សង្គម​ស៊ីវិល​៖​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ មិន​សម​ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​ស្តី​ពី​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2019-11-24
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
(ឆ្វេង) អ្នកស្រី ហាក់ ចា ហាន់ មូន (Hak Ja Han Moon) សហស្ថាបនិក​សហព័ន្ធ​សន្តិភាព​សកល និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថត​ក្នុង​ពិធី​ប្រគល់ និង​ទទួល​ពាន​រង្វាន់ «ភាព​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ និង អភិបាលកិច្ច​ល្អ» នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី១៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។
(ឆ្វេង) អ្នកស្រី ហាក់ ចា ហាន់ មូន (Hak Ja Han Moon) សហស្ថាបនិក​សហព័ន្ធ​សន្តិភាព​សកល និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថត​ក្នុង​ពិធី​ប្រគល់ និង​ទទួល​ពាន​រង្វាន់ «ភាព​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ និង អភិបាលកិច្ច​ល្អ» នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី១៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក​លោក ហ៊ុន សែន

សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​អ្នកឃ្លាំមើល​សង្គម​ យល់ថា​ មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ មិន​ស័ក្តិសម​ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​ស្តី​ពី​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​ក្នុង​ពេលនេះ​នោះ​ទេ​ ព្រោះ​​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​និយម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ កំពុង​រិះគន់​ថា​ លោក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដើរ​ផ្ទុយ​​ពី​​គោលការណ៍​​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​បណ្តាល​ឲ្យ​ប្រឈម​ការ​បាត់​បង់​ប្រព័ន្ធ​អនុ​គ្រោះ​​ពន្ធ​ EBA​ របស់​​សហភាព​អឺរ៉ុប។

សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​អ្នកឃ្លាំមើល​សង្គម​ភ្ញាក់ផ្អើល​ដែល​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ទទួល​បាន​ពាន់​រង្វាន់​ស្តី​ពី​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ។

តំណាង​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា​ លោក​ រ៉ុង​ ឈុន​ ថ្លែង​ថា​ ពានរង្វាន់​​ស្តី​ពី​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​​ល្អ​ ដែល​​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ទើប​ទទួល​បាន​នេះ​ មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការពិត​នៅ​កម្ពុជា​ នោះ​ទេ​។ លោក​ បន្ត​ថា​ បើ​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​អភិបាលកិច្ច​គឺ​មិន​មាន​​តម្លាភាព​​នោះ​​ទេ​ ដោយសារ​មានការ​​រើសអើង​ មានអំពើ​ពុករលួយ​ គ្មាន​យុត្តិធម៌​ពេញលេញ​ គ្មាន​ស្ថេរ​ភាព​សង្គម​ និង​ករណី​រំលោភ​ សិទ្ធិ​ដីធ្លី​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​កើតឡើង​ព្រោងព្រាត​ជាដើម​។ ចំណែក​​ការ​ដឹក​នាំ​​វិញ​ លោក​ថា​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ដើរ​ផ្ទុយពី​គោលការណ៍​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែល​មានកំណត់​ក្នុង​ ច្បាប់​ជាតិ​និង​ អន្តរជាតិ៖ «ផ្តល់​ពានរង្វាន់​នេះ​ មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ការពិត​ដែល​កើតមាន​នៅ​កម្ពុជា​ទេ​ ហើយ​វា​មិនទាន់​មាន​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​ដូច​ដែល​ការ​ចង់បាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ បើ​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​វិញ​ យើង​ឃើញថា​ សព្វ​ថ្ងៃ​​នេះ​ វា​មិន​ស្របតាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​បាន​កំណត់​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ឡែក​យើង​ឃើញ​ពីរបី​ឆ្នាំ​​ចុង​​ក្រោយ​នេះ​ទាំង​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​បាន​រិះគន់​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បាន​រំលោភ​សទ្ធិ​មនុស្ស និង​បាន​បំផ្លាញ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ»

មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ កាលពី​ថ្ងៃទី១៩​ ខែវិច្ឆិកា​ ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​ស្តី​ពី​ ''ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​'' ពី​អង្គការ​មួយ​ឈ្មោះថា​ សហព័ន្ធ​សន្តិភាព​សកល​(Universal​ Peace​ Federation​)។ ការ​ប្រគល់​ពាន់​រង្វាន់​នេះ​ ធ្វើឡើង​ក្នុង​ឱកាស​បើក​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ លើក​ទី២​ ដែល​កម្ពុជា​ ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​ នៅ​វិមាន​សន្តិភាព។

អ្នកនាំពាក្យ​សហព័ន្ធ​សន្តិភាព​សកល​ (UPF​) លោក​ រ៉ូបឺ​ត ឃី​តតេល​ (Robert​ S. Kittel​) បាន​ប្រាប់​អ្នកកាសែត​យ៉ាង​ខ្លី​ពេល​ប្រគល់​ពាន់​រង្វាន់​នោះ​ថា​ គុណ​វឌ្ឍិ​ដែល​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​ ព្រោះ​​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ គឺ​ជា​​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​​កម្ពុជា។​ ដូច្នេះ​ វា​​គ្រប់គ្រាន់​​ ហើយ​​ជា​ស​មិទ្ធ​ផល​​ធំធេង​​ណាស់។

សហ​ព័ន្ធសន្តិភាព​សកល​គឺជា​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ដែល​បង្កើត​​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៥​ ដោយ​ប្តី​ប្រពន្ធ​ជនជាតិ​កូរ៉េ​ខាងត្បូង​ពីរ​នាក់​គឺ​លោក​ ស៊ុន​ ម្យ៉ុង​ ម៉ូន​ (Sun​ Myung​ Moon) និង​អ្នកស្រី​ ហាក់​ ចា​ ហាន់​ ម៉ូន​ (Hak​ Ja​ Han​ Moon​)។ អង្គការ​មួយ​នេះ​ធ្វើការ​​ផ្តោត​​លើ​វិស័យ​កសាង​សន្តិភាព​អន្តរ​ជំនឿ​សាសនា​ ការអប់រំ​សន្តិភាព​ និង​ការ​ពង្រឹង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​គ្រួសារ​។អង្គ​កការ​មួយ​នេះ​ មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិត​ស្និត​ជាមួយ​មន្ត្រី​កំ​ពូល​ៗរបប​ក្រុងភ្នំពេញ​ និង​​ធ្លាប់​​បាន​​ស្នើសុំ​​ប្រារព្ធ​ខួប​នៃ​ការបង្កើត​អង្គការ​នេះ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អំឡុង​ខែវិច្ឆិកា​នេះ​ដែរ។

មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ មានប្រសាសន៍​លើក​សរសើរ​ខ្លួនឯង​ក្រោយ​ទទួល​ពាន​រង្វាន់​​​នេះ​​​ថា​ លោក​បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​យ៉ាង​សម្បើម​ក្នុង​ការរៀបចំ​កសាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើងវិញ​ ពី​បាតដៃ​ទទេ​ តាម​គោល​នយោបាយ​ឈ្នះ​ៗ ក្រោយ​រំដោះ​ប្រទេស​​ចេញពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​​ខ្មែរក្រហម​។ លោក​​អះអាង​ថា​ ពេលនេះ​ កម្ពុជាក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​ មាន​សន្តិភាព​ មានការ​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ​ និង​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ន៍​លើ​គ្រប់​​វិស័យ៖ «សន្តិភាព​និង​ស្ថេរ​ភាព​ គឺ​ជា​​មូលដ្ឋាន​​គ្រឹះ​​មិន​​អាច​​ខ្វះ​បាន​សម្រាប់​ការ​ អភិវឌ្ឍន៍​ហើយ​ការអភិវឌ្ឍន៍​​សម្រាប់​​សមធម៌​ និង​បរិ​យា​ប័ន្នគឺជា​លក្ខខណ្ឌ​សម្រាប់​ការ​ពង្រឹង​និង​ការធានា​ ឲ្យ​​បាន​​នូវ​​សុខ​​សន្តិភាព ​និង​​ស្ថេរ​ភាព​​សង្គម​។ សន្តិភាព​​ដែល​​កម្ពុជា​​មាន​​បច្ចុប្បន្ន គឺ​ជា​​បទពិសោធន៍​មួយ​របស់​ប្រ​ជា​ជន​​កម្ពុជា​ ដែល​ធ្លាប់​​បាន​ញាំញី​ដោយសារ​សង្គ្រាម​ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​ កម្ពុជា​បាន​​ផ្លា​ស់​ប្តូ​រ​មុ​ខ​មាត់​​ថ្មី​គួរ​ជាទី​មោទនៈ»

ផ្ទុយពី​ការ​លើកឡើង​នេះ​ លោក​ រ៉ុង​ ឈុន​ សង្កេតឃើញ​ថា​ កម្ពុជាក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ មានរឿង​អា​ក្រ​ក់ៗ​កើតឡើង​ជាបន្តបន្ទាប់​ រាប់​ចាប់តាំងពី​បញ្ហា​ដល់​ធ្លី​ដល់​បញ្ហា​ពុក​រលួយ​ បញ្ហា​​រំលោភច្បាប់​ ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរី​ជួបជុំ​បញ្ចេញមតិ​ និង​​សិទ្ធិ​​នយោបាយ​​របស់​​ប្រជាពលរដ្ឋ​​គ្រប់​បែប​យ៉ាង។ ដូច្នេះ​​លោក​​ថា​ គ្មាន​ចំណុច​ណាមួយ​ដែល​ត្រូវ​ផ្តល់​កិត្តិយស ​ឬពាន​រង្វាន់​ដល់​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ នោះ​ទេ៖ «ដើម្បីឲ្យ​មាន​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​ឬមួយ​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​ល្អ​ ត្រូវតែ​មានការ​​សាទរ​​ពី​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ហើយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​សេរីភាព​មាន​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ​ មាន​​សិទ្ធិ​ទទួល​​បាន​​ព័ត៌មាន​ មាន​​សិទ្ធិ​​ចូលរួម​ប្រឡូក​ក្នុង​ឆាកនយោបាយ​ ហើយ​​មាន​​សិទ្ធិ​​ទទួល​​បាន​ការ​ងារ​​ធ្វើ​ និង​​មាន​​សិទ្ធិ​ក្នុង​​ការ​​ប្រមូល​​ផ្តុំ​​ជា​ដើម»

ចំណែក​​ប្រធាន​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យ​ភាព​សង្គម​កម្ពុជា​ លោក​ សន​ ជ័យ​ វិញ​ មាន​ប្រសាសន៍​​ថា​ លោក​ មិន​ដឹង​​ថា​ អង្គការ​​សហព័ន្ធ​​សន្តិភាព​​សកល​​មាន​​លក្ខខណ្ឌ​​អ្វី ​និង​​វាយ​តម្លៃ​​លើ​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​បែប​ណា​ នោះ​ទេ​ ទើប​ប្រគល់​ពាន​រង្វាន់​ស្ងាត់​ៗដល់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា​ ពានរង្វាន់​ខ្លះ​ គ្រាន់តែ​ប្រគល់ឲ្យ​ដើម្បី​ជា​ការ​លើកទឹកចិត្ត​ប៉ុណ្ណោះ​មិន​ផ្តោត​លើ​ការអនុវត្ត​ជាក់ស្តែង​នោះ​​ទេ៖ «ការ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​អំពី​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​នៃ​ការ​ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​នេះ​ យើង​ មិនបាន​ដឹង​ទេ​ ហើយ​ទី២​ ការអនុវត្ត​បច្ចុប្បន្ន​លើ​ការងារ​អភិបាលកិច្ច​ វា​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​ច្រើន​ ប៉ុន្តែ​ការអនុវត្ត​វិញ​មិនទាន់​បាន​គ្រ់​បជ្រុងជ្រោយ​នោះ​ទេ​ មានន័យថា​ មានតែ​នៅក្នុង​សៀវភៅ​ មាន​ក្នុង​ ក្រដាស​ស្នាម​ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​មានការ​អនុវត្ត​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​​ឆ្លើយតប​នឹង​តម្រូវការ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នូវ​មូលដ្ឋាន​នោះ​ទេ»

លោក​ សន​ ជ័យ​ ថ្លែង​បន្ត​ថា​ ស្ថានភាព​នយោបាយ​កម្ពុជា​នៅតែ​មាន​បញ្ហា​ ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អន្តរជាតិ​ នៅតែ​មាន​ភាព​រកាំរកូស​ ហើយ​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ និង​ច្បាប់​នា​ពេល​កន្លងមក​ មិនទាន់​មាន​ លទ្ធផល​ផ្លែផ្កា​ដែល​ពលរដ្ឋ​ពេញចិត្ត​នៅឡើយ៖ «ការ​មើលទៅ​លើ​គោលនយោបាយ​មួយ​មុខ​វា​គ្រាន់តែ​ដំណើ​ការ​(Process​) ទេ​ អ្វី​ដែល​ការ​ចង់បាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នោះ​គឺ​ផលិតផល​(product)»

គិត​ចាប់តាំងពី​អំឡុង​ឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់​ឆ្នាំ២០១៩ នេះ លោក ហ៊ុន សែន ទទួល​បាន​គោរមងារ​ សញ្ញាប័ត្រ​កិត្តិយស​ មេដាយ​ និង​ពាន​រង្វាន់​នានា​ ជាង​ ២០ហើយ​ ពី​សកលវិទ្យាល័យ​ ស្ថាប័ន​ឯកជន​ និង​ អង្គការ​មួយចំនួន​ ដែល​ពិភពលោក​មិនសូវ​ស្គាល់​ និង​ឲ្យ​តម្លៃ។ សញ្ញាប័ត្រ​កិត្តិយស​ភាគ​ច្រើន​ដែល​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ទទួល​បាន​ជា​សញ្ញាប័ត្រ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ។ ចំណែក​ពាន​ រង្វាន់​វិញ​ ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩៦ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​សន្តិភាព​ពិភពលោក​ដែល​ផ្តល់​ដោយ​បណ្ឌិតសភា​សន្តិភាព​ពិភពលោក (World​ peace​ Academy)។ បន្ទាប់មក​ ក្នុង​ឆ្នាំ២០០១​ លោក​ ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​លើកស្ទួយ​ពិភពលោក​ដោយ​បេះដូង​តែមួយ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​មួយ​ឈ្មោះ​ស្រ៊ី​ ជី​នម៉​យនៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្តិភាព​អន្តរជាតិ​ (Sri​ Chin​ moy​ of​ the​ international​ Peace​ center​) ហើយ​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០០៥​ មជ្ឈ​ មណ្ឌល​មួយ​នេះ​ បាន​ប្រគល់​ ពាន់​រង្វាន់​ថ្នាក់ខ្ពស់​មួយទៀត​ ឈ្មោះថា​  ​;យ៊ូ​ថេ​នសន្តិភាព​(The​ U Thant​ Pease​ award​)។ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៦​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ក៏​ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​មួយទៀត​ ឈ្មោះថា​ សមិទ្ធផល​អាស៊ាន​មួយ​ជីវិត​ពី​វិទ្យាស្ថាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​ និង​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​អាស៊ី​។ ពានរង្វាន់​នេះ​ ប្រគល់​ជូន​រដ្ឋាភិបាល​រូប​ណា​ដែល​បាន​កាន់​ អំណាច​យូរ​ជាងគេ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​។

នាយិកា​នៃ​អង្គការ​ក្លាហាន​ កញ្ញា​ បុណ្យ​ រចនា​ អបអរសាទរ​ដែល​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ទទួល​បាន​ពានរង្វាន់​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​ ប៉ុន្តែ​កញ្ញា​នៅតែ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ប្រើ​ប្រាប់​វប្បធម៌​សន្ទនា​ឡើងវិញ​ ដើម្បី​ស្តារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ ព្រមទាំង​ប្រឹងប្រែង​បន្ថែម​ទៀត​ ក្នុង​ការបែងចែក​ភោគផល​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យបាន​ដល់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ស្មើ​ៗគ្នា​ និង​គ្រប់​ៗគ្នា​ កុំ​ឲ្យ​ទទួល​បាន​ តែ​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​ដូចសព្វថ្ងៃ​។ កញ្ញា​ ព្រួយបារម្ភ​ថា​ ជម្លោះ​នយោបាយ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូចជា​ធ្វើឲ្យ​អ្នកវិនិយោគទុន​មួយចំនួន​មិន​ហ៊ាន​មក​វិនិយោគ​ នៅ​កម្ពុជា​ជាដើម៖ «រាល់ថ្ងៃ​នេះ​យើង​ឃើញថា​ សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​យើង​ កើនឡើង​ក៏​ពិតមែនហើយ​ ប៉ុន្តែ​បើ​យើង​មើលទៅ​លើ​លក្ខខណ្ឌ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាពិសេស​អ្នក​រស់នៅ​តាម​ទី​ជនបទ​ដែល​គាត់​អាស្រ័យផល​ ដោយ​រប​កសិកម្ម​និង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ជាដើម​នោះ​ គឺ​គាត់​ជួប​បញ្ហា​ប្រឈម​ច្រើន​ដោយសារតែ​ការអភិវឌ្ឍន៍​ មិនបាន​រីក​លូតលាស់​ទៅដល់​ទី​ជនបទ។មួយទៀត​ គាត់​ក៏បាន​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​អាកាសធាតុ​ គ្រោះ​រាំងស្ងួត​ និង​ទឹក​ជំនាន់​វា​ប៉ះពាល់​ដល់​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​របស់​គាត់​។ម្យ៉ាងទៀត​ទាក់ទង​នឹង​រឿង​រំលោភ​ដីធ្លី​ជាដើម​នេះ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​កសិករ​មួយចំនួន​ធំ​ដែរ»

លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ជា​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ ជា​មេដឹកនាំ​ល្បី​ខាង​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​ យក​មាត់​ជា​ច្បាប់​ ប្រើ​ភាសា​ជេរប្រមាថ​ គំរាមកំហែង​ ហិង្សា​និយម​ និង​ហ៊ាន​ធ្វើ​អ្វី​ៗ គ្រប់យ៉ាង​ដើម្បី​តែ​អំណាច​របស់​ខ្លួន។

ស្នាដៃ​លេចធ្លោ​ និង​កក្រើក​ពេញ​ពិភពលោក​របស់​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ក្នុងរយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​ គឺ​​​ការ​​បើក​​យុទ្ធនាការ​​កម្ទេច​​បក្ស​​ប្រឆាំង ​ដែល​​មាន​​សង្ឃឹម​​ឈ្នះ​​ឆ្នោត​​តែ​មួយ​គត់​​នៅ​កម្ពុជា​ និង​​បំបិទ​​សំឡេង​​ឯករាជ្យ​​នៅ​មុន​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​មក​ដល់​។ របប​នេះ​បាន​ចាប់ខ្លួន​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​លោក​ កឹម​ សុខា​ ដាក់​ពន្ធនាគារ​ រំលាយ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​បិទ​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​របស់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​ចំនួន ១១៨នាក់។ ជាង​នេះ​ទៅទៀត​នោះ​ របប​នេះ​បាន​យក​អាសនៈ​តំណាងរាស្ត្រ​ និង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​ជាង ៥​ពាន់​អាសនៈ​ ដែល​ពលរដ្ឋ​ខំ​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ​ យក​ទៅ​ចែក​គ្នា​កាន់កាប់​ ប្រៀប​ដូចជា​គេ​កាត់​នំ​ចែក​គ្នា​ហូប​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដែរ។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ របប​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​បិទ​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ ប្ដឹងផ្ដល់​ និង​ចាប់​ខ្លួន​​អ្នកកាសែត​មួយចំនួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​។ របប​នេះ​ក៏បាន​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​​អង្គការ​សង្គម​​ស៊ីវិល​ និង​សហជីព​ឯករាជ្យ​ផង​​ ហើយ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​កម្រ​អនុញ្ញាត​​ឱ្យ​​ក្រុម​ពលរដ្ឋ​ និង​សង្គម​​ស៊ីវិល​ ជួប​ប្រជុំ​ ឬតវ៉ា​ដោយសន្តិវិធី​ណាស់​ ដោយ​យកលេស​ថា​ ដើម្បី​ការពារ​សន្តិសុខ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សង្គម​។ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ជា​អ្នករងគ្រោះ​ដោយសារ​ស្នាដៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នោះ​ បាន​ចាត់ទុក​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃទី២៩​ កក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៨​ គឺជា​ថ្ងៃ​ប្រារព្ធ​ពិធី​មរណភាព​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​ជា​ថ្ងៃ​ខ្មៅ​ងងឹត​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ ដែល​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​ជំនួស​មកវិញ​ដោយ​ការដឹកនាំ​បែប​ឯក​បក្ស​ខុសច្បាប់​ និង​អធម្ម​នុញ្ញ​ភាព។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ យូ​មែន​ រ៉ៃ​ត៍​ វ៉​ច្ឆ​ (Human​ Rights​ Watch​) បាន​​ពិនិត្យ​​ឃើញ​ថា​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ដែល​​កាន់​អំណាច​​ជាង​ ៣០ឆ្នាំ​​មក​​ហើយ​​នោះ​ បាន​​ប្រើ​​​ល្បិច​កល​​មិន​ស្របច្បាប់​គ្រប់បែបយ៉ាង​ ដើម្បី​ពង្រឹង​ការគ្រប់គ្រង​បែប​ផ្តាច់​ការ​ឯក​បក្ស។

ការដឹកនាំ​ប្រទេស​ដើរថយក្រោយ​ផ្ទុយ​នឹង​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​នេះ​ហើយ​ ទើប​​ធ្វើ​​ឱ្យ​​សហភាព​អឺរ៉ុប​​ពិចារណា​​ដក​ហូត​​ប្រព័ន្ធ​​អនុគ្រោះ​​ពន្ធ​EBA​ពី​កម្ពុជា​ ហើយ​​តំណាង​រាស្ត្រ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ក៏​​កំពុង​ស្នើ​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​​របប​​ក្រុង​ភ្នំពេញ​​ផង​​ដែរ​។ ក្រុម​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​កម្ពុជា​ជឿជាក់​ថា​ មានតែ​ការ​ស្ដារ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​គោរព​សិទ្ធិ​ មនុស្ស​ឡើងវិញ​ទេ​ ទើប​របប​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ និង​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ​ទាំងមូល​ អាច​ចៀស​ផុត​ពី​វិបត្តិ​ទណ្ឌកម្ម​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​លោកខាងលិច​បាន​ និង​អាច​ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​រីកចម្រើន

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល