កាលពីសម័យមុន ជនជាតិដើមភាគតិចស្ទើរគ្រប់ក្រុមមិនមានប្រពៃណីចូលឆ្នាំដូចពលរដ្ឋដទៃទៀតក្នុងប្រទេសនោះឡើយ។ ក្រុមសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច តែងប្រារព្ធពិធីសែនព្រេនភូមិ ឬសែនព្រេនពេលបង្កបង្កើនផល និងប្រមូលផលកសិកម្ម ដើម្បីសំដែងការអបអរសាទរសប្បាយរីករាយក្នុងសហគមន៍ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ។
រហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ននេះ តើក្រុមសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចទាំងនោះ មានការវិវឌ្ឍបែបណា ហើយនៅពេលពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងប្រទេសប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំសម្រាប់ជាប្រពៃណីជាតិនេះ។
ខេត្តរតនគិរី ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ និងខេត្តមណ្ឌលគិរី គឺជាតំបន់មានជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅច្រើនជាងជនជាតិខ្មែរ ចាម ចិន ឡាវ និងវៀតណាម នៃទឹកដីតំបន់ភាគឦសាននេះ។
ខេត្តរតនគិរី ភាគច្រើនមានជនជាតិដើមគ្រឹង ទំពូន ចារាយ ព្រៅ កាចក់ លន់ និងកាវេត។ រីឯនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ភាគច្រើនជនជាតិដើមព្នង រដែរ រអ៊ូង។ ចំណែកនៅខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង មានជនជាតិដើមភាគតិចស្ទៀង និងគួយ ជាដើម។
សមាជិកបណ្ដាញសិទ្ធិជនជាតិដើមនៅខេត្តក្រចេះ លោក ដេត សានី កត់សម្គាល់ថា ជនជាតិគួយ និងស្ទៀង ស្ទើរមួយរយភាគរយ ចាប់យកប្រពៃណីចូលឆ្នាំដូចពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ។ ក្រុមសហគមន៍ជនជាតិដើមទាំងពីរក្រុមនេះ ទទួលយកព្រះពុទ្ធសាសនាសម្រាប់ការគោរពបូជាក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងផ្សារភ្ជាប់ជំនឿប្រពៃណីថ្មីទៅនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ៖ «យើងធ្វើពិធីបង្សុកូលដល់មាតាបិតាតាមផ្នូរ បង្សុកូលរួមតាមភូមិ។ បន្ទាប់មកទៀត យើងទៅរួមគ្នាតាមវត្តទៅលេងកម្សាន្តតាមវត្ត ដើម្បីជាអធិកអធមនៅក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំបីថ្ងៃហ្នឹង គឺយើងនាំគ្នាទៅវត្ត បាយសម្លអ៊ីចឹងទៅ»។
ក្រៅពីរៀបចំសែនព្រេនទទួលទេវតាថ្មីតាមប្រពៃណីខ្មែរ ជនជាតិដើមគួយ និងស្ទៀង ក៏មានពិធីលេងល្បែងប្រជាប្រិយរបស់ខ្មែរ ឬរៀបចំរាំកម្សាន្តនៅតាមសហគមន៍ពួកគេដូចគ្នា ក៏ប៉ុន្តែជនជាតិគួយបានផ្សារភ្ជាប់របាំប្រពៃណីជនជាតិគួយ ដូចជារបាំវាយខែល និងការសំដែងក្បាច់គុនដំបង ជាមួយសិល្បៈខ្មែរកម្សាន្តនាឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនេះដែរ៖ «លេងអង្គញ់ បាទ! ចោលឈូង ទាញព្រ័ត្រហ្នឹងដែរ។ ដូចជារបាំខែលវាយ គេហៅប្រវាយគូស្អីនោះ វាយខែលគុនដំបងអ៊ីចឹងទៅ លេងសាកល្បងមើលក្នុងខែចូលឆ្នាំជាលក្ខណៈប្រពៃណីអ៊ីចឹងទៅ»។
នៅឯខេត្តមណ្ឌលគិរី ជនជាតិដើមព្នង ប្រមាណ ៧០ភាគរយក៏បានទទួលយកពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរសម្រាប់ប្រពៃណីថ្មីរបស់សហគមន៍គេ។ ជនជាតិព្នង ក៏បានរៀបចំពិធីសែនព្រេនស្រដៀងគ្នានឹងពលរដ្ឋខ្មែរដែរ ក៏ប៉ុន្តែជនជាតិដើមព្នង ប្រើប្រាស់ស្រាពាងសម្រាប់ពិធីសែនព្រេន ឬជួបជុំក្រុមគ្រួសារសហគមន៍ហូបអាហារក្នុងបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។
តំណាងសហគមន៍ប៊ូស្រា លោក ឃុត ចាន់រ៉ា រៀបរាប់ថា ជនជាតិព្នង មួយចំនួនក៏បានរៀបចំនំ ផ្លែឈើ ផ្កា ទៀនធូបទទួលទេវតាថ្មីនៅតាមផ្ទះរៀងខ្លួន ក៏ប៉ុន្តែភាគច្រើនជនជាតិដើមព្នង មិនបានយកចង្ហាន់ទៅប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម ដូចពលរដ្ឋខ្មែរឡើយ។ លោកបន្តថា ជនជាតិដើមព្នង បានទៅចូលរួមលេងកម្សាន្តជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមវត្តអារាម តំបន់រមណីយដ្ឋាន ឬចាក់ភ្លេងសម័យរាំកម្សាន្តនៅក្នុងសហគមន៍៖ «បើពីដើមសុទ្ធកាលនោះ មណ្ឌលគិរី អត់សូវមានបងប្អូនខ្មែរទេ ប្រពៃណីខណ្ឌគ្នាដាច់ពីគ្នា ពេលសែនស្រូវ ពេលដាំស្រូវ អាហ្នឹងពេលបុណ្យទាន អាហ្នឹងគេសប្បាយអ៊ីចឹងទៅ។ តែពេលសម័យក្រោយមក មានសាសនាៗរបស់រដ្ឋ ទាក់ទិនការចូលឆ្នាំ ក្រោយមកមានការចូលរួមអ៊ីចឹងទៅ ដើរលេងជាមួយអ៊ីចឹងទៅ»។
ផ្ទុយពីជនជាតិព្នង គួយ និងស្ទៀង ជនជាតិដើមគ្រឹង ទំពួន ចារ៉ាយ នៅខេត្តរតនគិរី ភាគច្រើនមិនបានប្រកាន់យកប្រពៃណីចូលឆ្នាំដូចពលរដ្ឋខ្មែរទេ លើកលែងតែជនជាតិដើមមួយចំនួន ដែលមានប្ដី ឬប្រពន្ធជាជនជាតិខ្មែរ ឬអ្នករស់នៅជិតទីប្រជុំជន ខេត្ត ស្រុក ប្រមាណ ៣០ភាគរយ បានរៀបចំសែនព្រេនទទួលទេវតាថ្មីតាមប្រពៃណីខ្មែរ។
ព្រឹទ្ធាចារ្យជនជាតិដើមគ្រឹង រស់នៅឃុំអូរជុំ ស្រុកអូរជុំ លោក ជុ សាវ៉ាត ពន្យល់ថា ជនជាតិដើមគ្រឹង ទំពួន និងចារ៉ាយ គោរពបូជាអារក្សអ្នកតាព្រៃភ្នំ។ ហេតុនេះ អ្នកភូមិពឹងអាស្រ័យទៅលើវត្ថុស័ក្ដិសិទ្ធិទាំងនោះ ក្នុងជំនឿជួយឲ្យអ្នកភូមិបានសុខសប្បាយ ទើបអ្នកភូមិប្រារព្ធពិធីកាប់គោ ក្របី ជ្រូក មាន់ សែនព្រេនអារក្សអ្នកតាព្រៃភ្នំទាំងនោះរៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រៀបដូចពលរដ្ឋខ្មែរមានជំនឿគោរពទៅលើទេវតាចូលឆ្នាំនោះដែរ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកកត់សម្គាល់ថា ជនជាតិដើមគ្រឹង ទំពួន នៅខេត្តរតនគិរី ជាពិសេសយុវជនយុវនារី បានចូលរួមសប្បាយជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរកាន់តែច្រើនឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
លោកកត់សម្គាល់ទៀតថា មានចាស់ទុំក្នុងសហគមន៍ខ្លះ បានអភិរក្សរបាំគងបុរាណប្រគំអបអរសាទរបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ក្នុងសហគមន៍ ឬចូលរួមប្រគំតាមតំបន់រមណីយដ្ឋាន ដើម្បីទទួលភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំនេះដែរ៖ «គ្រឹង រាល់ឆ្នាំៗគេហៅសែនដើមចេកគេនោះ ឲ្យត្រជាក់ត្រជុំដើមចេកអ៊ីចឹងណា! បាទ! គេហៅថាសែនភូមិ រឿងសំខាន់ គឺសែនចេកទេ។ គេចង់សប្បាយ មានរដូវរបស់គេ បើអត់ភ្លៀង គេធ្វើបុណ្យ គេហៅទឹកភ្លៀងបាទ!កាប់ក្របីកាប់គោអ៊ីចឹងទៅ គេហៅថាទេវតានឹងជួយឲ្យមានទឹកភ្លៀងអ៊ីចឹង»។
ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តរតនគិរី លោក អ៊ួង ស្រេង ចាប់អារម្មណ៍ថា ជនជាតិដើមភាគតិចក៏ដូចជនជាតិខ្មែរដែរ គឺបុព្វបុរសពីសម័យមុនបានបន្សល់វប្បធម៌ទំនៀមទម្លាប់ល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋប្រតិបត្តិ និងលេងកម្សាន្តនៅថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ ឬបុណ្យប្រពៃណីអ្នកភូមិ។ លោកបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងវប្បធម៌ នៅតែយកចិត្តទុកដាក់អប់រំ ផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបន្តរៀបចំបុណ្យចូលឆ្នាំ ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយវប្បធម៌ និងប្រពៃណីប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ជនជាតិ ដែលបម្រើឲ្យផលប្រយោជន៍សង្គម៖ «ឥឡូវនេះខ្ញុំបានចាត់តាំងកម្លាំងមានរៀបចំភ្លេងប្រពៃណី មានរៀបចំអង្គញ់ រៀបចំឈូងឲ្យពួកខ្ញុំ ចុះទៅលេងនៅតាមតំបន់រមណីយដ្ឋាន ដើម្បីឲ្យបងប្អូនយើងគាត់បានលេងសប្បាយជាមួយគ្នា ឲ្យដឹងពីរបាំប្រពៃណីរបស់ខ្មែរយើង»។
ដូចគ្នានេះដែរ អនុប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក អ៊ឹម ចាន់ណា សំដែងភាពត្រេកអរ ខណៈដែលជនជាតិដើមភាគតិចកាន់តែច្រើន បានចាប់យកប្រពៃណីចូលឆ្នាំរបស់ជាតិខ្មែរ។ លោកកត់សម្គាល់ថា ជនជាតិដើមភាគតិចកាន់តែច្រើន បានបោះបង់ជំនឿប្រពៃណីជនជាតិដើមដែលមិនរីកចម្រើន និងទទួលយកព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ មកគោរពប្រតិបត្តិរួមជាមួយវប្បធម៌ប្រពៃណីល្អៗរបស់សហគមន៍ ទុកជាជំនឿសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍បានកាន់តែប្រសើរ៖ «ខាងភូមិភាគឦសានយើងហ្នឹង សាសនាប្រពៃណីជាតិយើងៗធ្វើពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំអ៊ីចឹងបងប្អូនជនជាតិយើងរួមរស់ជាមួយបងប្អូនខ្មែរចេះតែតាមគ្នាអ៊ីចឹងណា! មិនត្រឹមតែប្រពៃណីពិធីបុណ្យផ្សេងៗហ្នឹងទេ មានតាំងពីការរៀបចំលំនៅឋានរបស់គាត់ហ្នឹង តាមបែបខ្មែរដែរ។ គាត់ងាកមករកតាមការជឿនលឿនផ្ទះសម្បែងរបស់គាត់ក៏គាត់ដូរ មានទំនៀមទម្លាប់ចាស់របស់គាត់ ក៏បែរមកធ្វើផ្ទះធំៗដូចតែខ្មែរដែរហ្នឹង»។
ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរមានរយៈពេលបីថ្ងៃ ចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើការណែនាំឲ្យអាជ្ញាធរគ្រប់ខេត្តក្រុង រៀបចំបោសសម្អាតធ្វើអនាម័យ រៀបចំតាំងលំអតាមផ្លូវសាធារណៈ សួនច្បារដោតទង់ជាតិទង់សាសនា នៅតាមអគាររបស់រដ្ឋ និងតាមលំនៅឋានប្រជាពលរដ្ឋ។ ចាត់តាំងការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ និងចាត់កងការពារសណ្ដាប់ធ្នាប់ សន្តិសុខ ចរាចរណ៍ តាមផ្លូវសាធារណៈ និងតំបន់រមណីយដ្ឋាន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។