ជន​ជាតិ​ភាគតិច​កួយ បារម្ភ​បាត់​បង់​អត្តសញ្ញាណ

នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​រស់​ជា​ច្រើន រស់​នៅ​​តាម​តំបន់​ដាច់​ស្រយាល​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី មណ្ឌល​គិរី ជាដើម។
2011-10-23
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
នារី​ជនជាតិ​កួយ បុក​អំបុក​ស្រូវ​ថ្មី នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ
នារី​ជនជាតិ​កួយ បុក​អំបុក​ស្រូវ​ថ្មី នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ
RFA/Vohar Cheath

អ្នក​ស្រី ងួន អ៊ីវ ជា​នាយិកា​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ​នៅ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ អ្នក​ស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌​កួយ​ដូច​ជា​ភាសា ជំនឿ​សែន​អារក្ស​អ្នកតា ពិធី​មង្គលការ​តាម​បែប​ប្រពៃណី​ជនជាតិ​កួយ កំពុង​បាត់​បង់​ដោយសារ​ជន​ជាតិ​កួយ​ខ្លួន​ឯង​បោះបង់​ចោល​ផង ដោយសារ​កត្តា​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស រួមផ្សំ​ឥទ្ធិពល​វត្តមាន​វប្បធម៌​ស៊ីវិល័យ​របស់​បរទេស នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​សព្វ​ថ្ងៃ​ផង ៖ «វប្បធម៌​ពេលនេះ​គឺ​បាត់​បង់​ទៅលើ​ការ​រៀបការ រៀបការ​វា​អត់​តាម​ប្រពៃណី​ទេ​ឥឡូវ វា​ក្លាយ​មួយ​ចំនួន វា​យក​ប្រពៃណី​បះ​អី​មក​ដាក់​ វា​បាត់​អា ទ្រ ស្គរ ប៉ី អី ដូច​ពីដើម។ មួយ​ទៀត​សំលៀក​បំពាក់​ក៏​បាត់​ដែរ វា​មាន​អា​សំលៀក​បំពាក់​សម័យ​ឥឡូវ ដូច​ហៃឡៃ​សក់​ក្រហម ហើយ​មាន​អា​ស្លៀក​ខ្លី អា​ខោ​ជើង​ខ្លី មាន​អា​អាវ​លេច​មុខ​លេច​ក្រោម បូរាណ​មាន​អាវ​បំពង់។ តែ​រាល់​ថ្ងៃ​ខ្ញុំ​អត់​ចង់​ឲ្យ​គាត់​ស្លៀក​ប្រពៃណី​ទាំងអស់​ទេ ចង់​ឲ្យ​គាត់​ស្លៀកពាក់​កុំឲ្យ​ខើច​ពេក កុំឲ្យ​វាល​ពេក ឲ្យ​សមរម្យ»

អ្នក​ស្រី ងួន អ៊ីវ បន្ថែម​ថា ចំពោះ​ភាសា​កួយ​សំខាន់​ណាស់ ព្រោះ​វា​បញ្ជាក់​អំពី​អត្ត​សញ្ញាណ​ជន​ជាតិ​មួយ ប៉ុន្តែ​យុវជន​កួយ​សម័យ​នេះ មិន​សូវ​និយម​និយាយ​ភាសា​ជនជាតិ​ដើម​របស់​ខ្លួន ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​អង្គការ​អ្នកស្រី ​ជួយ​ធ្វើការ​ថែរក្សា ហើយ​ការ​លើក​ស្ទួយ​ភាសា​កួយ​ឡើង​វិញ​នៅ​តាម​ភូមិ​​នេះ ជួប​បញ្ហា​ប្រឈម​ខ្លាំង​ទាំង​ថវិកា និង​អ្នក​សិក្សា​ ៖ «ពួក​ខ្ញុំ​នឹង​កាល​ពី​មុន​មាន​លុយ​តិចតួច​ជួល​គ្រូ​បង្រៀន​ភាសា​កួយ បង្រៀន​មួយ​ឆ្នាំ​ក៏​ដល់​ពេល​អ៊ីចឹង​ទៅ ​ម្ដាយ​ឪពុក​អត់​សូវ​បាន​និយាយ​កួយ​ជាមួយ​កូន ដល់​អីចឹង​ទៅ ​កូន​ចូល​ទៅ​សាលា​ ត្រឡប់​មកវិញ​និយាយ​តែ​ខ្មែរ​ជាមួយ​ឪពុក​ម្ដាយ​វិញ​អីចឹង​ក៏​វា​អត់​ចេះ​ដដែល នេះ​ជា​បញ្ហា​ដែល​ឪពុកម្ដាយ​អត់​សូវ​ចាប់​អារម្មណ៍​និយាយ​កួយ​ជា​មួយ​កូន​​»

អ្នកស្រី​ឲ្យ​ដឹង​ថា វប្បធម៌​អក្សរ​សាស្ត្រ​កួយ​មិន​មាន​អក្សរ​សាស្ត្រ​ដើម​ទេ គឺ​និយាយ​ភាសា​កួយ​តែ​សរសេរ​ខ្យល់​សំនៀង​ជា​ភាសា​ខ្មែរ ហើយ​ភាសា​កួយ​ក៏​មាន​លាយ​ពាក្យ​ភាសា​ខ្មែរ​ដែរ។

អង្គការ លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ នៅ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ មាន​បុគ្គលិក​១១​នាក់ ចាប់​ដំណើរ​ការ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៦ ធ្វើការ​តែ​ទៅ​លើ​ជនជាតិ​កួយ ដែល​មាន​ភូមិ​សរុប​៤៧​ភូមិ។

ទាក់​ទង​នឹង​ការ​និយាយ​ភាសា​កួយ​នេះ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​មាន​ជនជាតិ​កួយ​វ័យ​ចំណាស់​នៅ​តាម​ភូមិ​នីមួយ​ៗ និយម​និយាយ​ភាសា​កំណើត​ខ្លួន​ច្រើន​នៅ​ឡើយ ជាក់​ស្ដែង​ដូច​ជា​ជន​ជាតិ​កួយ​នៅ​ភូមិ បុស្ស​ធំ ឃុំ​ពោធិ៍ ស្រុក​ត្បែង​មាន​ជ័យ ប្រើ​ភាសា​កួយ​សម្រាប់​ការសន្ទនា​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។

បញ្ហា​មួយទៀត​ដែល​គេ​សង្កេត​ឃើញ​កើត​មាន​នៅ​ក្នុង​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ជន​ជាតិ​កួយ​គឺ ជនជាតិ​កួយ​វ័យ​ចំណាស់​ភាគ​ច្រើន​មិន​សូវ​ចេះ​ភាសា​ខ្មែរ ដូច​ជា លោក​យាយ សុខ សៅ អាយុ​ប្រហែល​៨០​ឆ្នាំ នៅ​ឃុំ​ប្រមេ ស្រុក​ត្បែង​មានជ័យ ជា​ដើម ដែល​ជួនកាល​ការ​សន្ទនា​គ្នា​ត្រូវ​ការ​ជំនួយ​អ្នក​ប្រែ។

លោក​យាយ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ភាសា​កួយ​ត្រូវ​បាន​ហាម​មិន​ឲ្យ​និយាយ​នៅ​ក្នុង​របប​ប៉ុល​ពត ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ហើយ​នេះ​ក៏​ជា​ហេតុ​ផល​មួយ​បណ្ដាល​ឲ្យ​យុវជន​កួយ​ជំនាន់​ក្រោយ​មិន​ចេះ​ភាសា​កួយ​ដែរ។

អ្នក​ស្រី ងួន អ៊ីវ បញ្ជាក់​ថា អង្គការ​អ្នក​ស្រី​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ច្រើន ក្នុង​ការ​លើកស្ទួយ​ភាសា​ជនជាតិ​កួយ​នេះ លោកស្រី​បន្ត​ថា មិន​ថា​នៅ​ក្នុង​របប​ប៉ុល​ពត​ទេ ក្នុង​សង្គម​បច្ចុប្បន្ន ក៏​មាន​ការ​រើសអើង​ភាសា និង​ជនជាតិ​កួយ​នេះ​ដែរ​នៅ​ភាគ​ខ្លះ​នៃ​ប្រទេស ដែល​ជា​ឧបសគ្គ​រារាំង​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​ការងារ​របស់​អង្គការ​អ្នក​ស្រី។

បុរស​ជន​ជាតិ​កួយ​ឈ្មោះ រិន រូន អាយុ​៣៥ នៅ​ភូមិ​ឃុំ​ព្រះមេ ស្រុក​ត្បែង​មានជ័យ​បាន​កោត​សរសើរ​ការងារ​របស់​អង្គការ​ លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ នៅ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ ដោយ​អះអាង​ថា អង្គការ​នេះ​បាន​ជួយ​អប់រំ​អ្នក​ភូមិ​កួយ​ឲ្យ​មាន​ចំណេះ​ដឹង និង​ចេះ​ពិចារណា​អំពី​អនាគត​ជន​ជាតិ​កួយ​ច្រើន ជា​ពិសេស​កូន​ចៅ​កួយ​ជំនាន់​ក្រោយ តែ​លោក​ព្រលយ​មាត់​ថា លោក​មិន​ដែល​ឃើញ​មាន​ជន​ជាតិ​កួយ​បាន​ធ្វើ​ជា​មន្ត្រី​រាជការ មាន​បុណ្យ​សក្ដិ​ធំ​ដុំ​ដូច​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ដទៃ​ទៀត​ទេ ហើយ​លោក​មាន​បំណង​ឲ្យ​កូន​គាត់​រៀន​សូត្រ​បាន​ជ្រៅ​ជ្រះ ក្រែង​មាន​សំណាង​បាន​ធ្វើ​មន្ត្រី​ដូច​ជនជាតិ​ដទៃ។

ក្រុម​មន្ត្រី​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ ចែក​ជា​ពីរ​សញ្ជាតិ​គឺ កួយ​អន្ទ័រ និង​កួយ​អន់រ័រ ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ​ទាំង​ពីរ​កាន់​សាសនា​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដូច​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ដែរ៕

ព័ត៌មាន (2)
Share

អ្នក​អាន​អនាមិក

Dear minority, Do not hope that your culture will remain and do not assistant from this cracy governemnt. Thay never care about all of you. Cambodian governenment care only Yuon. Because Yuon is their fucking parents and boss they kill only Khmer but others who are illigal residing in Cambodia. ពួកអាបំរើយួន​ពួកអាយួនដឹកក្បា់ល

Oct 26, 2011 05:22 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

Some changes for the better are ok,but they should teach their children not to for get their culture and/or documents it for later generation to learn. Khmer peoples can not just stay behind the world, it need to modernized and educated. Our country had so many civil wars and we are so far behind in every ways to our neighbor countries. We should works with each other instead of war, love rather than fighting each other.

Oct 23, 2011 04:13 PM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល