Мутәхәссисләр америкида уйғур тили өгәнгүчиләрниң көпийишидики сәвәбләр һәққидә тохталди

Мухбиримиз қутлан
2015-09-04
Share
amerika-uyghur-til-wisconson-wiskonsen.jpg Америкиниң вискансин университетидә ечилған орта асия түркий тиллири язлиқ программисида уйғурчә өгиниватқан америкилиқ оқуғучилар
RFA/Qutlan


Уйғур мәсилисиниң дунявийлишиши шундақла йеқинқи бирқанчә йиллардин буян ғәрбтики асаслиқ таратқуларда үзлүксиз орун елиши америка вә явропа әллиридә уйғурларни чүшиниш еһтияҗини туғдурмақта. Буниң нәтиҗисидә америкидики бир қисим университетларда уйғур тили өгәнгүчиләрниң көпийиватқанлиқи мәлум.

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған вискансен университети орта асия тиллири вә мәдәнийити иниститутиниң профессори улай шамил оғли мунуларни илгири сүрди: "америкида индиана университети билән вискансен университети орта асия түркий тиллири бойичә оқутуш вә тәтқиқат елип бериштики муһим орунлардин һесаблиниду. Мән илгири индиана университетида өзбәк тили программисини тәсис қилған идим, кейинчә вискансен университетиға келип явро - асия тиллири вә мәдәнийити бойичә оқутуш, тәтқиқатлар билән шоғулландим. Бу җәрянда уйғурчә, өзбәкчә, қазақчә тиллар бойичә курслар тәсис қилдуқ. Йеқиндин буян, болупму алдинқи 2 йилдин буян уйғур тили өгинидиған америкилиқ курсантлар тез көпәйди. Уларниң ичидә һөкүмәт хадимлири, тәтқиқатчилар шундақла оттура мәктәпни пүттүрүш алдидики оқуғучилар бар. Бу йил вискансен университетида ечилған түркий тиллар бойичә язлиқ тил өгиниш программисида уйғур тили әң каттиси болуп қалди…"

Вискансен университетида ечилған бу йиллиқ түркий тиллар бойичә язлиқ тил өгиниш программисида уйғур тилидин дәрс бәргән докторант қурбан туранму бу һәқтә зияритимизни қобул қилди.

Ук америкида уйғур тили өгәнгүчиләрниң көпийишидики сәвәбләр һәққидә мунуларни тәкитлиди: "америкида уйғур тили өгинидиғанларниң көпийиши әмәлийәттә уйғурлар вәтинидә йүз бәргән сиясий вәқәләр, қанлиқ тоқунуш вә паҗиәләр шундақла уйғур мәсилисиниң дунявийлишиши билән зич мунасивәтлик дәп қараймән. Чүнки, хәлқара таратқуларда уйғурлар тоғрилиқ елан қилиниватқан мақалә вә хәвәрләр йеқинқи бирқанчә йилда зор салмақни игилиди. Бу һал нурғун америкилиқларда уйғурларни билиш вә чүшиниш истикини пәйда қилди. Униң үстигә, уйғур мәсилисиниң хәлқара сиясий сәһнидә көрүнүши ғәрбтики нурғун университетлар вә тәтқиқат орунлиридики тәтқиқатчиларни уйғурлар тоғрилиқ тәтқиқат елип беришқа үндиди. Буниң билән орта асия, ислам дуняси вә хитай тоғрилиқ тәтқиқат қилидиған нурғун тәтқиқатчилар уйғур тили өгинишниң зөрүрлүкини һес қилған болса керәк. Әлвәттә, униңдин башқиму йәнә нурғун сәвәбләр болуши мумкин."

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт