyễn Phú Trọng được đề cử giữ chức chủ tịch nước, tờ báo mạng Nikkei Review của Nhật Bản dẫn lời Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng từ Hoa Kỳ nói vào đầu năm 2018, rằng việc hợp nhất hai chức vụ chủ tịch nước và tổng bí thư đảng cần nhiều thời gian mới thực hiện được, vì phải điều chỉnh hiến pháp cũng như điều lệ đảng cộng sản.

Các vị đứng đầu nước Việt Nam hiện nay, từ trái qua, Ông Trần Quốc Vượng, Ông Trần Đại Quang (qua đời), Ông Nguyễn Phú Trọng, Ông Nguyễn Xuân Phúc, Bà Nguyễn Thị Kim Ngân.
Các vị đứng đầu nước Việt Nam hiện nay, từ trái qua, Ông Trần Quốc Vượng, Ông Trần Đại Quang (qua đời), Ông Nguyễn Phú Trọng, Ông Nguyễn Xuân Phúc, Bà Nguyễn Thị Kim Ngân. AFP

Bản thân ông Nguyễn Phú Trọng cũng đã từng bày tỏ mối nghi ngại rằng hợp nhất như vậy sẽ làm cho quyền lực tập trung lớn quá vào tay một người, khó kiểm soát.

Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam người Úc cho truyền thông Đức biết rằng ông khá ngạc nhiên khi biết việc ông Trọng được đề xuất nắm giữ hai chức vụ. Ông Thayer cũng cho rằng mặc dù là có duy nhất một đảng cầm quyền, nhưng cơ cấu hai bên đảng và chính quyền cho phép có một cơ chế nào đó để kiểm soát quyền lực lẫn nhau.

Nhưng Luật sư Trần Quốc Thuận không đồng ý như vậy:

Làm gì có chuyện cân bằng kiểm tra lẫn nhau ở một cái nước mà do một đảng lãnh đạo. Cái đó chỉ là đóng vai thôi, người ta bảo làm thế mất thì giờ, họp trong đảng ra nghị quyết cũng thế, bày đặt hội đồng nhân dân này kia, nên người ta muốn làm trực tiếp luôn đi cho nó xong.”

Nhiều nhà quan sát người Việt, kể cả những người bất đồng chính kiến như Luật sư Lê Công Định đều đồng ý với nhau ở một mục đích của việc nhất thể hóa, đó là tiết kiệm tiền của cho ngân sách quốc gia vì sẽ bỏ đi một nửa số người ăn lương nhà nước. Nhưng đây cũng là trở ngại lớn nhất vì việc gộp hai chức danh lại sẽ làm cho nhiều người bị mất việc. Theo ước tính của Luật sư Trần Quốc Thuận, số người bị loại ra khỏi bộ máy có thể đến hàng vạn người.

Ông Nguyễn Phú Trọng có lần cũng đề cập rằng việc nhất thể hóa và chuyện rất nhạy cảm vì đụng chạm đến nhiều người.

Nay điều thú vị lại nằm ở chổ dường như việc nhất thể hóa lại được tiến hành ở tầng mức cao cấp nhất trong bộ máy chính trị Việt Nam.

Làm gì có chuyện cân bằng kiểm tra lẫn nhau ở một cái nước mà do một đảng lãnh đạo.
-Luật sư Trần Quốc Thuận.

Tuy nhiên sau khi ông Nguyễn Phú Trọng nói với báo chí Việt Nam rằng việc ông sẽ nắm giữ thêm chức chủ tịch nước chỉ là một giải pháp tình thế, ông không nói gì về việc mô hình đó có tiếp tục sau nhiệm kỳ của ông hay không.

Còn theo phỏng đoán của Luật sư Trần Quốc Thuận, việc một người giữ hai chức vụ Tổng Bí thư Đảng Cộng sản và Chủ tịch nước sẽ được duy trì sau đại hội đảng toàn quốc của Đảng Cộng sản lần thứ 13 trong hai năm tới đây.

Ý kiến (2)
Share

LeHang

nơi gửi Germany

Tui nghĩ là nhóm cộng sản miền Nam sẽ chống đối lại khi mà họ bị nhóm miền Bắc xỏ mủi , òi đứng đầu!

Sau 1978 thì sự phân chia quyền hành đã rất rõ ràng là cả 3 bộ không được nhóm miền Bắc khống chế. Thủ tướng chxhcn Vn phải nằm trong tay nhóm miền Nam, Tổng bí thư đảng csVn ở vào miền Bắc. Chủ tịch là luân phiên giữa Bắc và Nam.

Nhưng nhóm Nam với Dũng cũng làm nhóm Bắc bất mãn sau khi Dũng "gài" Triết và Sang vào ngôi vị Chủ tịch. Sau đó Dũng muốn trở thành Tổng bí thư thay thế tên bệnh hoạn Nông đút Mạnh, nhưng "tiên chỉ" của cu Hề là "lợi dụng" đám Nam. Thế là danh vọng của Dũng chỉ là hư vô!!!!

09/10/2018 16:49

LeHang

nơi gửi Germany

Đã là "độc đảng" toàn quyền cai trị thì có gộp lại hay không gộp lại thì cũng như thế. Chủ tịch cũng là đảng viên độc đảng csVn là theo khuynh hướng của Tổng bí thư đảng csVn là Trọng đưa ra.

Tại những quốc gia dân chủ quốc hội lưỡng viện có nhiều đảng phái. Từ đó có những trường hợp là "đảng trưởng" trực tiếp ứng cử cho chức Thủ tướng hầu để nắm đại đa số trong Quốc hội. Nhưng khi tình hình chính trị thay đổi là phải liên minh để cùng cai trị, thì các đảng trưởng không được đảng đưa ra ứng cử. Bởi vì trong tư cách đảng trưởng và cũng cùng nắm chính quyền với vài đảng khác sẽ tạo ra nhiều "xung đột" trong nội bộ của đảng, khi đảng trưởng phải "nhượn bộ" một ít nào đó với các đảng cùng liên minh để cùng nắm chính quyền.

Bởi vậy không để đảng thi hành kỷ luật rồi mất chức vụ, đồng thời mất tín nhiệm từ cử tri, nên hầu hết là các lãnh tụ phải làm chính trị theo ý của cử tri.

"Cơ chế" giám sát mà Ông Thayer nói, thì tại các nước dân chủ nhiều đảng phái chính là Truyền thông. Truyền thông cung cấp tin tức đến người dân, truyền thông tổ chức đánh giá các nhà lãnh tụ và các đảng qua người dân, và qua đó xếp hạng lên hay xuống hàng tuần.

Hầu hết 99,99% đảng viên đảng csVn là tham nhũng để cùng bảo vệ đảng! Điều này chính Trọng cũng biết, triệt hạ vài hạ thần chẳng qua là một mưu mô nhấn mạnh sự "hiện diện độc đảng" trước dân ngu khu đen chăm chỉ làm viêc đóng thuế cho guồng máy cai trị của đảng csVn.

Bởi thế khi LS Định cho rằng "gộp lại" thì sẽ đỡ tốn tiền dân, nhiều cán bộ sẽ bị xa thải... Hoàn toàn không như đảng csVn chủ trương. 1 tên "chúa" csVn cần 100 tên côn đồ để móc tiền bách tính thiên hạ chỉ vài chục ngàn U$. Nay hắn ta muốn móc nhiều tiền hơn, thì hắn ta phải tăng tăng số người làm việc cho hắn lên 10 lần, rồi trăm lần, rồi ngàn lần, như thế thì hắn ta mới mau mập.

Nay một cái bang giang hồ csVn bổng mất "đại ca" bỏ lại một mối nhợ làm ra tiền, thì tên chúa csVn kia sẽ thu nhận tay chân đồ đệ của tên đại ca qua đời vì bệnh hoạn đó để mở rộng tầm làm ăn nhiều hơn. Chẳng bao giờ mà tên chúa kia phải "xa thải" giới côn đồ của tên đại ca đã qua đời kia, biết đâu chúng nó lại nổi loạn. Giữ đám cái bang đó lại mà chỉ thờ 1 chúa đó là là clever nhất.

Chưa ai biết là tại sao mà "đại ca" Quang đột ngột tịch liễu! Do "thượng vương" Trọng muốn nắm những "bí mật" mà Quang đã không giao cho Trọng, nên phải loại Quang để tìm ra "bí mật" mà Quang đang giấu.

Điều chắc chắn là Quang đã có giấu diếm một điều gì đó để khiến một người nào đó lo sợ, khi Quang tung "bí mật" đó. Người sợ "bí mật" và muốn biết "bí mật" đó chính là Trọng. Có lẽ là vì với tuổi già của Trọng tự biết là Bắc Kinh rồi cũng đá Trọng như chó mà chọn một "thế tử" ngay trong chính đám "hạ thần" của Trọng.

Dĩ nhiên là Bắc Kinh sẽ luôn chọn kế hoạch "nhị trùng" để thống trị Việt Nam. Đương nhiên thì Trọng cũng phải sợ là mất tất cả "bổng lộc" của Bắc Kinh, khi phải tự truất phế!

Sau cái ra đi của Quang thì Trọng tự tìm đến Mạc Tư Khoa với Putin, chứ không tới Bắc Kinh. "Quốc Tang" cho Quang mà Trọng tổ chức đình đám chẳng có một "thái thú" từ Bắc Kinh đến để "hổ trợ", qua đó mà Bắc Kinh ít ra cũng tỏ vẽ cho Trọng!

Bắc Kinh đã phủi tay với Trọng. "Tây Phương" cũng chẳng mặn mà với Trọng mà đang nhắm vào giới tướng lãnh của Việt Nam, đưa tàu chiến liên tục vào Biển Đông chẳng cần "xin phép" Hà Nội!

Gián tiếp cho thấy Trọng chỉ là một "phế vương" theo thời gian mà Bắc Kinh sẽ định đoạt số phận của Trọng, dù Trọng có đã hạ sát Quang để cũng cố ngôi quyền.

09/10/2018 16:24

Xem toàn trang