សង្គម​ស៊ីវិល​រក​ឃើញ​ចំនួន​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​ស្ត្រី​ធ្លាក់​ចុះ​ជិត ២ដង បើ​ធៀប​នឹង​អាណត្តិ​មុន​

0:00 / 0:00

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​ធ្វើ​លើ​សមភាព​យេនឌ័រ​អះអាង​ថា ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​តំណាង​រាស្ត្រ​ក្នុង​អាណត្តិ​ទី៧ នេះ មាន​តំណាង​រាស្ត្រ​ស្ត្រី​តែ ១៦រូប ក្នុង​ចំណោម​តំណាង​រាស្ត្រ ១២៥រូប ដែល​​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ចំនួន​ស្ត្រី​ដែល​មាន​បំណង​ចូល​រួម​នយោបាយ​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ចុះ ហើយ​កង្វះ​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​​ស្ត្រី​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នានា មិន​បាន​គិត​គូរ​លើ​ស្ត្រី និង​ក្រុម​ភាគតិច​ផ្សេងទៀត។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច លើក​ឡើង​ថា មូល​ហេតុ​បេក្ខជន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង ៥នាក់​ជា​បុរស ដោយ​សារ​តែ​ក្នុង​អាណត្តិ​នេះ គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​តិច​ពេក។

តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​រួម​មាន​អង្គការ​សីលកា​កម្ពុជា (SILAKA Cambodia) អង្គការ​ហ្កេតស៊ី​ (GADC) និង​អង្គការ​ផ្សេង​ទៀត បាន​រៀបចំ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន នៅ​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​សីហា ដោយ​លើក​ឡើង​ពី​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​ស្ត្រី​មាន​ការ​​​ធ្លាក់​ចុះ​ជិត ២ដង បើ​ធៀប​អាណត្តិ​មុន​ ដែល​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ចំនួន​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​ស្ត្រី​នេះ​ទាម​ទា​ឱ្យ​មាន​គោល​នយោបាយ​ជាក់​លាក់​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ និង​រដ្ឋាភិបាល។

នាយិកា​អង្គការ​សីលកា​កម្ពុជា (SILAKA Cambodia) លោកស្រី សេង រាសី ចំនួន​បេក្ខជន​​ស្ត្រី​ដែល​គណបក្ស​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ទទួល​បាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច មាន​សមាជិក​សភា​មាន​ចំនួន​តែ ១៦រូប ឬ​ស្មើ ១២ (១២,៨) ភាគ​រយ​ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយ​បើ​ធៀប​​អាណត្តិ​មុន​មាន​ការ​ថយ​ចុះ​ចំនួន ៨ភាគ​រយ​ដែល​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ចំនួន ២៦រូប។

លោកស្រី សេង រាសី បន្ត​ថា មូលហេតុ ដែល​ចំនួន​ស្ត្រី​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​មាន​មាន​ចំនួន​តិច ដោយសារ​តែ​គណបក្ស​នីមួយៗ មិន​បាន​ដាក់​បេក្ខជន​ជា​ស្ត្រី​ក្នុង​លេខ​រៀង​ជួរ​មុខ បើ​ទោះ​ជា​ចំនួន​ស្ត្រី​ដែល​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​បុរស​ក្ដី។ លោកស្រី សេង រាសី បន្ថែម​ថា វិសមភាព​យេនឌ័រ​បែប​នេះ បាន​បង្អាក់​ទឹក​ចិត្ត​ស្ត្រី ដែល​ចង់​ចូល​រួម​ធ្វើ​នយោបាយ និង​មិន​មាន​ស្ត្រី​តំណាង​​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​ពិភាក្សា បង្កើត និង​អនុម័ត​ច្បាប់​នានា។

លោកស្រី សេង រាសី៖«ជា​ពិសេស ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង ប្រសិន​បើ​គាត់​ឃើញ​តំណាង​រាស្ត្រ មាន​ការ​កើន​ឡើង គាត់​ឃើញ​ថា មាន​គំរូ​ភាព​ច្រើន អ៊ីចឹង នៅ​ពេល​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​មាន​សំណួរ​មួយ​ទៅ​កាន់​គាត់​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ចំនួន​ហ្នឹង​ធ្លាក់​ចុះ គេ​មិន​ស្វាគមន៍​ស្ត្រី គេ​មិន​ផ្ដល់​ឱកាស​អំណោយ​ផល​ឱ្យ​ស្ត្រី ឬ​មួយ​យ៉ាង​ណា​វិញ។ អ៊ីចឹង សំណួរ​បែប​នេះ​មិន​បាន​ផ្ដល់​ជា​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ផ្សេង​ទៀត​ប្រលូក​ក្នុង​នយោបាយ​ទេ»។

ប្រធាន​កម្មវិធី​តស៊ូមតិ​ និង​បណ្ដាញ​នៃ​អង្គការ​ហ្កេត​ស៊ី (GADC) កញ្ញា សង្វា ភួងរីណា បាន​លើក​ឡើង​ថា​ក្រុម​ស្ត្រី​នៃ​អង្គការ​ស៊ីវិល​ដែល​មាន​កង្វល់​ ដោយ​សារ​តែ​គម្លាត​គ្នា​ឆ្ងាយ​រវាង​បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ ដោយ​បុរស​មាន​ចំនួន​រហូត​ដល់ ៦៧,៦ ភាគ​រយ។ កញ្ញា បន្ថែម​ថា​គម្លាត​ទាំង​នេះ ដោយ​សារ​កង្វះ​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​គណបក្ស និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ពី​អ្នក​ដឹក​នាំ​បក្ស​ ខ្វះ​គោល​នយោបាយ​សមភាព​យេនឌ័រ​ជាក់​លាក់​ជា​លាយ​លក្ខណ៍​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស។

កញ្ញា សង្វា ភួងរីណា៖«ដោយ​សារ​មាន​កត្តា​ចម្បង និង​ការ​ប្រឈម​មួយ​ចំនួន ទី​មួយ​កង្វះ​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ខ្ពស់​របស់​របស់​អ្នក​ដឹក​នាំ​ ជា​ពិសេស គណបក្ស​ដែល​មាន​ការ​គាំទ្រ​ច្រើន​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ មាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា ក្នុង​ការ​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​សមភាព​យេនឌ័រ​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ និង​ថ្នាក់​សម្រេច​ចិត្ត​ ជាក់​ស្ដែង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​ជា​ដើម ដែល​បាន​បេក្ខជន​ស្ត្រី​ឈរ​ឈ្មោះ​ក្នុង​ចំនួន​តិច​តួច​ពេក​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នីតិកាល​ទី៧ នេះ»។

កញ្ញា សង្វា ភួងរីណា បន្ត​ថា​គម្លាត​គ្នា​ឆ្ងាយ​រវៀង​បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​បុរស​ និង​ស្ត្រី​នេះ​​​ដោយសារ​តែ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ នៃ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ភាគ​ច្រើន​ជា​បុរស​ ហើយ​បុរស​តែ​ង​តែ​បន្ត​រក្សា​តំណែង​របស់​ខ្លួន​ ដែល​ឱកាស​ទទួល​មុខ​តំណែង​របស់​ស្ត្រី​កាន់​តែ​រួម​តូច​ ហើយ​បញ្ហា​កង្វះ​ថវិកា​សម្រាប់​ឃោសនា​បោះឆ្នោត និង​វប្បធម៌​ដែល​មាន​ផ្នត់​គំនិត ក៏​ជះ​ឥទ្ធិពល​មក​លើ​ការ​ចូល​រួម​ធ្វើ​នយោបាយ​របស់​ស្ត្រី​ដែរ។

ចំណែក​អ្នក​សម្រប​សម្រួល​កម្មវិធី​អប់រំ និង​យេនឌ័រ​នៃ​ខុមហ្រែ្វល (COMFREL) លោក​ស្រី សឺនកេន សិរីលក្ខណ៍ លើក​ឡើង​ថា ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​វិសមភាព​ទាំង​បុរស និង​ស្ត្រី​ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​គួរ​តែ​ដាក់​បញ្ចូល​បេក្ខជន​ស្ត្រី​បម្រុង​ឱ្យ​បាន​ជាប់​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​សម្រាប់​អាណត្តិ​នេះ ហើយ​គណបក្ស​ទាំង​អស់​ទាំង​អស់​ គួរ​ធានា​បង្កើត​គោល​នយោបាយ​សមភាព​យេនឌ័រ​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​ខ្លួន។

លោកស្រី សឺនកេន សិរីលក្ខណ៍ បន្ថែម​ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​បង្កើន​ចំនួន​ថ្នាក់​ដឹកនាំ និង​តួនាទី​សម្រេច​ចិត្ត​ក្នុង​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​យ៉ាង​តិច​ឱ្យ​បាន ៣៥ភាគ​រយ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​បង្កើន​ការ​វិនិយោគ​ និង​គាំទ្រ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ដូច​ជា​ថវិកា និង​ធនធាន​សម្ភារ​ជា​ដើម ដើម្បី​បង្ក​ភាព​ងាយ​ស្រួល​នៃ​ការ​ចូល​រួម​នយោបាយ​របស់​ស្ត្រី។

លោកស្រី សឺនកេន សិរីលក្ខណ៍៖«រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គួរ​បង្កើន​ចំនួន​ស្ត្រី ជា​ថ្នាក់​ដឹកនាំ និង​តួនាទី​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នៅ​ក្នុង​ក្រសួង ស្ថាប័ន​នីមួយៗ យ៉ាង​ហោច ៣៥ភាគ​រយ សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​គិត​ចាប់​ពី​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ រហូត​ដល់​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ឧប​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ប្រយោជន៍​ស្ត្រី​ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ពិភាក្សា ស្វែង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ និង​ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​ប្រកប​ដោយ​បរិយាប័ន្ន»។

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​មិនទាន់​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​រឿង​នេះ​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ លោក សុខ ឥសាន្ត បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែសីហា។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុន​ស៊ិន​ប៉ិច លោក ញៀន រ៉ាដែន លើក​ឡើង​ថា គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​មាន​គោល​នយោបាយ និង​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​បុរស និង​ស្ត្រី​ចូល​រួម​ក្នុង​ជីវភាព​នយោបាយ​ស្មើ​ភាព​គ្នា។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ លោក ញៀន រ៉ាដែន ថា មូល​ហេតុ​បេក្ខជន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង ៥នាក់​ជា​បុរស ដោយ​សារ​តែ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​អាណត្តិ​នេះ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​តិច ហើយ​លោក​រំពឹង​ថា​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​នឹង​មាន​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​ស្ត្រី​ច្រើន​នៅ​អាណត្តិ​ក្រោយ។

លោក ញៀន រ៉ាដែន៖«ដោយ​សារ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​យើង ទទួល​បាន​អាសនៈ​តែ៥ ហើយ​មែន​ទែន​ទៅ គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​យើង ក៏​មាន​បេក្ខជន​ជា​នារី​ដែរ​ឈរ​តាម​មណ្ឌល​រាជ​ធានី​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន តែ​ដោយ​សារ​តែ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច​ជាប់​តែ ៥អាសនៈ​គឺ មណ្ឌល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កំពង់ចាម កំពង់ធំ ព្រៃវែង និង​កណ្ដាល​ជា​ដើម គឺ​មាន​តែ​បុរស»។

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​តំណាង​រាស្ត្រ នីតិកាល​ទី៦ គណបក្ស​ចំនួន២០ មាន​បេក្ខជន​ប្រកួត​ប្រជែង​ចំនួន ១.៩៧២ ដែល​មាន​ស្ត្រី​ចំនួន ២៥,២ភាគ​រយ ស្មើនឹង ៤៩៨នាក់។ ចំណែក​នីតិកាល​ទី៧ វិញ គណបក្ស​ចំនួន១៨ មាន​បេក្ខជន​ប្រកួត​ប្រជែង​ចំនួន ១.៦១៤ នាក់ មាន​ស្ត្រី ៣២,៤ភាគ​រយ ស្មើនឹង ៥២៣នាក់ ដែល​មាន​ការ​ការ​កើន​ឡើង​ចំនួន​ស្ត្រី ៧ភាគ​រយ បើ​ធៀប​អាណត្តិ​មុន។ តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី នៅ​នីតិកាល​ទី៧ វិញ គណបក្ស​ដែល​ឈ្នះ​ឆ្នោត ទាំង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច បាន​ថយ​ចុះ​បេក្ខជន​ជា​ស្ត្រី ៧ភាគ​រយ បើ​ធៀប​ជា​មួយ​នីតិកាល​ទី៦៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។