យុវជន​ជំរុញ​ឱ្យ​របប​ភ្នំពេញ​អនុវត្ត​សំណើ​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត រឿង​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ

ដោយ ស្ងួន អមរា
2019-05-11
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) (រូប​កណ្ដាល) ជួប​រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៩។
អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) (រូប​កណ្ដាល) ជួប​រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៩។
Photo courtesy of Special Rapporteur Cambodia

ក្រុម​យុវជន​ជំរុញ​ឱ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន អនុវត្ត​តាម​សំណើ និង​អនុសាសន៍ របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) ជុំវិញ​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា។ ពួកគេ​ជឿជាក់​ថា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ជា​បុគ្គល​ឯករាជ្យ និង​បំពេញការងារ​ដោយ​មិន​លម្អៀង​ទៅ​រក​ក្រុម​ណាមួយ​នោះ​ឡើយ ហើយ​ការ​ស្នើ​ទាំងឡាយ​របស់​អ្នកស្រី គឺ​ដើម្បី​តែ​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង​នៃ​ស្ថានភាព​នយោបាយ និង​សង្គម​នៅ​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​យល់ឃើញ​ថា អនុសាសន៍ និង​សំណើ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត មានបំណង​តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​ចង់​ឃើញ​កម្ពុជា​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ និង​មាន​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ពេញលេញ។ អគ្គលេខាធិការ​សហព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​កម្ពុជា លោក គៀន ពន្លក ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរ​គិត​បែប​វិជ្ជមាន​ចំពោះ​ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ព្រោះ​ស្ថានភាព​ជាក់ស្ដែង កម្ពុជា​ពិតជា​កំពុង​មាន​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​មែន​។ លោក​បន្ថែមថា ប្រសិនបើ​វិបត្តិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅតែ​បន្ត​អូស​បន្លាយ​ទៀត​នោះ កម្ពុជា​នឹង​ខាតបង់​ប្រយោជន៍​ច្រើន មាន​ជាអាទិ៍ ការបាត់បង់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជាដើម៖ «ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ស្រឡាញ់​អំណាច​ជាង​ផល​ប្រយោជន៍​ប្រទេស​ជាតិ នោះ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​មិន​ស្តាប់​អនុសាសន៍​ទេ តែ​ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​គិត​ប្រយោជន៍​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ជា​ធំ អ៊ីចឹង​គាត់​នឹង​ស្តាប់​អនុសាសន៍​របស់​អ្នក​ស្រី រ៉ូណា ស្មីត ជាមិន​ខាន ហើយ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​មាន​ជំនឿ​ថា រដ្ឋាភិបាល​នឹង​យក​អនុសាសន៍​ទាំង​អស់នេះ​ទៅ​គិត ហើយ​​កែប្រែ​កំហុស​ដែល​ខ្លួន​បាន​សម្លាប់​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ប្រទេសកម្ពុជា»

ក្នុង​ឱកាស​បិទ​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល​ ១១​ថ្ងៃ​នៅ​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​៩ ឧសភា អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) បាន​វាយតម្លៃ​ថា ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា នៅតែ​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​អាក្រក់​នៅឡើយ​។ អ្នកស្រី​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ប្រឹង​ស្តារ​ភាព​នេះ​ឡើង​វិញ ប្រសិនបើ​ចង់​រក្សា​រក្សាសុខ​សន្តិភាព និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ពិតប្រាកដ​តទៅ​ថ្ងៃមុខ​ទៀត។

អ្នកស្រី​បាន​ស្នើ​ឱ្យ​អ្នកនយោបាយ​ខ្មែរ​គ្រប់​ភាគី បញ្ឈប់​វប្បធម៌​វាយប្រហារ​គ្នា​រឿង​បុគ្គល ដោយ​ត្រូវ​ផ្ដោត​សំខាន់​លើ​បញ្ហា​ជាតិ​ជាធំ​វិញ។ អ្នកស្រី​បាន​ស្នើ​ជា​ថ្មី​ទៀត ឱ្យ​មាន​ការ​ដោះលែង​លោក កឹម សុខា និង​ទម្លាក់​ចោល​បទចោទប្រកាន់​លើ​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកស្រី​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ពិនិត្យមើល​ឡើងវិញ​នូវ​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ និង​ច្បាប់បោះឆ្នោត ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​ស្របតាម​បទដ្ឋាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​។ ក្រៅ​ពី​នេះ អ្នកស្រី​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​គោរព​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ជួប​ប្រជុំ​ដោយ​សន្តិវិធី និង​បើកទូលាយ​នូវ​លំហ​សេរីភាព​សម្រាប់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ព្រមទាំង​បញ្ឈប់​វប្បធម៌​លាប​ពណ៌​ថា ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​ជា​ក្រុម​ប្រឆាំង​តទៅ​ទៀត។

អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូប​នេះ ក៏បាន​ស្នើ​ឱ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បញ្ឈប់​ការ​ធ្វើ​ទុក​បុក​ម្នេញ​លើ​អ្នកសារព័ត៌មាន និង​ទម្លាក់​ចោល​ការចោទប្រកាន់​លើ​អតីត​អ្នកសារព័ត៌មាន​អាស៊ីសេរី​ពីរ​រូប​។ អ្នកស្រី​ក៏​ចង់​ឃើញ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ពង្រឹង​វិស័យ​យុត្តិធម៌​ផង​ដែរ ដើម្បី​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​។ សំខាន់​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត អ្នកស្រី​បាន​ដាស់តឿន​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ថា សន្តិភាព និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ពិតប្រាកដ ត្រូវតែ​ដើរ​ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។

សមាជិក​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​វ័យក្មេង លោក ហឿម ប៊ុនហេង ថ្លែង​ថា សំណើ​ទាំងនេះ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូ​ណា ស្មី​ត សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ការ​ចង់បាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត។ លោក​ជឿ​ថា ស្ថានភាព​មនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា នឹង​មាន​ដំណើរ​ការ​ល្អ​ឡើងវិញ បើ​រដ្ឋាភិបាល​ទទួលយក​សំណើ​ទាំងនេះ​ទៅ​ដោះស្រាយ។ លោក​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល កុំ​ចាត់​ទុក​សំណើ​ទាំងនេះ​ថា​ជា ការ​បង្គាប់​បញ្ជា ឬ​ជា​ការ​ដាក់​សម្ពាធ ផ្ទុយទៅវិញ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​យល់ថា នេះ​ជា​គន្លឹះ​នាំ​ទៅ​រក​ការ​កែ​លម្អ​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​របស់​ខ្លួន៖ «ខ្ញុំ​អត់​គិត​ថា របាយការណ៍​របស់​អ្នក​ស្រី រ៉ូណា ស្មីត ហ្នឹង ជា​របាយការណ៍​មួល​បង្កាច់ ឬ​មួយ​ក៏​បំផ្លើស​ពី​តថភាព​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​ថា របាយការណ៍​ ឬ​ការ​ស្នើសុំ​របស់​គាត់​ហ្នឹង វា​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទាំង​មូល​ សង្គម​ស៊ីវិល ក៏​ដូច​ស្ថាប័ន​ជាតិ ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ។ អ៊ីចឹង​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ​ទៅ​លើ​ការ​ស្នើសុំ​របស់​គាត់»

ទោះជា​យ៉ាងណា របប​លោក ហ៊ុន សែន នៅតែ​យល់ឃើញ​ថា ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត គឺជា​ការ​បង្គាប់​បញ្ជា ឬ​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា ជា​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ចូល​កិច្ច​ការងារ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​កម្ពុជា។

