Nghệ sĩ Minh Phụng, gợi nhớ cơn bão biển!

Thưa quý thính giả, trong thập niên 60, nhiều nghệ sĩ trẻ chỉ cần có một giọng ca vọng cổ độc đáo là có thể trong một thời gian ngắn trở thành một nghệ sĩ nổi tiếng và có thể ký contrat hát độc quyền cho một gánh hát hay cho một hãng dĩa.
Soạn giả Nguyễn Phương, RFA
2009-07-19
Share
minh-phung-305.jpg Nghệ sĩ Minh Phụng
Hình do soạn giả Nguyễn Phương cung cấp

Số tiền contrat được ký đến vài trăm ngàn đồng trở lên; số tiền lương cho một suất hát cũng được lãnh vài ngàn đồng.

Nghệ sĩ Minh Phụng là một trong những nghệ sĩ ngôi sao trong thời hoàng kim của cải lương.

Nghệ sĩ Minh Phụng tên thật là Nguyễn Văn Hoài, sanh năm 1945, tại làng Điều Hòa, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho, cha mẹ làm nghề thương buôn nhỏ trong chợ Mỹ Tho.

Em Hoài là con nhà nghèo, có tới 10 anh chị em. Khi còn nhỏ em Hoài phải thức dậy sớm từ lúc bốn giờ sáng, phụ giúp mẹ em dọn cá ra chợ bán, sau đó mới cắp sách đến trường. Nhiều khi tới trường trễ vì bận phụ với mẹ dọn hàng ra chợ, em bị thầy bắt phạt quỳ cột cờ, em chỉ biết khóc chớ không dám nói thật hoàn cảnh của gia đình em đã khiến cho em bê trễ trong việc học.

Những buổi chiều, sau khi ở trường về, em Hoài còn phải đi bán chuối chiên hay đậu phọng rang, đến tối mới được về nhà học bài. Em Hoài có giọng ca tốt, mỗi khi trong xóm có cuộc đờn ca tài tử, em thường đến nghe, học lóm vài bài ca và em ca góp vui.

Chú Tư Xuân ở hàng xóm biết đờn cổ nhạc, thấy em Hoài có giọng tốt và tánh tình dễ thương nên ông dạy cho bé Hoài ca vọng cổ. Bé Hoài ca tân nhạc cũng khá hay, em ca các bài học được ở đài phát thanh hay trong máy hát dĩa trong xóm như bài Trăng Rụng Xuống Cầu, Khúc Ca Ngày Mùa, Gạo Trắng Trăng Thanh…

Năm 1960, đoàn hát Tân Đô tập tuồng tại đình Điều Hòa ở sau chợ Mỹ Tho. Em Hoài vô đình xem tập tuồng, gặp soạn giả Hương Huyền Em, Hoài ca thử vài câu vọng cổ, em được soạn giả Hương Huyền Em dẫn đến giới thiệu với ông bầu Công Tạo. Em Hoài được nhận vào đoàn hát, và được cho thủ diễn vai hát đầu tiên là vai hòa thượng trong tuồng Bến Tan Thương.

Sau đó em Hoài đi hát cho đoàn Hoa Thảo - Hậu Tấn, rồi đoàn hát Thanh Phương. Trong tuồng Bên Cầu Định Mệnh, em Hoài được đóng vai dũng sĩ Ai Dũng Phương. Nhân dịp nầy em Hoài tự đặt nghệ danh là Minh Phụng, lấy tên của hai đứa cháu gái của cô bạn gái của Hoài là Minh và Phụng, ghép lại thành nghệ danh Minh Phụng mà em sử dụng cho đến khi mãn nghiệp cầm ca.

Từ nhắc tuồng hằng đêm

Cuối năm 1964, nghệ sĩ Minh Phụng được ông bầu Ba Bản đoàn cải lương Thủ Đô ký hợp đồng mời về hát trên sân khấu Thủ Đô; lúc đó đoàn hát đang có hai nghệ sĩ tài danh Út Trà Ôn và Thanh Hải trong hai vai kép chánh và kép nhì, Minh Phụng được cho giữ nhiệm vụ nhắc tuồng hàng đêm.

Ý của ông Bầu Ba Bản là tuy Minh Phụng ca vọng cổ rất mùi, giọng ca thanh và trong trẻo, nhưng Minh Phụng chưa biết diễn xuất và chưa biết nhiều bài bản cải lương nên cần phải đào luyện Minh Phụng một thời gian.

Giao việc nhắc tuồng hàng đêm cho Minh Phụng là bắt Minh Phụng mỗi đêm đều phải học nhiều vai tuồng và đứng trong cánh gà nhắc tuồng, Minh Phụng sẽ theo dõi học hỏi cách diễn xuất của các nghệ sĩ đàn anh Út Trà Ôn, Hoàng Giang, Ba Vân, Thanh Hải…

Minh Phụng đã học thuộc những vai tuồng của Út Trà Ôn và Thanh Hải trong các tuồng Sầu Quan Ải, Tiếng Trống Sang Canh, Thần Nữ Dâng Ngũ Linh Kỳ, Cát Dung Phương Tử, và đã được ông bầu Ba Bản cho thế các vai tuồng của anh Út Trà Ôn hoặc của Thanh Hải những khi đoàn hát hát hai suất hoặc các nghệ sĩ kể trên bị bệnh, bất ngờ nghỉ hát.

Nghệ sĩ Minh Phụng được sử dụng như kép sơ cua nhưng vì Minh Phụng còn quá trẻ, đóng thay vai cho các nghệ sĩ đàn anh mà vẫn được khán giả chấp nhận, điều đó làm cho các ký giả kịch trường chú ý và viết nhiều bài ngợi khen Minh Phụng.

Ông Bầu Trần Viết Long đoàn Kim Chung biết Minh Phụng có giọng ca vọng cổ rất mùi, tuy Minh Phụng chưa nổi danh nhưng ông vẫn cho người theo dõi từng bước tiến của Minh Phụng và xem những đêm hát thế vai của Minh Phụng để đo lường sự thưởng thức của khán giả.

Khi thấy báo chí kịch trường có nhiều bài viết khen Minh Phụng, ông lại biết tin nghệ sĩ Út Trà Ôn ký hợp đồng về hát trở lại cho đoàn Thanh Minh Thanh Nga và nghệ sĩ Thanh Hải ký hợp đồng với ông bầu Thu An để về hát cho đoàn Hương Mùa Thu, bầu Long lập tức mời Minh Phụng ký hợp đồng hát cho đoàn Kim Chung với số tiền ba trăm ngàn đồng trong hai năm; lương đêm mỗi suất hát 700 đồng.

Đến "cặp Bão Biển đang dâng cao"

Đang là người nhắc tuồng cho đoàn Thủ Đô, bổng dưng Minh Phụng được hưởng một giao kèo quá hậu hỉ, anh lập tức rời đoàn Thủ Đô Ba Bản để hát cho đoàn Kim Chung 3 của bầu Long. Ông Ba Bản vừa mất hai nghệ sĩ tài danh Út Trà Ôn và Thanh Hải, nếu muốn giữ Minh Phụng ở lại thì ông phải đền contrat của Minh Phụng ký với bầu Long là 600.000 đồng tức là gấp đôi số tiền mà Minh Phụng nhận được của ông bầu Long.

Ông Ba Bản không thể để cho Bầu Long trong một vài ngày mà lời đến ba trăm ngàn đồng căn cứ theo hợp đồng của ông ký với Minh Phụng nên ông Ba Bản chịu để mất Minh Phụng, thay vào đó ông ký hợp đồng với nghệ sĩ Tấn Tài để mời về thế vai cho nghệ sĩ Út Trà Ôn.

Năm 1970, Ông bầu Trần Viết Long đã bố trí cho nghệ sĩ Minh Phụng hát chánh với các nữ nghệ sĩ Mỹ Châu, (tuồng Bích Vân Cung Kỳ Án), Minh Phụng và Út Bạch Lan tuồng Trinh Tiết Một Loài Hoa, Minh Phụng hát với Diệu Hiền, Minh Phụng hát với Lệ Thủy… Khi Minh Phụng diễn cặp với nữ nghệ sĩ Lệ Thủy các tuồng Xin Một Lần Yêu Nhau, Kiếp nào có yêu nhau, Hoa Sơn Thần Nữ, Băng Tuyền Nữ Chúa, Tâm Sự Loài Chim Biển…khán giả đến xem nghẹt rạp, sự thành công của Minh Phụng và Lệ Thủy quá sự mong đợi của ông bầu Long. Các ký giả kịch trường tặng mỹ hiệu cho hai diễn viên Minh Phụng và Lệ Thủy là cặp Bão Biển đang dâng cao.

Sau năm 1975, Minh Phụng cũng như tất cả các nghệ sĩ cải lương ở Saigon phải do sự sắp xếp của chánh quyền mới, họ cho phép nghệ sĩ nào hát ở đoàn cải lương nào chớ nghệ sĩ không thể tự mình chọn đoàn hát hay có chuyện ký hợp đồng với bầu gánh hát như hồi xưa vì lúc nầy các gánh hát đều có một người bầu duy nhứt là chánh phủ, mà đại diện ông bầu chánh phủ đó là các ông Giám đốc Sở Văn Hóa Thông Tin từng tỉnh.

Năm 1976, Nghệ sĩ Minh Phụng được bố trí cho hát ở đoàn Hương Mùa Thu của soạn giả kiêm trưởng đoàn hát Thu An. Minh Phụng hát các vở tuồng cũ của đoàn Hương Mùa Thu như Gánh Cỏ Sông Hàn, Con Cò Trắng và một vở tuồng mới Lửa Phi Trường….Nữ nghệ sĩ Kiều Tiên cũng hát cho đoàn Hương Mùa Thu. Minh Phụng và Kiều Tiên yêu nhau và thành hôn năm 1977. Cuối năm 1977, Kiều Tiên sanh ra một gái, đặt tên là Nguyễn Võ Kiều Mỹ Thế, sau này là nữ ca sĩ Y Phụng.

Cũng cần nói rõ trước năm 1975, khi hát trên sân khấu Kim Chung, nghệ sĩ Minh Phụng và nữ nghệ sĩ Diệu Huê chung sống vợ chồng, có với nhau ba con, một gái và hai trai. Năm 1976, không hiểu do nguyên nhân nào mà vợ chồng nghệ sĩ Minh Phụng và Diệu Huê chia tay nhau. Nữ nghệ sĩ Diệu Huê nuôi ba đứa con. Cô con gái lớn của Minh Phụng và Diệu Huê sau này trở thành nữ danh ca với nghệ danh là Tiểu Phụng.

Hai cô Tiểu Phụng và Y Phụng đều có chồng Việt Kiều nên đi định cư ở Hoa Kỳ với chồng.

Nghệ sĩ Minh Phụng phải giải phẩu tim vào năm 2005. Anh bị suy thận nên phải lọc máu mỗi tuần lễ ba lần. Sáng ngày 16 tháng 11 năm 2008, Minh Phụng phải nhập viện cứu cấp và anh đã từ giã cuộc đời vào sáng ngày 29 tháng 11 năm 2008 tại bệnh viện Chợ Rẩy.

Một số đông đảo nghệ sĩ bạn đồng nghiệp và khán giả ái mộ đã đến viếng linh cữu và tiễn đưa nghệ sĩ Minh Phụng đến nơi phần mộ. Cố nghệ sĩ Minh Phụng được an táng tại nghĩa trang nghệ sĩ Gò Vấp.

Thưa quý thính giả, chương trình cổ nhạc xin chấm dứt, Nguyễn Phương xin hẹn vào giờ nầy tuần sau.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang