“Khu này bị nhà nước quy hoạch rồi giao cho tụi đại gia bất động sản xây dự án rồi”, một tài xế taxi ở Phú Quốc kể.
Phú Quốc đang tăng tốc xây dựng để hoàn thành các dự án cho hội nghị APEC 2027. Nhưng đằng sau vẻ hào nhoáng đó, có một nỗi lo lắng ngầm đang diễn ra.
Trong năm 2025, hòn đảo này đã chào đón hơn 8 triệu du khách, trong đó có gần 2 triệu người nước ngoài. Năm 2026, số lượng du khách được dự tính sẽ vượt năm 2025. Chỉ riêng trong 9 tháng đầu năm, hòn đảo đã đón nhận hơn 8.57 triệu du khách.
Du lịch, dịch vụ đang đóng góp 70% GDP và tạo 70% việc làm cho người dân trên đảo. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026, lĩnh vực này đã đem về doanh thu 45,976 tỷ đồng.
Phú Quốc đang nổi lên là một địa điểm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Khi tới đây khả năng cao du khách sẽ sử dụng dịch vụ tại các siêu dự án, tiêu biểu nhất là hai siêu dự án của VinGroup và SunGroup.
Phía Bắc đảo là hệ sinh thái Phú Quốc United Center của VinGroup, rộng 1,044 ha. Theo VinGroup, các dự án của họ ở Phú Quốc đã tạo hơn 1,000 việc làm. Còn ở phía Nam đảo có quần thể khu du lịch của SunGroup rộng hơn 1,000 ha. Bao gồm Bãi Kem, Hòn Thơm và Thị trấn Hoàng hôn. Theo báo cáo, tính đến tháng 8/2026, có hơn 17,000 nhân sự đang làm việc tại các dự án của SunGroup.
Sự phát triển của 2 tập đoàn này đã góp phần thúc đẩy du lịch Phú Quốc. Nhưng đồng thời, nó cũng vô tình tạo ra một số xung đột lợi ích.
Nỗi sợ không có sổ và bị thu hồi đất
“Tôi mua nhà 27 tỷ mà bây giờ nó chặn cửa không cho vô”, một nữ khách hàng tên Nghĩa Phạm than khóc. Cô vào một sàn giao dịch của VinGroup, mặc áo có ghi dòng chữ “mua nhà biệt thự của tập đoàn VinGroup, 27 tỷ sở hữu lâu dài, 8 năm rồi không có sổ”.
Cô chỉ là một trong nhiều nhà đầu tư mua sản phẩm biệt thự nghỉ dưỡng của VinGroup ở Phú Quốc nhưng không được cấp sổ hồng.
“Muốn làm ăn ở đây thì đừng đụng tới SunGroup và VinGroup”, một bạn đang làm truyền thông ở Phú Quốc chia sẻ, “trên đảo này, họ là trùm”.
Từ góc nhìn của du khách, Phú Quốc là một điểm đến lý tưởng, nhưng đối với những người dân đang nằm trong diện giải tỏa, họ chỉ biết lo lắng.
Một bạn trẻ người Phú Quốc chia sẻ với phóng viên RFA: “Nhà mình hồi trước ở Bãi Trường, cách biển chỉ khoảng 100m, dính quy hoạch hơn chục năm mới chính thức nhận bồi thường. Thời gian đó, cả xóm mình không dám xây dựng và cũng không thể bán đất cho ai. Bây giờ, chỗ đó là khách sạn 5 sao và resort”.
Đang ngồi trong xe khi đi tới quán ăn trên đường ĐT975 ở Phú Quốc, vì thấy 2 bên đường bị đào bới, một du khách đã hỏi: “Đường gì xấu quá chừng. Nó bị vậy lâu chưa anh?”
Người bạn Phú Quốc ngồi kế bên trả lời “nó bị vậy từ đầu năm tới giờ rồi. Khu này đang bị giải tỏa. Còn khu trên kia nữa. Họ quy hoạch, thu hồi đất rồi đền bù rẻ quá nên hôm bữa người dân kéo lên phường khiếu nại”.
Cái dự án được nhắc tới là mở rộng ĐT975. Dự tính là rộng 62m, có 10 làn xe, dài 19km, và có tổng vốn đầu tư gần 1,600 tỷ đồng. Một số người dân ở đây không hài lòng vì chuyện làm đường trì trệ đã ảnh hưởng tới việc kinh doanh của họ.
Một thanh niên đang bán quán ở đây với gia đình đã chia sẻ “cả năm nay đường đầy bụi. Họ đào ống cống ở hai bên đường. Khách phải đậu xe bên ngoài và nhiều người vì ngại nên chọn đi chỗ khác”.
Gần đây, ở Khu Phố 6, một số hộ dân đang kinh doanh ở mặt tiền đường đã treo băng rôn với nội dung:
- Đề nghị chỉnh trang khu dân cư đông đúc KP6.
- Đề nghị không xóa trắng khu dân cư đông đúc 46.2ha.
- Bác Nơi ơi! Cứu bà con!
“Bác Nơi” ở đây có thể là ông Đinh Văn Nơi, người vừa mới được điều về giữ giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy An Giang kiêm Bí thư Đảng ủy đặc khu Phú Quốc. Ông nổi tiếng với nhiều phát biểu đanh thép như: “Các đồng chí không tiếp dân được thì tôi tiếp”, “Ông nào đặt bút ký cấp sai thì ông đó phải chịu trách nhiệm. Tới đây tôi cho rà soát lại hết, ai vi phạm sẽ xử lý triệt để!”
Khi còn là giám đốc công an tỉnh An Giang năm 2020, ông Đinh Văn Nơi đã cho công khai số điện thoại cá nhân làm đường dây nóng của công an tỉnh, để trực tiếp nhận cuộc gọi của người dân, một điều chưa từng xảy ra.
Mức đền bù rẻ mạt
Hiện tại, SunGroup đang xây dựng khu nhà ở xã hội và tái định cư với quy mô 50,000 căn hộ, với vốn đầu tư lên đến 40,000 tỷ đồng. Một người dân bị thu hồi đất đã chia sẻ với phóng viên RFA rằng được “đền bù bằng một suất tái định cư. Nếu không muốn ở thì có thể bán. Họ sẽ mua lại với giá khoảng một tỷ.”
Vấn đề nằm ở chỗ căn nhà và lô đất của người này hiện có giá thị trường “ít nhất 5 tỷ.”
Dân số Phú Quốc đến 2026 là khoảng 180,000 người. Với quy mô 50,000 căn nhà ở xã hội, dự án dự tính sẽ đủ để đáp ứng sự gia tăng dân số sắp tới.
Tuy nhiên, giá cả và đối tượng được mua vẫn chưa được công bố.
Về luật pháp, điều 53 và 54 trong Hiến pháp ghi rõ: “Tổ chức, cá nhân được nhà nước công nhận quyền sử dụng đất” và “Nhà nước trưng dụng đất trong trường hợp thật cần thiết”.
Nên trong trường hợp bị thu hồi đất, người dân gần như không có cách nào để kháng cáo và thường phải chấp nhận mức đền bù thấp hơn giá thị trường.
Cho dù đã sinh sống ở đó lâu năm, nhưng nhiều hộ vẫn đối mặt với nguy cơ bị giải tỏa mà không được hỗ trợ đền bù.
“Khi dính quy hoạch, bạn không thể mua bán nhà, cũng không dám xây gì. Nhưng báo chí không bao giờ nói”. Một người dân Phú Quốc chia sẻ. “Cha mẹ mình phải lên ủy ban gần chục năm trời mới đòi được số tiền như mong muốn, nhưng chỉ nhận được phân nửa số tiền theo giá thị trường để dọn đi nơi khác”.
Bong bóng đất và ai hưởng lợi
Ngoài du lịch, Phú Quốc còn nổi lên là một địa điểm thu hút giới đầu cơ đất.
Kể từ năm 2014, hàng loạt công ty bất động sản đã đến hòn đảo này làm dự án, kéo theo đó là các nhà đầu tư lớn nhỏ mong muốn hưởng lợi từ cơn sóng đầu cơ này.
Dựa theo báo nhà nước, giá đất đã tăng 10 lần chỉ sau 3 năm và dự tính sẽ tiếp tục tăng với hội nghị APEC 2027 đang đến gần.
Theo các bài quảng cáo trên trang Batdongsan, một lô đất thổ cư đường Trần Hưng Đạo rộng 178m2 được rao bán với giá 18 tỷ, tương đương 101 triệu đồng/m2.
“Đất ở đây người ta bơm thổi lên chứ không theo một tiêu chuẩn nào hết,” một người địa phương chia sẻ, “trong khi lương của mình chưa được 15 triệu/tháng.”
Chạy ngang qua khu Meyhomes, một đại đô thị rộng 300 ha ở phía Nam đảo, có thể thấy vẫn còn rất nhiều căn bị bỏ trống. Một căn nhà liền kề rộng 52m2 ở đây đang được chào bán với 5.5 tỷ đồng với tiêu đề “bán cắt lỗ”. Đường xá vẫn đang được xây dựng và hạ tầng cũng chưa được hoàn thiện.
Phú Quốc đang trở thành nơi kiếm tiền cho không ít người. Từ nhà đầu tư, môi giới bất động sản cho đến các ngành liên quan.
Tuy nhiên, đối với những người sinh ra và lớn lên ở đây, không phải ai cũng chọn ở lại.
“Mình tốt nghiệp bên mảng truyền thông, nhưng mình không muốn tìm kiếm cơ hội ở Phú Quốc, vì những tập đoàn lớn đều là những doanh nghiệp hưởng đặc quyền từ sự phát triển bất cân xứng này”, một người trẻ quê Phú Quốc đang sinh sống tại Sài Gòn cho biết.
Không phải ai cũng lo lắng về tương lai. Phú Quốc hiện tại đang thu hút nhiều du khách quốc tế. Kéo theo đó là các bạn trẻ ở đất liền ra đây tìm kiếm cơ hội.
Một bạn trẻ làm trong lĩnh vực truyền thông trên đảo nói rằng “thu nhập của mình bây giờ dao động 40 đến 70 triệu đồng mỗi tháng, chủ yếu quay chụp cho du khách, các khách sạn và nhà hàng. Mình quyết định sống ở đây lâu dài. Sắp tới, nếu được, mình sẽ mua một căn nhà ở đây”.
Khi được hỏi về nỗi lo bị thu hồi đất, một người đang làm marketing cho hay: “Mình làm marketing và đầu tư ở đây cũng 3 năm rồi. Những chuyện về thu hồi đất thì ai cũng biết nhưng mình không thể làm gì được.”
Còn đối với người lao động bình thường, không sở hữu đất hay nhà đang nằm trong khu giải tỏa, nó là câu chuyện khác. “Mình làm tài xế. Giờ một căn nhà ở xã hội 1.5 đến 2 tỷ thì cũng bằng 15 năm đi làm của mình,” một tài xế kể với phóng viên RFA, “Mình cũng không mua nổi”.