យុវជនគណបក្សភ្លើងទៀនមួយចំនួនអះអាងថា ពួកគេនៅតែតស៊ូធ្វើនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រឆាំង និងចុះពង្រឹងស្មារតីសកម្មជនមូលដ្ឋានដោយមិនរុញរានោះទេ ដើម្បីការផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមានតាមរយៈការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃខាងមុខ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សកាន់អំណាចអះអាងថា គណបក្សភ្លើងទៀនកំពុងរង្គោះរង្គើផ្ទៃក្នុង ដោយសារតែសកម្មជនខ្លះងាកមកចុះចូលជាមួយបក្សកាន់អំណាច។
បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ព្យុះភ្លៀងនយោបាយ ដែលបង្កឡើងដោយគណបក្សកាន់អំណាចទៅលើថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀនក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀនគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់បានជួបប្រជុំគ្នាជាមួយសកម្មជនតាមរាជធានី-ខេត្តក្រុងដើម្បីពិភាក្សាលើស្ថានភាពនយោបាយក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងដាក់ទិសដៅឆ្ពោះទៅថ្ងៃខាងមុខ។
ប្រធានយុវជនគណបក្សភ្លើងទៀនថ្នាក់ជាតិលោក ថន ចន្ថា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនាថា ទោះបីជា គ.ជ.ប មិនឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះក្ដី ប៉ុន្តែគោលដៅ និងជំហររបស់ក្រុមយុវជននៅតែបន្តក្នុងការធ្វើសកម្មភាពដោយសន្តិវិធីដើម្បីការផ្លាស់ប្ដូរស្របតាមបំណងប្រាថ្នារបស់ម្ចាស់ឆ្នោត។ លោកឱ្យដឹងថា ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គណបក្សនឹងជួបប្រជុំជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំយុវជនមកពីបណ្ដារាជធានីខេត្តជាង ២០០នាក់នៅក្នុងពេលឆាប់ៗ នេះក្នុងកម្មវត្ថុពង្រឹងជំហរស្មារតីពួកគាត់ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍នយោបាយ ព្រមទាំងដាក់គោលដៅអនុវត្តសកម្មភាពបន្ថែមទៀត។ លោកបញ្ជាក់ថាយុវជនភាគច្រើនចង់ឱ្យកម្ពុជាមានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សពិតប្រាកដ។
លោក ថន ចន្ថា៖ «ទង្វើទាំងអស់ហ្នឹងវាមិនមែនជារនាំង វាមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់យើង ដែលជាគណបក្សភ្លើងទៀនទេ ពីព្រោះសកម្មភាពរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាព សិទ្ធិនយោបាយហ្នឹងអត់បានអត់បានកែប្រែទេ អត់បានលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទេ ដូច្នេះហើយទើបយើងខំប្រឹងតស៊ូ ដើម្បីយើងទទួលបានជ័យជម្នះ យើងកែប្រែដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយើងមានសិទ្ធិសេរីភាព ពេញលេញនៅក្នុងការធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ ក៏ដូចជាការបញ្ចេញមតិរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនា»។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រធានយុវជនគណបក្សភ្លើងទៀនប្រចាំខេត្តសៀមរាប លោក នង ធារ៉ា ដែលជាចៅសង្កាត់រងទី២ នៃសង្កាត់សាលាកំរើកថ្លែងថា ក្រៅពីបំពេញតួនាទី និងបម្រើសេវាសាធារណៈជូនពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតជាប្រចាំនោះ លោកបន្តសកម្មភាពដឹកនាំយុវជនចុះពង្រឹងស្មារតីនៅថ្នាក់មូលដ្ឋានជាធម្មតា។ លោកបញ្ជាក់ថា លោក និងយុវជនផ្សេងទៀតបន្តបេសកកម្មជាមួយគណបក្សប្រឆាំង គឺគ្មានអ្វីប្រែប្រួលនោះទេ ពីព្រោះពួកគាត់ចង់បានសង្គមមួយដែលមានយុត្តិធម៌ ពលរដ្ឋមានសិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញ។
លោក នង ធារ៉ា៖ «រហូតមកដល់ពេលនេះទាំងអ្នកគាំទ្រ ទាំងយុវជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិនានាគឺនៅតែបន្តជឿជាក់មកលើគណបក្សភ្លើងទៀនជាបន្តបន្ទាប់បន្ថែមទៀត ទោះបីយើងមិនបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងនៅអាណត្តិហ្នឹងមែន ប៉ុន្តែពួកគាត់(ប្រជាពលរដ្ឋ)នៅតែមានសង្ឃឹម និងផ្ដល់កម្លាំងចិត្តថាឱ្យខ្ញុំបន្តតស៊ូទៀតនៅឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ២០២៨ យើងនៅតែមានឱកាសក្នុងការប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ការបោះឆ្នោត»។
ទន្ទឹមនឹងនេះ គណបក្សភ្លើងទៀនបានបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកពីសកម្មភាពរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំជួបប្រជុំជាមួយរចនាសម្ព័ន្ធគណបក្សស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា នៅរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តត្បូងឃ្មុំជាដើម។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំទាំងនោះ គឺពិភាក្សាអំពីស្ថានការណ៍នយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងប្រទេស ដោយរក្សាជំហរធ្វើសកម្មភាពស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ព្រមទាំងរក្សាឆន្ទៈក្នុងការចូលរួមការបោះឆ្នោតទាំងថ្នាក់ជាតិនិងក្រោមជាតិនៅពេលខាងមុខនេះ។
ជំហរ និងសកម្មភាពនេះ ស្របពេលគណបក្សភ្លើងទៀន ដែលមានពលរដ្ឋគាំទ្រជាង ១លាន៦សែននាក់ និងជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញបដិសេធ មិនឱ្យចុះឈ្មោះចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដាខាងមុខនេះ។
លើសពីនេះលោក ហ៊ុន សែន ជាមេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចកំពុងប្រើប្រាស់ធនធានរដ្ឋប្រមូលទិញសកម្មជនបក្សប្រឆាំងឱ្យតែប្រកាសចុះចូលជាមួយបក្សកាន់អំណាច គឺគណបក្សនេះរៀបចំពិធីបញ្ចូលជាសមាជិក និងមានការផ្ដល់លុយកាក់ និងតួនាទីគ្រាក់ៗក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋជាដើម។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច លោក សុខ ឥសាន ចោទថា មូលហេតុដែលគណបក្សភ្លើងទៀនខកខានចូលរួមការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិទី៧ ដោយសារតែកំហុសផ្ទាល់ខ្លួនដោយមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបក្សកាន់អំណាចឡើយ។ ទោះយ៉ាងណា លោកថាពួកគេអាចធ្វើសកម្មភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាបាន។ តែលោកអះអាងថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមិនព្រួយបារម្ភនឹងសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រឆាំងនោះទេ។
លោក សុខ ឥសាន៖ «(គណបក្សប្រឆាំង)ថា នៅខ្លាំងទៀតមិនដឹងខ្លាំងត្រង់ណាទេ ខ្លាំងត្រង់គេចេញចោលជិតអស់ហ្នឹង បើនៅធ្វើសកម្មភាពទៀតខ្ញុំយល់ថាបើគាត់ធ្វើសកម្មភាព ៤នាក់ ៥នាក់ អាហ្នឹង ក៏បានដែរមិនទៅជាស្អី គណបក្សខ្លះគេមានសមាជិកតិច គេធ្វើសកម្មភាពក៏មើលឃើញថាជាសកម្មភាពនយោបាយដែរឱ្យតែគាត់ធ្វើ ប៉ុន្តែឱ្យថាឈ្នះគេនោះវាអត់ឈ្នះទេ»។
ទោះយ៉ាងណាក្ដី ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំៗ រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង អូស្ត្រាលី និងសហភាពអឺរ៉ុបជាដើមបានប្រតិកម្ម និងទាមទារឲ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខពីព្រោះគណបក្សមួយដែលមិនអាចចុះបញ្ជីចូលរួមការបោះឆ្នោតបាន នោះមិនមែនជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជានោះទេ។ កន្លងទៅសហភាពអឺរ៉ុបក៏បានព្រមានកាត់ប្រពន្ធ័អនុគ្រោះពន្ធ EBA បន្ថែមទៀត ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន មិនស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញនោះទេ។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀន លោក គីមសួរ ភីរិទ្ធ មើលឃើញថា សមាជិកមួយចំនួន ដែលប្រកាសចាកចេញពីគណបក្សបានក្លាយជាទម្លាប់នៅមុនរដូវការបោះឆ្នោត។ ប៉ុន្តែលោកយល់ថា និន្នាការបែបនេះពុំធ្វើឱ្យគណបក្សប្រឆាំងបាត់សំឡេងគាំទ្រទេ ពីព្រោះគោលដៅគណបក្សភ្លើងទៀនចង់ឱ្យកម្ពុជាមានប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សស្របតាមច្បាប់ក្នុងការកសាងប្រទេស និងការពារពលរដ្ឋទូទៅ។ លោកថា ការងារបន្តទៀត គឺគណបក្សត្រូវធ្វើសកម្មភាពចុះជួបជាមួយសកម្មជន និងជួបជាមួយអង្គទូតនៃប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំៗ ឬប្រទេសម្ចាស់ហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសស្នើជួយតាមដានស្ថានការណ៍វិវឌ្ឍនៃនយោបាយកម្ពុជានៅពេលបោះឆ្នោតខាងមុខទៀត។
លោក គីមសួរ ភីរិទ្ធ៖ «ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានបំណងថាបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនមិនបានចូលរួមប្រកួតប្រជែង ពួកគាត់ពិតជាមានការសោកស្ដាយ គាត់ដឹងហើយ គាត់នឹងរក្សាទឹកចិត្ត ចំពោះគណបក្សណា ដែលគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា បើសិនគេ(គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា)មិនខ្លាចយើងទេ បើចង់ដឹងអាចបើកឱកាសឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមប្រកួតប្រជែងឥឡូវទៅ ពេលហ្នឹងយើងនឹងដឹងថាទឹកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកគាំទ្រនៅសល់ប៉ុន្មាន ឬបាត់បង់ដូចអ្វី ដែលគេគិតទេ»។
មុនពេល គ.ជ.ប និងក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ សម្រេចមិនឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមនិងនយោបាយកម្ពុជា មើលឃើញថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងបង្កើនកម្ដៅនយោបាយ និងព្យុះភ្លៀងបោកបក់ទៅលើគណបក្សប្រឆាំងតាមគ្រប់រូបភាព មានទាំងការគំរាមកំហែង និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការធ្វើជាអាវុធ។ ក្នុងនោះរួមមានការប្ដឹងផ្ដល់ទារសំណងជំងឺចិត្តរាប់សែនដុល្លារពីអនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក សុន ឆ័យ ការរឹបអូសផ្ទះសម្បែង និងដីធ្លីរបស់ឧត្ដមទីប្រឹក្សាគណបក្សភ្លើងទៀន លោក គង់ គាំ និងការចាប់ខ្លួនលោក ថាច់ សេដ្ឋា កាលពីពេលថ្មីៗ នេះជាដើម។
អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់គណបក្សកាន់អំណាច ទៅលើថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន មិនអាចធ្វើឱ្យបក្សប្រឆាំងមួយនេះចុះញ៉ម និងបោះបង់ការតស៊ូបានឡើយ ផ្ទុយទៅវិញបញ្ហានេះគណបក្សប្រឆាំងកាន់តែរឹងមាំបន្ថែមទៀត។ ចំណែករដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន នឹងទទួលរងសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរពីអន្តរជាតិនៅក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ដនៅខែកក្កដាខាងមុខ ដែលគ្មានគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួម៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