អ្នកនាំពាក្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ លោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែង​ថា អ្នកស្រី រ៉ូ​ណា ស្មី​ត ត្រឹមតែ​ជា​អ្នក​សរសេរ​របាយការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​ឱ្យ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​អ្នកស្រី​មិន​អាច​មក​សម្លុត ឬ​បង្ខំ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​ប្រាសចាក​ពី​បន្ទាត់​នយោបាយ និង​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​របស់​កម្ពុជា​ឡើយ​។ លោក​បន្ត​ថា រដ្ឋាភិបាល​មាន​កាតព្វកិច្ច​ទទួលខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ជោគវាសនា​របស់​ជាតិ ហេតុ​ដូចនេះ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​បដិសេធ​នូវ​សំណើ​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​មិន​អាច​យក​មក​អនុវត្ត​បាន៖ «ការ​លើក​ឡើង​ហ្នឹង យើង​ឱ្យ​តម្លៃ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​យើង​អាច​ធ្វើ​បាន យើង​ធ្វើ អ្វី​ដែល​ធ្វើ​មិន​បាន យើង​មិន​ធ្វើ​ទេ។ អា​ហ្នឹង​គ្រាន់​តែ​សុំ​ឱ្យ​លោក​ស្រី​យោគយល់​អំពី​បំណង​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ​ហើយ​ការ​បារម្ភ ឬ​ការ​ចង់​បាន​របស់​លោកស្រី គ្រាន់​តែ​ជា​ផល​ប្រយោជន៍​​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់​នោះ​ទេ»

ប្រហែលជា​ដោយសារ​គោល​គំនិត​បែប​នេះ​ហើយ ទើប​បានជា​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បាន​បង្កើន​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​កាន់តែ​ខ្លាំង​លើ​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​បក្ស​ប្រឆាំង និង​សំឡេង​ឯករាជ្យ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត កំពុង​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា។

អាជ្ញាធរ​ក្រុងភ្នំពេញ​បាន​រារាំង និង​គំរាម​បង្ក្រាប ក្រុម​សហជីព និង​កម្មករ ដែល​ចង់​ហែ​ក្បួន​នៅ​ថ្ងៃ​ទិវា​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ ខណៈ​តុលាការ​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​កាត់ទោស លោក សម រង្ស៊ី កំបាំងមុខ​ឱ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ​៨ ឆ្នាំ ពី​បទ​ប្រមាថ​ព្រះមហាក្សត្រ និង​ញុះញង់​កងទ័ព​មិន​ឱ្យ​ស្ដាប់​បញ្ជា។ កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត គឺ​តុលាការ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​បាន​កោះហៅ​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​ជាង​៣០ នាក់ ឱ្យ​ចូល​ខ្លួន​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយ​សង្ស័យ​ថា ពួកគេ​បាន​ប្រឆាំង​សាលដីកា​តុលាការ​កំពូល​រឿង​រំលាយ​បក្ស​សង្គ្រោះជាតិ។

សកម្មជន​សង្គម យុវជន ហេង គីមហុង យល់ថា ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត មិនមែន​ជា​ការ​បង្គាប់​បញ្ជា​ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ​គ្រាន់តែ​ជា​អនុសាសន៍ ដើម្បី​ជួយ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក​បន្ត​ថា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត គឺ​ជា​តំណាង​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដូច្នេះ​អ្នកស្រី​ត្រូវ​តែ​មាន​សិទ្ធិ​និយាយ​ពី​បញ្ហា​ទាំងឡាយ​ដែល​អ្នកស្រី​បាន​ឃើញ ហើយ​និង​លើកឡើង​ពី​ដំណោះស្រាយ​សមស្រប​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន៖ «ខ្ញុំ​ទទូច​ហើយ​ទទូច​ទៀត​ទៅ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ សូម​ពិនិត្យ​មើល​ឡើង​វិញ​អំពី​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយបញ្ហា​ដែល​កំពុង​តែ​កើត​មាន ហើយ​ខ្ញុំ​ស្នើ​ឱ្យ​ទទួល​យក​អនុសាសន៍​របស់​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ និង​ពិចារណា ដើម្បី​ស្ដារ​មុខ​មាត់​ជាតិ​​កម្ពុជា​យើង​ឡើង​វិញ»

ក្រុម​យុវជន​ជឿជាក់​ថា ប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​យក​សំណើ និង​អនុសាសន៍​ទាំងឡាយ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ទៅ​ពិនិត្យ និង​ដោះស្រាយ នោះ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា អាច​នឹង​វិល​ទៅ​រក​ភាព​ប្រសើរ​ឡើងវិញ ហើយ​នេះ​ក៏​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ផង​ដែរ​ថា របប​ក្រុងភ្នំពេញ​គិតគូរ​ពី​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ ជាជាង​គិតតែ​ពី​អំណាច​ផ្ទាល់ខ្លួន៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល