Chuyên đề Sức Khoẻ và Đời Sống tuần này, Trà Mi mời quý thính giả cùng tìm hiểu về nguồn gốc, cách phòng và trị đối với căn bệnh phiền toái và nguy hiểm này, qua cuộc trao đổi với Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ, nhiều năm kinh nghiệm về sản phụ khoa, hiện đang hành nghề tại miền Nam California, Hoa Kỳ.
Trà Mi : Lời đầu tiên xin được cảm ơn Bác Sĩ rất nhiều đang cộng tác với chúng tôi trong chương trình hôm nay. Câu hỏi đầu tiên xin được đặt ra với Bác Sĩ là nói một cách khái quát, thế nào là bệnh rong kinh, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Người đàn bà mỗi tháng đều có kinh nguyệt. Nếu mà có kinh xong rồi mà cái kinh đó kéo dài quá hơn 7 ngày, 7 ngày đến 10 ngày, hoặc là giữa chu kỳ kinh nguyệt tức đã hết kinh rồi mà ra máu lại, thì người ta gọi đó là rong kinh.
Rong kinh có thể ra máu thật nhiều nhưng cũng có thể ra ít thôi nhưng mà cứ ra xong rồi ngưng rồi ra lại, và ngoài ra nếu tự nhiên mà chảy máu bất thường, tức là nó không dính dáng tới kinh nguyệt của mình.
Nguyên nhân
Trà Mi : Thưa Bác Sĩ, nguyên nhân nào dẫn đến căn bệnh này ạ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Khi người đàn bà bị rong kinh vì ra máu bất thường như vậy thì đầu tiên chúng tôi phải nghĩ ngay là người ta có bầu và bị hư thai hay không, vì sợ nhất là nhỡ người ta có thai ngoài dạ con.
Người ta cứ ra máu hoài, ra máu hoài thì đó là triệu chứng đầu tiên bị có thai ngoài dạ con, đôi khi nó có thể nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân nữa, và vì vậy rong kinh thì đầu tiên chúng tôi phải biết xem là bện nhân có bầu hay không.
Thứ hai, trong tử cung của người đàn bà có thịt dư hoặc màng nhầy tử cung bị kích thích nhiều quá mà sưng lên, hoặc bị nhiễm trùng, đôi khi buồng trứng không làm việc điều hoà, nó tiết ra chất hormon cũng không được điều hoà, nó chỉ tiết ra một chiều, do đó nó làm cho màng nhầy tử cung cứ tiết ra hoài mà không có chất Oegesterol.
Khi nó tiết ra dầy quá thì tự nhiên nó sẽ bị rớt ra ngoài, và như vậy nó cũng không đủ chất hormon để cầm máu cho nên nó cứ chảy máu hoài. Tất cả những điều đó là những triệu chứng lành thôi, mà mình sợ nhất là triệu chứng của sự ung thư tử cung.
Trà Mi : Bác Sĩ vừa trình bày những nguyên nhân nội tại trong cơ thể, thế còn ngoài ra có những nguyên nhân nào khách quan mà có thể dẫn đến căn bệnh này không ạ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Có chứ. Thí dụ có những người bị ung thư máu thì bị ra máu tử cung hoài. Hoặc đôi khi bệnh nhân uống thứ thuốc như Asprine, nhất là những ngựời Việt Nam bây giờ - những người lớn tuổi hết kinh rồi nhưng vì lý do gì mà uống thuốc Aspirine thì nó cũng làm ra máu. Hoặc là ăn bưởi nhiều quá cũng làm cho ra máu tử cung. Hoặc dùng thuốc làm cho loảng máu thì nó cũng có thể làm cho chảy máu tử cung.
Lứa tuổi phổ biến
Trà Mi : Bênh rong kinh này thường gặp ở phụ nữ thuộc lứa tuổi nào là phổ biến nhứt, thưa Bác Sĩ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Thưởng thường những người ở độ tuổi khoảng 20 đến 30, hoặc gần cuối chu kỳ kinh nguyệt cũng hay bị ra máu bởi vì lúc đó buồng trứng làm việc không điều hoà.
Cũng có khi chúng ta thấy em bé nhỏ mới lớn lên cũng bị ra kinh bởi vì buồng trứng chưa làm việc nhưng mà các cháu nhỏ thì mình sợ nhất là sợ các cháu có thể bị bệnh khác mà chảy máu, chảy máu mà máu không đông được, như ung thư máu chẳng hạn.
Trà Mi : Dạ. Và cũng có nghe một căn bệnh khác là rong huyết, thì rong kinh và rong huyết là một hay là hai bệnh khác nhau, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Rong kinh thì nó rõ ràng, tức là khi mình có kinh mà nó không hết, nó cứ chảy máu hoài từ trong tử cung ra, dính dáng tới buồng trứng của mình. Còn nói về rong huyết thì nó lại khác.
