កងរក្សាព្រំដែនខ្មែរនោះបានអះអាងថា យ៉ាងហោចណាស់មានទាហានប៉ារ៉ាថៃប្រមាណ៣០នាក់បានចូលទៅកាន់តំបន់វាលឥន្ទ្រីក្នុងដីខ្មែរចម្ងាយប្រមាណ៣គីឡូម៉ែត្រដែលឋិតនៅភាគខាងលិចនៃប្រាសាទព្រះវិហារបានចូលកាលពីម៉ោង៩នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមីនានេះ បន្ទាប់ពីទាហានថៃជាង៨០នាក់ត្រូវបានកងទាហានខ្មែរបង្ខំឲ្យដកថយចេញកាលពីល្ងាចថ្ងៃពុធម្សិលមិញមក។
មន្ត្រីប៉ូលិសខ្មែរសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះដែលកំពុងប្រចាំការនៅលើកំពូលភ្នំនៃប្រាសាទព្រះវិហារបានឲ្យដឹងបន្ថែមកាលពីរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា នៅឯតំបន់ទល់មុខប្រាសាទព្រះវិហារឯណោះវិញកងទាហានប៉ារ៉ាថៃខ្លះដែលបានចូលតាំងពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញនៅតែមានវត្តមាននៅទីនោះនៅឡើយមកដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ដែលធ្វើឲ្យមានការបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នរវាងកងកម្លាំងទ័ពទាំងសងខាង។
មន្ត្រីប៉ូលិសដដែលបានឲ្យដឹងថា ៖ «វានៅតែវាលឥន្ទ្រីតើអា៨០ពីល្ងាចមិញ ថាបើមិនដកយើងបាញ់ ដល់ពេលម៉ោង៩ជិតកន្លះនេះវាចូលមកម្ដងទៀត ៣០នាក់ទៀត ចូលត្រង់សេរៀងខ្លួន...។ កាលពីព្រឹកធូរស្បើយម្ដងហើយ ម៉ោង៩ជាងចាប់ផ្ដើមប្រកាសឲ្យចុះកន្លែងប្រជាជន ឥឡូវឡើង»។
មន្ត្រីយោធាខ្មែរបានបង្ហើបឲ្យដឹងទៀតថា កងទាហានប៉ារ៉ាថៃដែលចូលទៅនៅលើតំបន់ជម្លោះទល់មុខប្រាសាទព្រះវិហារនោះបាននាំយកកាំភ្លើងយន្តមួយចំនួនដាក់សម្រាប់ការត្រៀមប្រយុទ្ធ។
ក៏ប៉ុន្តែមេបញ្ជាការកងពលធំលេខ៣ដែលគ្រប់គ្រងកងយោធាខ្មែរប្រចាំតំបន់ជម្លោះជិតប្រាសាទព្រះវិហារ លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ ស្រី ឌឹក មិនអធិប្បាយអំពីព័ត៌មាននេះទេ ដោយលោកមានប្រសាសន៍ថាលោកជាប់រវល់នៅឯទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។
ស្ថានការណ៍ចុងក្រោយនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ
នៅយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានឲ្យវិទ្យុអាស៊ីសេរីដឹងបន្ថែមនូវព័ត៌មានថ្មីចុងក្រោយស្តីពីស្ថានភាពទាហានថៃចូលទៅកាន់ដែនដីខ្មែរក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារនោះដែលចូលតាំងពីម្សិលមិញនិងថ្ងៃនេះ។
មន្រ្តីអ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺលោក ផៃ ស៊ីផាន មានប្រសាសន៍ឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកយកព័ត៌មានវិទ្យុអាស៊ីសេរី លោក ផាន សូផាត បានឲ្យដឹងពីស្ថានការណ៍ចុងក្រោយនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារគិតមកទល់នឹងយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩នេះ។
ផាន សូផាត ៖ ជម្រាបសួរ។ ស្ថានការណ៍ចុងក្រោយ? ផៃ ស៊ីផាន ៖ អត់មានអីទេ បញ្ជាក់ថាអត់មានអីផង។
ផាន សូផាត ៖ តាំងពីចេញទៅវិញរហូតមកដល់ឥឡូវអត់មានអីទេ?
ផៃ ស៊ីផាន ៖ បាទតាំងពីចេញទៅអត់មានអីទៀតទេ សួរគេថាអត់មានអីកើតឡើង ប៉ុន្តែ IR Code ជម្រាបមកអ៊ីចេះ ពីព្រោះកាលយើងធ្វើមុនហ្នឹងវាថាវាដើរមករកទឹកផឹក ...ពីព្រោះគេធ្វើ Survey រក Water Source ពេលម្សិលមិញគេនិយាយអ៊ីចឹងដើម្បីគេកែប្រែ។ ទី២ ថ្ងៃហ្នឹងគេដើរមកគេអត់និយាយអី អត់មាន Comment អី ពីព្រោះយើងអត់មានធ្វើ អ៊ីចឹងក៏ដេញចេញទៅវិញទៅ។ អាហ្នឹងយើងអាចថា វា Repeat ហាក់បីដូចជាវា Patrol គំនិតថាវាប្រុង Patrol ទេ តែតាមពិតយើងចោទវាពីរឿង Encroachment ដែលវាមកលូកលាន់នៅកន្លែងយើង។
មន្ត្រីយោធាថៃបដិសេធថាកងទ័ពថៃមិនបានចល័តចូលក្នុងដែនដីខ្មែរទេ
មន្រ្តីយោធាថៃ លោក ភីជិត ណាការ៉ុន មានឋានៈជាវរសេនីយ៍ឯកនៃកងទ័ពថៃដែលប្រចាំការនៅលើទឹកដីថៃជាប់ព្រំដែនខ្មែរតំបន់មានទំនាស់នោះបានបដិសេធដោយថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ផ្សាយបន្តនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា កងទ័ពថៃគ្មានការចល័តចូលទៅក្នុងដែនដីខ្មែរទេ។ មន្រ្តីថៃដដែលបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពនៅទីនោះក៏គ្មានភាពតានតឹងអ្វីខុសពីធម្មតានោះឡើយ។
សូមរំឭកជូនថា ប្រាសាទព្រះវិហារនិងដែនដីតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលមានទំហំយ៉ាងតិចជិត៥គីឡូម៉ែត្រនោះត្រូវបានតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេកាត់ក្តីសម្រេចទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការតាំងពីថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦២មកថា ប្រាសាទព្រះវិហារនិងដែនដីតំបន់នោះពិតជាសម្បត្តិកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ខ្មែរ។ ប្រទេសខ្មែរនិងថៃមានព្រំដែនជាប់គ្នាចម្ងាយប្រមាណ៨០០គីឡូម៉ែត្រ។
ប៉ុន្តែជម្លោះនៅតំបន់ព្រំដែននោះនៅតែកើតមានជាបន្ត ព្រោះតែរដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែបន្តចាត់ថា ដែនដីតំបន់នោះនៅមិនទាន់មានភាពច្បាស់លាស់ នៅមានដែនដីតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាដោយសារតែថៃសំអាងលើផែនទីថ្មីផ្សេងទៀតដែលគ្មានក្នុងការកាត់ក្តីរបស់តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេកាលពី៤៧ឆ្នាំមុននោះទេ។
បញ្ហាជម្លោះព្រំដែននេះផ្តើមកើនឡើងខ្លាំងតាំងពីពាក់កណ្តាលខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨មក។ ពិសេសគឺនៅបន្ទាប់ពីអង្គការសហប្រជាជាតិឬអង្គការយូណេស្កូបានសម្រេចទទួលយល់ព្រមតាមសំណើរបស់កម្ពុជាដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារនិងដែនដី៣០ម៉ែត្រដែលនៅជុំវិញប្រាសាទជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកសម្រេចក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅប្រទេសកាណាដា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨។
បញ្ហាជម្លោះព្រំដែននេះផ្តើមកើនឡើងខ្លាំងរហូតដល់មានការផ្ទុះអាវុធប៉ះគ្នាកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ បណ្តាលឲ្យទាហានខ្មែរស្លាប់៣នាក់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះឲ្យដឹងបន្ថែមថា ទាហានថៃម្នាក់ក៏ស្លាប់បន្ទាប់ពីនោះដែរដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍ប៉ះអាវុធគ្នានោះ៕
