អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងគណបក្សប្រឆាំង នៅថ្ងៃពុធ ទី២៥ មករា បានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល បង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយ ដើម្បីពិនិត្យមើលករណីជម្លោះរវាងពលរដ្ឋប្រមាណ ៣០០គ្រួសារ នៅតំបន់បុរីកីឡា និងក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច (Phan Imex)។
អ្នកភូមិបុរីកីឡាបានបានមានទំនាស់ជាមួយក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច ដោយតវ៉ាគ្នាជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសន្យាអភិវឌ្ឍន៍តំបន់នោះ។
រហូតមកដល់ថ្ងៃទី៣ មករា បានផ្ទុះអំពើហិង្សាធ្ងន់ធ្ងរមួយរវាងប្រជាពលរដ្ឋ និងកម្លាំងអាជ្ញាធរខណ្ឌ៧មករា ព្រមទាំងកម្លាំងសន្តិសុខក្រុមហ៊ុន រហូតមានចាប់ប្រជាពលរដ្ឋដាក់គុកព្រៃសចំនួន ៨នាក់ និងបានឈូសបំផ្លាញផ្ទះតំបន់នោះចោលទាំងអស់ ហើយបានបណ្ដេញម្ចាស់ផ្ទះឲ្យទៅនៅតំបន់ភ្នំបាត ក្នុងស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្ដាល និងមួយចំនួនទៀតបានបញ្ជូនទៅតំបន់ទួលសំបូរ សង្កាត់ព្រៃវែង ខណ្ឌដង្កោ។ ចំពោះអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងផែនការជម្លៀសចេញទៅកាន់កន្លែងថ្មីនោះ ត្រូវអាជ្ញាធរចាប់យកទៅឃុំនៅមណ្ឌលសង្គមកិច្ចព្រៃស្ពឺ នៅជាយទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១១ មករា កន្លងទៅ។
អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពត មកពីគណបក្ស សម រង្ស៊ី។ អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃពុធ ទី២៥ មករា ដោយចាត់ទុកករណីទាំងនេះជាអំពើអមនុស្សធម៌ រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើឡើងដោយបំពានច្បាប់។
ក្នុងនាមតំណាងរាស្ត្រ អ្នកស្រីបានធ្វើលិខិតផ្ញើទៅរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈប្រធានរដ្ឋសភា សុំឲ្យអន្តរាគមន៍លើរឿងនេះជាបន្ទាន់ និងត្រូវមានក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតលើរឿងនេះអោយស៊ីជម្រៅ និងឯករាជ្យ។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ មិនមានការឆ្លើយតបណាមួយទេពីរដ្ឋាភិបាល។
ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រីនៅតែទាមទារបែបនេះតទៅទៀត៖ «...ខ្ញុំអត់រាថយទេ ព្រោះរឿងនេះខុសច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ខុសនឹងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី...»។
ស្របពេលគ្នានេះដែរ អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅបរទេសចំនួន៤ បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាមួយ កាលពីថ្ងៃទី២៣ មករា ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់បុរីកីឡា ហើយបានផ្ញើមកខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១២។
អង្គការទាំងបួននោះស្ថិតក្នុងសហព័ន្ធអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្ស មានដូចជា អង្គការ International Federation for Human Rights អង្គការ Human Rights Watch, Amnesty International និងអង្គការ Witness ។
ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នោះបានសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលទទួលខុសត្រូវ និងដោះស្រាយបញ្ហាចំនួន ៨ចំណុចជាសំខាន់ ក្នុងនោះរួមមានទី១ សូមឲ្យបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងគ្រប់រូបភាព និងចាប់មនុស្សដោយខុសច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការតវ៉ានឹងករណីបណ្ដេញអ្នកភូមិចេញពីសហគមន៍បុរីកីឡានោះ។ ទី២ រដ្ឋាភិបាលត្រូវស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យលើករណីចាប់ប្រជាពលរដ្ឋបុរីកីឡាជិត ៣០នាក់ ក្នុងនោះមានស្រី ២២នាក់ និងក្មេង ៦នាក់ យកទៅឃុំនៅក្នុងមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា នៅពេលដែលពួកគេកំពុងតវ៉ារកដំណោះស្រាយបញ្ហាបាត់បង់ទីជម្រក។ ទី៣ សុំឲ្យដោះលែងអ្នកភូមិចំនួន ៧នាក់ ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃស ក្រោយពីការចាប់ខ្លួនពួកគេកាលពីថ្ងៃទី៣ មករា។