Có nhiêu người bị rong huyết vì máu chảy trong âm đạo. Đôi khi chảy máu âm đạo có thể là do cổ tử cung bị lỡ, có thể là tiền ung thư hoặc đang ung thư. Hoặc là mình có cái bướu trong tử cung, trong cổ tử cung, khi mình đi lại hoặc làm cái gì đó mà nó đụng chạm làm cho chảy máu. Hoặc là trong âm đạo bị rách, lở.
Tất cả những hiện tượng đó gọi là rong huyết. Thường rong huyết không dính dáng gì tới rong kinh cả. Thí dụ mỗi lần người phụ nữ gần chồng sau đó lại ra máu thì đó là rong huyết. Và như vậy thì phải đi khám ngay bởi vì đó có thể là triệu chứng của ung thư cổ tử cung. Đó cũng có thể là do lở cổ tử cung, nhưng mà chúng tôi sợ nhất là ung thư cổ tử cung.
Trà Mi : Trở lại với căn bệnh rong kinh thì những biến chứng, nếu như có bệnh này mà bệnh nhân không chịu đi chữa trị kịp thời, thì có thể gây ra hậu quả sau này như thế nào, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Nếu bệnh nhân cứ ra máu hoài mà không đi chữa thì thứ nhất là bị bệnh thiếu máu. Có nhiều người thiếu máu ghê gớm lắm. Đôi khi có thể có bướu trong tử cung. Bướu này nếu mà lớn quá thì nó làm cho ra máu thường xuyên và có thể nguy hiểm cho tính mạng người bệnh và đương sự khó có con.
Phương pháp chữa trị
Trà Mi : Như vậy bệnh rong kinh có thể được chữa khỏi hay không ạ ? Các phương pháp chữa trị như thế nào, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Khi quý vị bị chảy máu do rong kinh thì đầu tiên chúng tôi phải làm thế nào để loại trừ cái ung thư tử cung ra. Nếu loại trừ ung thư tử cung thì mình chữa thuốc cho bệnh nhân, mình cho uống thuốc để điều kinh trở lại.
Chúng tôi chụp siêu âm cho bệnh nhân. Nếu khám mà thấy bệnh nhân có bướu trong tử cung, bây giờ dễ lắm, chúng tôi chỉ đưa cái đèn vào trong tử cung và gắp nó ra dễ dàng hoặc đốt nó đi dễ dàng và hết bệnh ngay. Hoặc là có nhiều bệnh nhân bị ra máu vì tử cung hơi lớn nhưng mà chưa có cắt dạ con thì nếu đi khám sớm thì bây giờ không phải cắt dạ con mà bác sĩ chỉ cho cái đèn vào và nạo sạch.
Cách thức này bây giờ gọi là đôt màng nhầy tử cung đi bằng cách hoặc là dùng điện hoặc dùng phương pháp đông lạnh để đốt màn nhầy tử cung. Bây giờ còn có cách chữa bằng đặt vòng xoắn 5 năm, trong đó có chất hormon thì nó sẽ làm cho ngưởi bệnh có kinh điều hoà trở lại. Như vậy người bệnh sẽ giữ lại được tử cung của mình.
Trà Mi : Hồi nãy Bác Sĩ có nói bệnh rong kinh có thể là một dấu hiệu của bệnh ung thư nhưng mà nó có phải là một nguyên nhân có thể dẫn tới bệnh ung thư hay không nếu không điều trị kịp thời, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Không ạ. Rong kinh không phải là bệnh nếu để lâu sẽ biến thành ung thư, mà nó chỉ là dấu hiệu cho ta biết là có bất thường trong tử cung và bác sĩ phải tìm cho ra được nguyên nhân để biết có phải là ung thư hay không, bởi vì ung thư tử cung nếu mà để trễ thì không có thuốc gì chữa và nó rất là khó chữa.
Ung thư cổ tử cung để trễ thì có thể chạy điện, nhưng ung thư tử cung, ở trong lòng tử cung, tức ở trong mạch máu, nếu để trễ sẽ khó chữa. Và vì vậy nên không phải vì cái đó mà nó làm cho mình bị ung thư mà vì ung thư nên mình mới bị cái đó.
Trà Mi : Thế thì khi nào bệnh nhân cần tìm tới bác sĩ chuyên môn, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng LOng Cơ : Nếu mà mình ra kinh qúa 10 ngày thì là bất thường đấy, hoặc là giữa chu kỳ kinh nguyệt mà cứ ra máu hoài, hoặc khi hết kinh rồi mà vẫn còn ra máu hoài thì là bất thường, cần phải đi khám.
Có nhiều bác sĩ cho uống thuốc ngừa thai để điều kinh và nếu uống thuốc ngừa thai rồi mà vẫn còn ra máu thì nên đi khám bác sĩ chuyên môn để được định bệnh và chữa trị đúng lúc. Cái gì cũng vậy, nếu chữa sớm thì không sợ nguy hiểm, nhất là ung thư tử cung. Đôi khi có thể có bướu ở buồng trứng cũng làm cho bị ra máu ở tử cung.
Không phải chỉ ở tử cung mà thôi, đôi khi có những bệnh khác cũng làm cho ra máu tử cung. Có nhiều người bị bệnh ung thư máu cũng làm chảy máu tử cung. Có nhiều người bị bệnh gan, khi gan yếu làm cho chức phận gan xấu đi, làm máu không đông được, cũng làm ra máu tử cung.
Trà Mi : Và cách chữa trị này như Bác Sĩ cũng đã trình bày là phải có sự can thiệp của kỹ thuật chứ không phải đơn giản uống thuốc là hết, phải không ạ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Vâng ạ. Uống thuốc nhiều khi chỉ bớt một phần nào, nhưng mà nếu màn tử cung dầy lên bị nhiễm trùng thì uống thuốc trụ sinh có thể hết được. Với y khoa tân tiến bây giờ, nhờ siêu âm bác sĩ có thể nhìn thấy rõ ràng trong lòng tử cung và như vậy việc chữa trị sẽ được nhanh chóng và ít tốn kém nhất cho bệnh nhân.
Trà Mi : Nhưng mà phương pháp chữa trị đối với bệnh rong kinh thì có khả năng dứt điểm hay không, hay là sau khi điều trị thì cũng có thể bị tái phát, thưa Bác Sĩ ?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Cái đó có thể dứt điểm. Nếu bây giờ mình biết bệnh nhân lỗi tại gì, tại sao bệnh nhân bị chảy máu, mình trị tại gốc đó. Nếu chữa tận gốc của nó thì nó sẽ hết. Thí dụ có bướu, bác sĩ nạo lấy bướu ra thì sẽ hết. Hoặc nếu buồng trứng không làm việc điều hoà thì bệnh nhân được uống hormon để điều kinh lại thì bệnh sẽ hết.
Tự săn sóc
Trà Mi : Dạ. Thế những người bị bệnh rong kinh, ngoài sự chăm sóc của bác sĩ, hướng dẫn của bác sĩ, thì ở nhà họ có thể tự săn sóc mình bằng cách nào ạ ?
Bác sĩ Phạm Đặng LOng Cơ : Cái này thì chỉ đi khám bệnh và uống thuốc thôi. Uống thuốc điều hoà thôi. Không nên tự săn sóc mình và đừng có rửa ráy ở trong. Nhiều khi bệnh nhân sợ bẩn nên rửa, nhưng càng rửa bên trong thì sự nhiễm trùng càng dễ kéo dài bệnh lâu hơn nữa. Do đó bệnh nhân nên đi khám bác sĩ chuyên môn để được chữa trị ngay.
Phải nhớ một điều là ra máu chỉ là biểu hiệu của một bệnh nào đó. Nếu biết sơm và chữa trị sớm thì sẽ hết bệnh, còn nếu để lâu thì có thể biến thành ung thư và có thể làm cho bệnh nhân bị hiếm muộn sau này. Nếu bị nhiễm trùng mà không chữa thì sau này ống dẫn trứng bị nghẹt thì sau này không thể có con được.
Trà Mi : Về chế độ nghỉ ngơi hay là ăn uống thì Bác Sĩ có lời khuyên nào không?
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Ăn uống thì có một điều là người Á Châu mình thích ăn bưởi cho ốm bớt. Đồ chua như bưởi, cam có nhiều người mỗi ngày một trái cam, như vậy dùng nhiều quá thì máu sẽ bị loảng làm cho mình bị chảy máu.
Nếu đang bị chảy máu thì không nên ăn bưởi nữa. Lời khuyên của chúng tôi là nên ăn uống điều hoà, đừng có lo nghĩ nhiều quá, bởi vì khi chúng ta lo nghĩ buồn bực chuyện gì đó thì buồng trứng có thể bị ảnh hưởng và do đó nó làm cho bị ra máu bất thường. Nếu ra máu bất thường thì nên đi khám bác sĩ ngay để được định bệnh và chữa trị sớm.
Ngoài ra không nên uống Aspirine khi không cần thiết, trừ trường hợp bị bệnh nặng, ví dụ như bệnh tim đập thất nhịp, hoặc bị đường cao quá, mỡ cao quá, huyết áp cao quá, thì lúc đó nên uống Aspirine. Nếu không thì đừng uống. Cũng như đừng ăn bưởi để xuống ký. Ăn bưởi nhiều quá cũng làm cho bị ra máu tử cung. Đó là lời khuyên của chúng tôi.
Trà Mi : Cảm ơn Bác Sĩ rất nhiều về thời gian cũng như thông tin rất bổ ích.
Bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ : Cảm ơn cô Trà Mi
Chương trình "Sức Khoẻ và Đời Sống" tuần này xin dừng lại tại đây. Hẹn tái ngộ cùng quý vị và các bạn trong một đề tài mới, vào giờ này, sáng Thứ Năm tuần sau. Trà Mi thân ái kính chào.