អ្នកជំនាញ​គ្មានជំនឿថា រដ្ឋាភិបាល​អាចកែខ្លួន ឲ្យ​អឺរ៉ុប​លុបឈ្មោះ​ចេញពី​បញ្ជីលាងលុយ​កខ្វក់​​បានទេ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2020-07-15
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
រូបត្លុកនយោបាយ៖ អំពើលាងលុយកខ្វក់នៅកម្ពុជា។
រូបត្លុកនយោបាយ៖ អំពើលាងលុយកខ្វក់នៅកម្ពុជា។
RFA

អ្នកជំនាញ ពុំមាន​ជំនឿថា រដ្ឋាភិបាល​អាច​កែខ្លួន​ធ្វើឲ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប លុបឈ្មោះ​កម្ពុជា​ចេញពី​បញ្ជី​ឃ្លាំមើល​នៃ​ក្រុមប្រទេស​លាង​លុយ​កខ្វក់​នោះទេ ។ ពួកគេ​បារម្ភ​ថា អំពើ​លួច​លុយ​ជាតិ​ពី​សំណាក់​ក្រុមអ្នកមាន​អំណាច​ខ្មែរ រួច​លាងលុយ​យកទៅ​លាក់ទុក​នៅ​បរទេស នឹង​នៅតែ​បន្ត​កើតមាន​ដដែល។ ការលើកឡើង​នេះ កើតមាន​ឡើង​ក្រោយ​ព្រះមហាក្សត្រ កាលពី​ចុងខែមិថុនា បាន​ប្រកាសឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ជាផ្លូវការ​ច្បាប់ថ្មី​ប្រឆាំងនឹង​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់ និង​ហិរញ្ញប្បទាន​ភេរវកម្ម។

អ្នកជំនាញ​កិច្ចការអន្តរជាតិ បណ្ឌិត អៀ សុផល ថា លោក​គ្មានជំនឿ​ទាល់តែសោះ​ថា ការអនុម័ត និង​ប្រកាសឲ្យ​ប្រើ​ច្បាប់ថ្មី​ពាក់ព័ន្ធនឹង​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​កាលពី​ពេល​ថ្មីៗនេះ នឹងធ្វើឲ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប និង​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ឈ្មោះFATF ឈាន​ទៅ​កែប្រែ​សេចក្តីសម្រេចចិត្ត​របស់ខ្លួន​ លុបឈ្មោះ​កម្ពុជា​ចេញពី​បញ្ជីឃ្លាំមើល​នៃ​ក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់។ លោកថា កម្ពុជា​ត្រូវ​ចាត់វិធានការ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត បន្ថែម​ទៅលើ​ការណ៍​ដែល​គ្រាន់តែ​អនុម័ត​ច្បាប់ទាំងនេះ​ ដើម្បីឲ្យ​រួចផុត​ពីបញ្ជី​ឈ្មោះ​នៃ​ក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់​របស់​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ទាំងនេះ។

សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែកការទូត​ និង​កិច្ចការពិភពលោក​ប្រចាំមហាវិទ្យាល័យ Occidental College នៃរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា រូបនេះថា រឿងរ៉ាវ​សំខាន់​គឺ​កម្ពុជា​ចាំបាច់​ត្រូវ​ប្រែក្លាយ​ទៅជា​ប្រទេស​គោរពច្បាប់ ឬនីតិរដ្ឋ​ត្រឹមត្រូវ​ពិតប្រាកដ ពោលគឺ​មិនមែន​ជា​ប្រទេស​ដែល​អ្នកមានអំណាច​អង្គុយ​នៅពីលើ​ច្បាប់​នោះទេ។ លោកថា វាត្រូវការ​ពេលវេលា​ និងការចាត់វិធានការ​បន្ថែម​ទៀត​ ដើម្បី​ដឹងថាតើ​ប្រទេស​កម្ពុជា ពិតជា​មាន​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​ពិតប្រាកដ ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹងអំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​ដែរឬ​យ៉ាងណានោះ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ មិថុនា ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី បានប្រកាស​ឲ្យប្រើ​ជា​ការប្រញាប់​ច្បាប់ចំនួនបី​ ដែល​រដ្ឋសភា និង​ព្រឹទ្ធសភា​ទើប​អនុម័ត​ ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់។ ច្បាប់ទាំងនោះ​រួមមាន​ ច្បាប់ស្តីពី​ការប្រឆាំង​ការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទាន​ភេរវកម្ម ច្បាប់ស្តីពី​ការប្រឆាំង​ហិរញ្ញប្បទាន​ដល់​ការរីក​សាយភាយ​អាវុធ​មហាប្រល័យ និងច្បាប់ស្តីពី​ការជួយគ្នា​ទៅវិញទៅមក​ផ្នែកច្បាប់​ក្នុង​វិស័យ​ព្រហ្មទណ្ឌ។ ច្បាប់​ទាំងនេះ​ ត្រូវ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើឡើង​ភ្លាមៗ​ក្រោយ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដាក់បញ្ចូល​កម្ពុជា​ទៅក្នុង​បញ្ជីនៃ​ក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់ ខណៈ​កម្ពុជា​ជាប់ឈ្មោះ​ក្នុង «បញ្ជីប្រផេះ» រយៈពេល​ពីរឆ្នាំជាប់គ្នា​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​នៅទូទាំង​ពិភពលោក​ ឈ្មោះ FATF។

ក្រាហ្វិកព័ត៌មាន៖ អំពើ​លាងលុយកខ្វក់​នៅ​កម្ពុជា
ក្រាហ្វិកព័ត៌មាន៖ អំពើ​លាងលុយកខ្វក់​នៅ​កម្ពុជា RFA

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស លោក កុយ គួង ថា ក្រសួង​មិនចាំបាច់​ជូនដំណឹង​ទៅ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ឡើយ​ករណី​កម្ពុជា​ទើបនឹង​អនុម័ត​ច្បាប់ថ្មី​ទាំងនេះ។ លោក​មិន​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​ថាតើ​កម្ពុជា​នឹងត្រូវធ្វើ​ដូចម្តេចទៀត​ដើម្បី​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​លុបឈ្មោះ​ចេញពី​បញ្ជី​ឃ្លាំមើល​របស់​អឺរ៉ុប​នោះទេ៖ «ការជូន​ដំណឹង ឬ​មិន​ជូនដំណឹង​ទៅ​សហភាពអឺរ៉ុប​ហ្នុង គឺមិនជា​ការចាំបាច់​នោះទេ ដោយសារ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ មាន​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ដែលជា​តំណាង​របស់ខ្លួន នៅទីក្រុង​ភ្នំពេញហើយ។ ដំណើរការ​នៃ​ការតាក់តែង​ច្បាប់​រហូតដល់​អនុម័ត​ រហូតដល់​ព្រះមហាក្សត្រ​ចេញ​ព្រះរាជក្រម​ប្រកាស​ឲ្យ​ប្រើនេះ​ គាត់បាន​ដឹងច្បាស់ហើយ។ កន្លងមក ស្ថានទូត​អូស្ត្រាលី​ ក៏បាន​ចេញ​សេចក្តីជូនព័ត៌មាន​​ពីការសាទរ​របស់ខ្លួន​ចំពោះ​ការអនុម័ត​ច្បាប់សំខាន់ៗ​ពីរនេះ​ផងដែរ»

បើទោះ​ជាមាន​ការវាយតម្លៃថា​ ច្បាប់ថ្មី​ដែល​កម្ពុជា​ទើប​អនុម័ត​នេះ មាន​គុណភាព​អាចឲ្យ​អន្តរជាតិ​ទទួល​យកបាន​ក៏ដោយ សម្រាប់​នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា ឬ TI-Cambodia លោក ប៉ិច ពិសី យល់ថា​ ការអនុម័ត​ច្បាប់ទាំងនេះ​គ្រាន់តែជា​ជំហ៊ាន​ទីមួយ​ប៉ុណ្ណោះ ក៏ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​ត្រូវ​ចាត់វិធានការ​ច្រើន​បន្ថែមទៀត​ស្របតាម​អនុសាសន៍​របស់​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ទាំងនេះ ដើម្បី​រួចផុត​ពី​បញ្ជី​នៃ​ក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់​នេះ៖ «ត្រូវការ​ការកសាង​សមត្ថភាព ហើយ​ត្រូវការ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​ដែលមាន​ប្រសិទ្ធភាព។ យើងដឹងហើយ​ប្រព័ន្ធតុលាការ​យើង​នៅខ្សោយ​នៅឡើយ។ ថាតើ​បើសិនជា​ឧទាហរណ៍ថា​ មានការ​ចាប់​ជនសង្ស័យ​ ថាតើ​យើងហ៊ាន​ធានាទេថា​ ជនសង្ស័យនោះ​នឹងត្រូវបាន​គេ​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​ស៊ើបអង្កេត​ដោយ​យុត្តិធម៌? ហើយថាតើ​អំពើពុករលួយ​អាចដើរតួនាទី​នៅក្នុង​ការដោះ​បញ្ហា​របស់​ជនសង្ស័យ​នោះ​ដែរឬទេ? នេះជា​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​នីតិរដ្ឋ​ទាំងមូល​ដែល​ប្រទេសយើង​មានបញ្ហា។ អ៊ីចឹង ពិបាក​ក្នុងការ​និយាយថា​ យើងមាន​ច្បាប់​ហើយ​យើង​អាចរួចផុត​អំពី​ការដាក់​ប្រទេសកម្ពុជា​ចូលក្នុង​បញ្ជីនេះ​ណាស់»

មន្ត្រីព័ត៌មាន​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ស្ថេរភាព​ហិរញ្ញវត្ថុ អ្នកស្រី អៃកាតេរីនី អាប៉ូស្តូឡា (Aikaterini Apostola) ប្រាប់អាស៊ីសេរី​តាម​សារអេឡិចត្រូនិក​កាលពីថ្ងៃទី១៣ កក្កដា ថា ការដាក់បញ្ចូល​ក្នុងបញ្ជី​ឃ្លាំមើល​នៃក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់នេះ នឹងត្រូវ​ចូល​ជាធរមាន​ចាប់ពី​ខែតុលា តទៅ។ អ្នកស្រីថា សហភាពអឺរ៉ុប​ នឹង​ដកឈ្មោះ​កម្ពុជា​ចេញពី​បញ្ជី​ក្រុមប្រទេស​លាងលុយ​កខ្វក់​របស់ខ្លួន​ភ្លាមៗ និង​ដោយស្វ័យប្រវតិ្ត​ នៅ​ពេលណា​ដែល​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​របស់​ពិភពលោក ឈ្មោះ FATF លុបឈ្មោះ​កម្ពុជា​ ចេញពី​ «បញ្ជីប្រផេះ» របស់​អង្គការនេះ។ អ្នកស្រី​ ពន្យល់ថា សហភាពអឺរ៉ុប មិនបាន​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ទៅលើ​ប្រទេសកម្ពុជា​ លើសពីអ្វី​ដែលអង្គការ FATF ដែលជា​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ឃ្លាំមើល​អំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​ បានដាក់​កម្ពុជា​នៅក្នុង​«បញ្ជីប្រផេះ»​ នោះទេ។

ក្តីបារម្ភ​ខ្លាំងមួយទៀត​ជុំវិញបញ្ហា​លាងលុយ​កខ្វក់នេះ គឺនៅត្រង់ថា​រដ្ឋាភិបាល​នឹងនៅតែ​មិនអាច​ទប់ស្កាត់​អំពើ​លួចលុយ​ជាតិ​ពីសំណាក់​ពួកអ្នកមានអំណាច​ខ្មែរ​បានឡើយ ដែល​និយម​យក​​លុយ​ដែល​ពួកគេ​បានលាង​នៅកម្ពុជា ឲ្យក្លាយជា​លុយ​ស្របច្បាប់​ រួចយកទៅ​លាក់ទុក​នៅបរទេស​នោះ។ ជាក់ស្តែង ដូចដែល​របាយការណ៍​នានា បាន​រាយការណ៍​កន្លងមក​ថា ពួកអ្នក​មានអំណាចខ្មែរ​ទាំងនោះ ខ្លះមាន​តំណែង​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាក្មួយបង្កើត​លោក ហ៊ុន សែន ឬជាមេប៉ូលីស​ជាដើម បាន​យកលុយ​វាល់​លានដុល្លារ​ទៅលាក់​ទុក​នៅប្រទេសស៊ីប (Cyprus) ប្រទេសសិង្ហបុរី (Singapore) និងប្រទេសអូស្ត្រាលី (Australia) ជាដើម ក្រោមរូបភាព​ជាការទិញដូរ និងវិនិយោគ​អចលនទ្រព្យ។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី ថា ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​នឹង​រារាំង​មិនឲ្យ​មាន​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ប្រឆាំង​នឹងអំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់នេះ បាន​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព៖ «បាទ!នេះជា​ចំណុចមួយ​ដែលយើង​ព្រួយបារម្ភ​ខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល ជាស្ថាប័ន​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ដើរតួនាទី​នៅក្នុង​ការជំរុញ​ការអនុវត្ត​គោលការណ៍​គតិយុត្តិ​ដែលមាន​ឲ្យមាន​ប្រសិទ្ធភាព។ បើសិនជា​មាន​ការសង្ស័យ​ ហើយយើង​បាន​ធ្លាប់ឮ​របាយការណ៍​ហើយថា មាន​ការសង្ស័យថា​ មានមន្ត្រី​ធំៗ​ គាត់មាន​លំហូរ​សាច់ប្រាក់​ចេញពី​ស្រុកខ្មែរ​ទៅក្រៅ​ប្រទេស តាមវិធី​ផ្សេងៗ​របស់គាត់ អ៊ីចឹង នេះជា​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​មួយ​ធំណាស់ ពីព្រោះ​យើងមាន​មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ ប៉ុន្តែ​បែរជា​គាត់អាចជា​... មាន​ការសង្ស័យថា​ រួមចំណែក​នៅក្នុង​មធ្យោបាយ​នៃការលាងលុយ​ ទាំងលុយ​ដែលចូលក្នុង​ប្រទេសផង និងលុយ​ដែលចេញ​ពីប្រទេស​កម្ពុជាផង។ ចឹង នេះជា​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​មួយ ហើយទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​ រារាំង​ដល់ការអនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​នោះឯង»

លោក ប៉ិច ពិសី ក៏បារម្ភ​ដែរថា​ ច្បាប់ថ្មីនេះ​ អាចនឹងត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​យកមក​ប្រើប្រាស់​ជាឧបករណ៍​នយោបាយ ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​ស៊ីជម្រៅ​ ទៅលើ​ប្រតិបត្តិការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​នាពេល​អនាគត ក្រោមហេតុផល​ថា ជា​ការប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹងអំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់។

អាស៊ីសេរី មិនអាច​ទាក់ទង​អគ្គ​នាយិកា​ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា អ្នកស្រី ជា សិរី ដើម្បី​សុំ​ប្រតិកម្ម​បន្ថែម​ជុំវិញ​បញ្ហាក្តី​បារម្ភ​ទាំងនេះ​ក្នុងរឿង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រឆាំងនឹងអំពើ​លាងលុយ​កខ្វក់​បានទេ ដោយសារ​អ្នកស្រី​មិនលើក​ទូរស័ព្ទ កាលពី​យប់​ថ្ងៃទី១៤ កក្កដា។

ទោសទណ្ឌ​ដែល​ច្បាប់​ថ្មី​ប្រឆាំងនឹង​អំពើលាងលុយ​កខ្វក់​ដាក់​ចេញ រួម​មាន បទ​សម្អាត​ប្រាក់ អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​ដាក់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់ ៥ឆ្នាំ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​រហូត​ដល់ ៥រយ​លាន​រៀល ស្មើ​នឹង​ប្រមាណ ១២ម៉ឺន​ដុល្លារ។ រីឯ បទ​ហិរញ្ញប្បទាន​ភេរវកម្ម អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​ដាក់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់ ២០ឆ្នាំ។ ដោយ​ឡែក ចំពោះ​បទ​ល្មើស​នៃ​ការ​ប្រគល់​ទ្រព្យសម្បត្តិ ដល់​ជន ឬ​អង្គភាព ដែល​ច្បាប់​ហាមប្រាម អាច​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់ ១៥ឆ្នាំ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​រហូត​ដល់​ទៅ​ពីរ​រយ​លាន​រៀល ស្មើ​នឹង ៥ម៉ឺន​ដុល្លារ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល