Ảnh hưởng của dân số lên nền kinh tế

Các nhà xã hội học Mỹ cho rằng việc khuyến khích các đôi lứa kết hôn và có con có thể giúp phát triển kinh tế.
Việt Hà, phóng viên RFA
2011.10.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
034_KY367055-305.jpg Một gia đình Mỹ hạnh phúc trên bãi biển
Photononstop

Vậy đâu là những ảnh hưởng của gia đình và dân số lên nền kinh tế? Trong khi nền kinh tế không những của nước Mỹ mà còn của cả thế giới đang gặp nhiều khó khăn, liệu đề nghị này có thực sự được các cặp vợ chồng lắng nghe?

Tăng chi khi có con

Một nghiên cứu mới đây về gia đình và tỷ lệ sinh trong mối liên hệ với nền kinh tế của các nhà xã hội học Mỹ chỉ cho thấy sự phát triển kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào tỷ lệ sinh và sự bền vững của từng gia đình.

Ông Bradford Wilcox, Giám đốc dự án nghiên cứu về kết hôn của trường đại học Virginia cho rằng, ảnh hưởng đầu tiên có thể nhận thấy là khi người lớn lập gia đình và có con thì chi tiêu cũng nhiều hơn:

"Các ngành kinh doanh quan trọng trong nền kinh tế từ sản xuất và phân phối sản phẩm trong nhà, đến thực phẩm, dịch vụ bảo hiểm, y tế dường như đều có lợi nhiều hơn từ các gia đình và khi các gia đình có con. Khi người ta kết hôn và có con thì ít nhất có đến 7 lĩnh vực có thể thu được nhiều lợi hơn, đó là các dịch vụ trông trẻ, bảo hiểm, y tế, kinh doanh thực phẩm, sản phẩm trong nhà, đồ chơi trẻ em, và dọn dẹp nhà cửa."

Một nghiên cứu vào năm 2008 về chi tiêu của các gia đình do trường đại học Virginia thực hiện cho thấy chi tiêu ở cả 7 nhóm sản phẩm này trong các gia đình có con đều cao hơn so với những gia đình không có con. Ví dụ như với gia đình đã có con thì chi tiêu cho dịch vụ bảo hiểm chiếm khoảng 5% thu nhập, trong khi ở các gia đình không có con là khoảng 3,5% và ở những người độc thân là 1%.

Khi người ta kết hôn và có con thì ít nhất có đến 7 lĩnh vực có thể thu được nhiều lợi hơn, đó là các dịch vụ trông trẻ, bảo hiểm, y tế, kinh doanh thực phẩm, sản phẩm trong nhà, đồ chơi trẻ em, và dọn dẹp nhà cửa.

Ông Bradford Wilcox

Đối với các cặp vợ chồng đã có con hay chuẩn bị có con thì rõ ràng là chi phí cho con cái luôn được đặt làm ưu tiên hàng đầu. Họ phải chi trả cho nhiều khoản chi phí mà trước đó họ không phải nghĩ đến. Chị Mai, một phụ nữ có một con gái 3 tuổi ở tiểu bang California, cho biết:

"Em cũng giống như tất cả mọi người thì khi có con, những thứ cho em bé như đồ ăn của con nít, đồ chơi, vui chơi cho trẻ con thì nhiều lên mà những cái đó thì lúc độc thân em không bao giờ nghĩ là sẽ phải tiêu vào những khoản đó.

Trong gia đình em thì chỉ có chừng đó vào thôi, cố định cho nên chi tiêu nhiều lên thì những cái khác phải giảm đi, tức là chẳng hạn một tháng tiêu 2 ngàn thì vẫn là 2,000 nhưng trước đây trong đó có đi ăn tối của hai vợ chồng, còn bây giờ thì không có ăn tối mà thay vào là số tiền mua đồ chơi cho con, đó là ví dụ."

Ngoài ra, các nghiên cứu tại Mỹ cũng chỉ ra rằng, khi người đàn ông lập gia đình và có con thì đóng góp của họ cho nền kinh tế cũng nhiều hơn qua việc họ làm việc tích cực hơn để kiếm tiền nuôi gia đình. Ông Bradford Wilcox nói tiếp:

"Kết hôn cũng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của người đàn ông, … khi người đàn ông kết hôn thì người đàn ông cũng mang vào mình trách nhiệm đạo đức, họ đi bar ít hơn, đi nhà thờ nhiều hơn, còn nếu xét về mặt kinh tế thì người đàn ông cũng làm việc nhiều hơn, nhiều thời gian hơn, có kế hoạch hơn, và làm ra nhiều tiền hơn."

Nghiên cứu tại Mỹ cho thấy người đàn ông đã kết hôn, trung bình làm việc 160 tiếng đồng hồ nhiều hơn trong một năm so với đàn ông chưa kết hôn.

Vai trò của gia đình

Trẻ em sinh ra và lớn lên trong các gia đình hạnh phúc cũng có nhiều cơ hội phát triển hơn so với các trẻ em khác, và do đó có tiềm năng đóng góp cho kinh tế xã hội. Ông Bradford Wilcox giải thích tiếp:

034_KY359049-250.jpg
Đại gia đình. photononstop
Đại gia đình. photononstop
"Trẻ sinh ra và lớn lên trong các gia đình hạnh phúc có cả cha lẫn mẹ thì dường như có lợi thế hơn trong việc tiếp cận với các nguồn lợi xã hội và kinh tế mà chúng cần để phát triển. Chúng có điểm số tại trường học cao hơn, ít có khả năng dính dáng đến các vấn đề phạm pháp hay có thai khi còn đi học, và có nhiều khả năng học hết cấp ba vào đại học và đi làm, trở thành lực lượng lao động cho xã hội."

Những trẻ lớn lên trong gia đình thiếu cha có nhiều nguy cơ dính vào phạm pháp đối với nam và có thai khi còn đi học đối với nữ. Một thống kê vào năm 2004 ở Mỹ chỉ cho thấy số nam thanh niên dưới 32 tuổi ở tù do thiếu cha nhiều hơn gấp đôi so với những nam thanh niên cùng tuổi được sống cùng cha từ khi còn nhỏ. Còn đối với nữ, một nghiên cứu khác vào năm 2003 của Mỹ chỉ ra rằng có đến 35% thiếu nữ ở tuổi teen có thai là những người có cha bỏ đi từ khi dưới 6 tuổi. Trong khi đó tỷ lệ này ở những em có cha sống cùng là 5%. Nguyên nhân mà các nhà xã hội học đưa ra là bởi trẻ em có cha sống cùng được hưởng lợi từ sự giáo dục, và giám sát chặt chẽ của cha mình.

Trẻ sinh ra và lớn lên trong các gia đình hạnh phúc có cả cha lẫn mẹ thì dường như có lợi thế hơn trong việc tiếp cận với các nguồn lợi xã hội và kinh tế mà chúng cần để phát triển.

Ông Bradford Wilcox

Nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ sinh tại Mỹ dù chưa cao đến mức lý tưởng là khoảng 2,1 con cho một cặp vợ chồng nhưng cũng xấp xỉ 2, hơn hẳn một số nước châu Âu nơi tỷ lệ sinh chỉ khoảng 1,3. Các nhà nghiên cứu dự đoán nếu nền kinh tế Mỹ phục hồi trong thời gian tới thì tỷ lệ sinh có thể tăng xấp xỉ 2,1, nhưng nếu kinh tế vẫn tiếp tục lao đao thì tỷ lệ này sẽ nằm ở mức khoảng 1,7. Nguyên nhân là vì các cặp vợ chồng phải xem xét họ có đủ tiền, điều kiện để chăm lo cho con hay không. Chị Mai cho biết mặc dù con gái chị đã được 3 tuổi và chị luôn muốn có 2 con nhưng chị nghĩ sẽ chỉ dừng ở một con:

"Sau khi đẻ con rồi thì em thấy là nếu có thêm một đứa nữa mà kinh tế không thoải mái thì thôi, một đứa mà sống thoải mái thì đỡ hơn, hai vợ chồng giờ đều đi làm thì ok, nhưng nếu có 2 con mà em phải ở nhà thì chi tiêu gia đình rất ít."

Khuyến khích kết hôn

045_IS098YQ58-200.jpg
Một gia đình trong bữa sáng. Photononstop
Một gia đình trong bữa sáng. Photononstop
Người Mỹ không chỉ không muốn có nhiều con mà thậm chí còn chậm kết hôn. Điều này theo các nhà xã hội học cũng ảnh hưởng đến hình thái gia đình của nước Mỹ.  Một nghiên cứu vào năm 2010 của viện Pew của Hoa Kỳ cho thấy có đến 39% số người Mỹ được hỏi cho rằng chuyện kết hôn bây giờ đã trở thành lạc hậu. Kết quả này cũng tương tự như kết quả cuộc điều tra dân số tại Mỹ hồi tháng 9 năm ngoái cho thấy số đôi kết hôn tại Mỹ trong những người từ độ tuổi 18 trở lên đã giảm xuống mức kỷ lục trong lịch sử nước Mỹ là 52%.

Người Mỹ thời hiện đại định nghĩa bố mẹ đơn thân nuôi con cũng là một gia đình, các cặp trai gái sống chung không kết hôn và nuôi con chung cũng là một gia đình. Có đến 80% những người được phỏng vấn trong cuộc nghiên cứu của viện Pew vào năm ngoái nói rằng cha mẹ đơn thân cũng có thể coi là một gia đình.

Các nhà nghiên cứu của trường đại học Virginia cho biết hiện tỷ lệ trẻ sinh ngoài giá thú ở Mỹ chiếm khoảng 41% và tỷ lệ này có thể tăng lên đến 50% trong thời gian tới.

Từ kết quả của nghiên cứu này, các tác giả cho rằng việc tăng tỷ lệ sinh và duy trì hạnh phúc bền vững trong các gia đình là điều cần thiết để cung cấp lực lượng lao động cho xã hội, giúp tăng trưởng nền kinh tế. Nhưng để làm điều này thì chính sách của chính phủ không thôi không đủ. Theo nhà xã hội học Bradford Wilcox thì các công ty phải tham gia vào việc giúp thúc đẩy việc kết hôn và duy trì sự bền vững trong các gia đình. Ông nói:

"Theo tôi thì câu trả lời cho điều này không nằm ở khâu chính sách mà là ở xã hội dân sự, ở thị trường. Các doanh nghiệp có thể đóng vai trò quan trọng trong việc làm bền vững các gia đình… điều này năm ngay trong văn hóa của các công ty, trong việc họ sử dụng đồng tiền của mình một cách khôn ngoan, nhất là trong quảng cáo để gây ảnh hưởng đến mọi người, giúp định hình văn hóa chung.

Các công ty sản xuất hàng tiêu dùng như P&G nên nghĩ đến những chiến dịch xã hội mà họ ủng hộ để đưa ra các thông điệp về kết hôn không gây tranh cãi nhưng vẫn khuyến khích kết hôn và làm cha mẹ.

Ông Bradford Wilcox

Các công ty sản xuất hàng tiêu dùng như P&G nên nghĩ đến những chiến dịch xã hội mà họ ủng hộ để đưa ra các thông điệp về kết hôn không gây tranh cãi nhưng vẫn khuyến khích kết hôn và làm cha mẹ."

Mặc dù các nhà xã hội học kêu gọi các công ty, chính phủ và xã hội dân sự tham gia tuyên truyền cho việc kết hôn, sinh con đẻ cái và gìn giữ hạnh phúc gia đình, thế nhưng chúng ta cũng không thể quên được vai trò quan trọng của những người vợ, người chồng trong gia đình. Chẳng vậy mà có câu ‘ đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm’.

Mọi thư từ đóng góp ý kiến cho chương trình, xin quý vị gửi về www.facebook/VietHaRFA hoặc email về địa chỉ vietha@rfa.org

Theo dòng thời sự:

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang