သမိုင်းထဲက ပစ္စုပ္ပန်

ရဲခေါင်မြင့်မောင်
2020-09-30
အီးမေးလ်
မှတ်ချက်ပေးပါ
Share
ပုံနှိပ်ပါ

 

 

"အာဏာရှင်စနစ် တကျော့ပြန်လာမှာလား"

ဒီတပတ်မှာတော့..မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်ရှိအာဏာရပါတီရဲ့ အခြေအနေဟာ အတိတ်က ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်ဦးက ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု အစိုးရနဲ့ ဆင်တူနေတယ်လို့ မြန်မာ့အရေး လေ့လာသုတေသနပြုနေတဲ့ သုတေသီတစ်ဦးက သုံးသပ်လိုက်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘယ်ပါတီက ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရသည်ဖြစ်စေ၊ ပြည်တွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကို မဖြေရှင်းနိုင်သရွေ့ အာဏာရှင်စနစ် တကျော့ပြန်လာဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိနေဆဲ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


"သမိုင်းမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ ကပ်ရောဂါဒုတိယလှိုင်း"

ဒီတပတ်မှာတော့..မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေ စတင်ချိန်မှာ ကိုရိုနာ ကပ်ရောဂါ ဒုတိယလှိုင်းအဖြစ်နဲ့ ရောဂါကူးစက်ခံရသူ အရေအတွက် တဟုန်ထိုး တိုးလာချိန်နဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ အတိတ်က စပိန်တုပ်ကွေး ကပ်ရောဂါ ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ လူစုလူဝေး အခမ်းအနားတွေကို မဖျက်သိမ်းဘဲ ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့တဲ့အတွက် ကပ်ရောဂါ ဒုတိယလှိုင်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေကလည်း ရှိနေပါတယ်။ အခုကိုရိုနာကပ်ရောဂါ ဒုတိယလှိုင်းဖြစ်နေချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေကို ဘေးအန္တရာယ်ကင်းကင်းနဲ့ ကျင်းပပြုလုပ်ဖို့ ဖြစ်နိုင်မလားဆိုတာကို တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


"သေနင်္ဂဗျူဟာကျ နေရာများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း "

ဒီတပတ်မှာတော့..ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ၁၆ရာစုလောက်ကတည်းက တည်ဆောက်ဖို့ စိတ်ကူးပြီး မလုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကရာတူးမြောင်း စီမံကိန်းကို တရုတ်ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ ဖောက်လုပ်ခွင့်ပေးဖို့ စီစဉ်ထားတာကို ဖျက်သိမ်းဖို့တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။ အတိတ်က နေမဝင်အင်ပါယာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံဟာ အလားတူ ရေကြောင်းသွားလာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ နေရာတွေကို သိမ်းပိုက်ပြီး ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေ ရှိခဲ့တဲ့အတွက် အင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်ဖို့ ရည်မှန်းထားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ စီမံကိန်းတွေဟာလည်း အလားတူဖြစ်လာမလားလို့ စိုးရိမ်ပူပန်နေကြတဲ့အကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


"ကိုယ့်ကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးခွင့်နဲ့ သီးခြားနိုင်ငံ ခွဲထွက်ခြင်း"

ဒီတပတ်မှာတော့..အခုလို စတုတ္ထအကြိမ် ၂၁ ရာစု ပင်လုံညီလာခံ ကျင်းပနေချိန်မှာ တိုင်းရင်းသား လူနည်းစုတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်နဲ့ကိုယ့်ကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးခွင်ရရေးကိစ္စတွေဟာ အလေးထားဆွေးနွေးစရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီညီလာခံမတိုင်ခင် ရက်ပိုင်းကပဲ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ လူနည်းစုတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ ဆန္ဒမရှိရင် သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် ခွဲထွက်ခွင့်ပေးရမယ်လို့ အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်ရင် ဒီလို ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီးခွင့်မူကို စွဲကိုင်ပြီး သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် ခွဲထွက်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတွေ အောင်မြင်မှုရခဲ့သလား။ လက်ရှိ ကမ္ဘာ့အခြေအနေတွေအရကော အောင်မြင်မှုရနိုင်မလားဆိုတာကို တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


"ပြည်တော်ပြန်လာသူတွေအတွက် နေရာ"

ဒီတပတ်မှာတော့.. နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြည်ပရောက် မြန်မာတွေကို ပြည်တော်ပြန်လာပြီး နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးမှာ ပါဝင်ကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ထားပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ ပြည်တော်ပြန်လာတဲ့ မြန်မာတွေဟာ အခက်အခဲအမျိုးမျိုး ကြုံနေရတဲ့အပြင်၊ ပြည်တွင်းက ရှိနှင့်ပြီးသူတွေရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကာကွယ်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာတွေ ကြုံနေရပါတယ်။ အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်ရင် တရုတ်နဲ့အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေမှာလည်း အလားတူ အခြေအနေတွေကို ကြုံခဲ့ရပြီး၊ ပြည်တော်ပြန်တွေရဲ့ စွမ်းအားကို အပြည့်အ၀ အသုံးချနိုင်ဖို့ ဘယ်လို ကြိုးစားခဲ့ကြသလဲဆိုတာ တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


"ရေမဆေးကျောက်ရှာသူတွေ ဥပဒေရဲ့ အကာအကွယ် ရနိုင်မလား"

ဒီတပတ်မှာတော့.. ဖားကန့်ဒေသမှာ မြေစာပုံပြိုကျတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကြောင့် ရေမဆေးကျောက်ရှာသူတွေ ရာနဲ့ချီပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သေဆုံးနေရပေမယ့်၊ ဒီရေမဆေး ကျောက်ရှာသူအများစုဟာ တရားမဝင် လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် တည်ဆဲဥပဒေတွေအရ အကာအကွယ်မရနိုင်ဘူးလို့ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အလားတူပဲ နိုင်ငံတကာမှာကော ဘေးအန္တရာယ်များတဲ့ ကျောက်မျက်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ တရားမဝင် တူးဖော်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေကို ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးနိုင်ဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ပေးထားသလဲ ဆိုတာကို တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့.. ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်အတွင်းက ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ လူဖြူလူမည်း ခွဲခြားမှု ဆန့်ကျင်ရေး Black Lives Matters လှုပ်ရှားမှုတွေ အရှိန်မြင့်တက်လာတာနဲ့ အမျှ အတိတ်က ထင်ရှားတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်အချို့အတွက် ဂုဏ်ပြုစိုက်ထူထားတဲ့ ရုပ်တုတွေကို ဖြိုချတာ၊ အချို့နေရာတွေမှာ အာဏာပိုင်တွေ ကိုယ်တိုင်က ဖယ်ရှားပေးလိုက်ရတာတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ အတိတ်က ဂုဏ်ပြုထိုက်သူလို့ လက်ခံထားသူအချို့ဟာ ပြောင်းလဲလာတဲ့ ခေတ်စနစ်နဲ့အညီ လူထုတရပ်လုံးကို ကိုယ်စားမပြုတော့တဲ့ အခြေအနေ ရောက်လာရင် ဂုဏ်ပြုခံနေရာကနေ ဖယ်ရှားခံရတဲ့ အခြေအနေရှိနေတဲ့အကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့.. မြန်မာနိုင်ငံကို ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စွဲချက်နဲ့ အာဂျင်တီးနား တရားရုံးမှာ တရားစွဲဆိုထားတဲ့ အမှုမှာ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီးက ထောက်ခံထားတဲ့ Universal jurisdiction ဆိုတဲ့ သဘောတရားအရ စီရင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် ရှိတယ်လို့ ဒီအမှုကို လိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း မစ္စတာ ကင်တားနားက ပြောလိုက်ပါတယ်။ Universal Jurisdiction ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို အခြေခံပြီး အတိတ်က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတွေကို တရားစွဲဆိုပြီး အပြစ်ပေးနိုင်ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေ ရှိတဲ့အကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့.. ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဆက်စပ် ဖြစ်စဉ်တွေကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးမှာ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုတွေ ကြုံနေရချိန်မှာ စီးပွားရေး ပြန်ပြီးနာလန်ထူနိုင်ဖို့ အစိုးရက သင့်တော်မှန်ကန်တဲ့ နည်းဗျူဟာတွေ ချမှတ်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိုတယ်လို့ စီးပွားရေး ပညာရှင်တွေက သတိပေးထားကြပါတယ်။ အတိတ်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် တစ်ကမ္ဘာလုံးကို ရိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ ၁၉၃၀ ကမ္ဘာ့ စီးပွားပျက်ကပ်ကာလအတွင်းမှာ ဂျာမနီနဲ့အမေရိကန်နိုင်ငံက အာဏာရအစိုးရတွေဟာ စီးပွားရေး ပြန်ပြီး နာလန်ထူလာဖို့ မတူညီတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံတွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတွေတင်မကပဲ တစ်ကမ္ဘာလုံးရဲ့ ကံကြမ္မာကို တဆစ်ချိုးပြောင်းလဲစေခဲ့တဲ့ သာဓကတွေအကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့.. ကိုရိုနာရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုတွေ အဆုံးမသတ်သေးတဲ့အပြင်၊ နောက်ထပ် ဒုတိယအကြော့ ပြန်ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ မြင့်တက်နေချိန်မှာ၊ နိုင်ငံအချို့ကတော့ herd immunity လို့ ခေါ်တဲ့ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ရောဂါပိုးကို ခံနိုင်ရည်ရှိလာဖို့ မျှော်မှန်းနေကြပါတယ်။ ဒီလိုရှိလာအောင် ကြိုးစားတာဟာ ကိုရိုနာကပ်ရောဂါကို ရပ်တန့်သွားဖို့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း ဖြစ်နိုင်မလားဆိုတာကို သမိုင်းထဲက အလားတူ ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ပြီး တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့.. နိုင်ငံတနိုင်ငံမှာ စစ်ပွဲတွေ၊ ကပ်ရောဂါ ဘယ ဖြစ်ပွားမှုတွေနဲ့ အစိုးရရဲ့ မူဝါဒ အပြောင်းအလဲတွေ ကြုံရတိုင်း အဲဒီနိုင်ငံမှာ နေထိုင်တဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုစီးပွားရေး အခြေအနေတွေကို ကြီးမားတဲ့ ထိခိုက်မှုတွေ လာပါတယ်။ ပထဝီဝင်ပညာရပ်မှာတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ လူဦးရေကို Population Pyramid လို့ခေါ်တဲ့ လူဦးရေ ပိရမစ် ရေးဆွဲကြည့်တဲ့အခါမှာ အတိတ်က သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တွေရဲ့ သက်ရောက်မှုကို ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရပြီး၊ သင်ခန်းစာယူစရာတွေ တွေ့နိုင်တဲ့အကြောင်း တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ဒီတပတ်မှာတော့..ဒီနေ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာလောက်ကလည်း အလားတူ စပိန်တုပ်ကွေးလို့ ခေါ်တဲ့ ကပ်ရောဂါတစ်မျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရဖူးပါတယ်။ ဒီ စပိန်တုပ်ကွေးရောဂါပိုးဟာ အဲဒီအချိန်က တကမ္ဘာလုံး လူဦးရေရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံအထိအောင် ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး၊ လူသန်း ၅၀လောက်အထိ ဒီရောဂါနဲ့ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကြပါတယ်။ မျက်မှောက်ခတ် သမိုင်းကြောင်း တလျှောက်မှာ အဆိုးဆုံး ကပ်ရောဂါအဖြစ် ကျရောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဒီအဖြစ်အပျက်ကနေ ဘယ်လို သင်ခန်းစာတွေများရနိုင်မလဲဆိုတာ တင်ပြထားပါတယ်။

အသံဖိုင်နားဆင်ရန်
အသံဖိုင်ယူရန်


ကွန်မင့်များ (0)
Share
ဆိုက်တခုလုံးသို့