ក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច ត្រូវធានារ៉ាប់រងលើកិច្ចសន្យាសង់ផ្ទះបានគ្រប់ចំនួនជាការអភិវឌ្ឍន៍នៅនឹងកន្លែងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍បុរីកីឡា។ នៅពេលមានការបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋចេញ ត្រូវធានារ៉ាប់រងចំពោះការផ្ដល់សំណងសមរម្យ និងមានជម្រកត្រឹមត្រូវ ស្របទៅតាមនិយាម ឬស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ ត្រូវចាប់ផ្ដើមស៊ើបអង្កេតឲ្យបានពេញលេញចំពោះករណីបណ្ដេញពលរដ្ឋចេញពីសហគមន៍បុរីកីឡា និងមូលហេតុអ្វីបានជាកងកម្លាំងអាជ្ញាធរប្រើអំពើហិង្សាទៅលើប្រជាពលរដ្ឋ និងបណ្ដេញពលរដ្ឋចេញពីលំនៅឋានទាំងបង្ខំ។ ទី៤ សមត្ថកិច្ចអាជ្ញាធរ និងក្រុមសន្តិសុខរបស់ក្រុមហ៊ុនត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួនមកលើប្រជាពលរដ្ឋ និងត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការរកដំណោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍បុរីកីឡា ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និងមានតម្លាភាព។
សហព័ន្ធអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្សក៏បានអំពាវនាវដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន ដោយសុំឲ្យបញ្ឈប់ការអនុវត្តគោលការណ៍នយោបាយបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋពីទីលំនៅទាំងហ្វូងៗ តទៅទៀត។
អនុប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក ចាន់ សុវ៉េត បានថ្លែងគាំទ្រចំពោះសេចក្ដីស្នើរបស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិទាំងនោះ។
កន្លងមកអង្គការលោក រួមជាមួយអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើនទៀត ក៏បានស្នើសុំលើចំណុចសំខាន់ៗស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានការបញ្ជាក់ ឬឆ្លើយតបមកវិញនោះទេ។
កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី២៤ មករា សហគមន៍ចំនួន៧ ដែលត្រូវរដ្ឋាភិបាលជម្លៀសចេញឲ្យទៅនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ បាននាំគ្នាចូលរួមដង្ហែញត្តិទៅប្រគល់ជូនប្រធានរដ្ឋសភា លោក ហេង សំរិន ដែលពួកគាត់ខំបោះឆ្នោតឲ្យ ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ទៅរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច លើលក្ខខណ្ឌចំនួន ៣ចំណុច ក្នុងនោះត្រូវសង់អគារស្នាក់នៅចំនួន២ ថែមទៀត ដើម្បីគោរពទៅតាមពាក្យសន្យារបស់ក្រុមហ៊ុនថាសង់ ១០អគារ សម្រាប់ឲ្យពួកគាត់រស់នៅ។ ទី២សូមឲ្យដោះលែងប្រជាពលរដ្ឋ ៧នាក់ដែលអាជ្ញាធរចាប់ឃុំខ្លួន និងទី៣ សុំឲ្យក្រុមហ៊ុនសងការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ផ្ទះសម្បែង ដែលក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច ឈូសបំផ្លាញកាលពីថ្ងៃ៣ មករា កន្លងទៅ។
លោក យ៉េង វីរៈ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ករណីបុរីកីឡា គឺជារឿងវិវាទកិច្ចសន្យា និងវិវាទដីធ្លី ដូច្នេះគេត្រូវតែដោះស្រាយតាមប្រព័ន្ធតុលាការ។ ប៉ុន្តែការសម្រេចបណ្ដេញពលរដ្ឋចេញពីទីនោះ ធ្វើឡើងដោយពុំមានដីកាសម្រេចពីតុលាការឡើយ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលពុំមានការឆ្លើយតបចំពោះសំណើ និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយទុកពេលឲ្យអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក កែប ជុតិមា ជាអ្នកដោះស្រាយ និងឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហាអស់ទាំងនេះ។
មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យអង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស លោក ទិត សុធា មានប្រសាសន៍យ៉ាងខ្លីថា បញ្ហាទាំងនោះពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តច្បាប់របស់សមត្ថកិច្ច និងភាគីដែលពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។
ទោះយ៉ាងណាក្តីសហព័ន្ធអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្ស បានសរសេរទៅជូនរដ្ឋាភិបាលក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន បានផ្ដល់ជាអនុសាសន៍ថា កម្ពុជាគួរតែគោរពទៅតាមកាតព្វកិច្ចច្បាប់ដើម្បីតម្រូវឲ្យលើកស្ទួយ និងការពារសិទ្ធិរបស់មនុស្ស និងសេរីភាពដែលជាគ្រឹះសំខាន់បំផុតនោះ។
អង្គការទាំងនោះបញ្ជាក់ថា អំពើបណ្ដេញមនុស្សចេញពីលំនៅឋានដូចសព្វថ្ងៃនេះ ជាចំណុចខ្មៅមួយនៅលើកិត្តិនាមរបស់កម្ពុជា នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
កម្ពុជាសព្វថ្ងៃអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញ គឺការរស់នៅលើដីមួយកន្លែងដែលក្រុមអ្នកមានទ្រព្យធន ហើយនិងបក្សពួករបស់រដ្ឋាភិបាលចង់បាន៕
កំណត់ចំណាំ៖ ចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណាដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃតែប៉ុណ្ណោះ។