Awstraliyede "Sherqiy türkistanda yüz bériwatqan qanliq weqeler we sherqiy türkistanliqlarning mes'uliyiti" namliq söhbet yéghini ichildi

Ixtiyariy muxbirimiz abide
2014-08-11
Élxet
Pikir
Share
Print
"Sherqiy türkistanda yüz bériwatqan qanliq weqeler we sherqiy türkistanliqlarning mes'uliyiti" namliq söhbet yéghinidin körünüsh. 2014-Yili 9-awghust, awstraliye.
"Sherqiy türkistanda yüz bériwatqan qanliq weqeler we sherqiy türkistanliqlarning mes'uliyiti" namliq söhbet yéghinidin körünüsh. 2014-Yili 9-awghust, awstraliye.
RFA/Abide

8-Ayning 9-küni sherqiy türkistan awstraliye jem'iyitining orunlashturushi bilen sherqiy türkistanda boluwatqan qirghinchiliqlargha bolghan naraziliqini bildürüsh hem bundin kéyin qandaq pa'aliyetlerni élip bérish heqqide "Sherqiy türkistanda yüz bériwatqan qanliq weqeler we sherqiy türkistanliqlarning mes'uliyiti" témisida meslihet yéghini échildi.

Bu yighin'gha adilayd shehiride yashawatqan sherqiy türkistan jama'iti qatnashqan bolup, yéghinda sherqiy türkistan awstraliye jem'iyitining re'isi abdulghafur mömin ependi sherqiy türkistan awstraliye jem'iyitining katipi nurmuhemmed türkistani hem jenubiy awstraliye islam jem'iyitining re'isi, Uyghurlarning awstraliyediki diniy alimi abdusalam alim ependiler wetende yéqinda boluwatqan weqeler heqqide uchur hem sanliq melumatlar berdi. Söhbet yéghini abdusalam alim ependining sherqiy türkistanda zulum chékiwatqan, xitay teripidin naheq öltürülüwatqan, türmilerge tashliniwatqan qérindashlirigha du'a qilish bilen bashlandi.

Yéghin jeryanida nurmuhemmet türkistani ependi özining igiligen uchurlirini, wetende ilip bérilghan zulumlarda öltürülgen, ghayib bolghan, türmilerge solan'ghan Uyghurlarning sanini, xelq'ara melumatlarda, xitay metbu'atlirida élan qilin'ghan sanliq melumatlarni berdi.

Yéghindin kiyin ziyaritimizni qobul qilghan abdulghafur mömin ependi mundaq dédi:
‏- Biz bügün jem'iyitimizning orunlashturushi bilen adilaydtiki pütün jama'etni teklip qilip bir zalgha jem bolduq. Jama'itimizning köp qismi qatnashti. Bu yighilishimizda 28-29-iyulda wetinimizning yeken nahiyiside élip bérilghan qirghinchiliq heqqide munaziriler ilip bérildi. Xitayning bu zulumlirigha, qirghinchiliqlirigha qandaq qarshi turush, xelqimiz bu toghriliq qandaq pa'aliyetlerni ilip bérish heqqide muzakire ilip bérildi. Biz yene mushu yighilishimizda, adilaydtiki pütkül meschitlerni, musulmanlarni we özimizning xelqini heriketke keltürüp, adilayd shehiride chong tiptiki bir namayish qilishni orunlashturduq. Kéler yekshenbe küni bu namayishni adilayd shehiride élip barimiz.

Sherqiy türkistan awstraliye jem'iyitining katipi nurmuhemmed türkistan ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi:
‏- Bügün sherqiy türkistanliq qérindashlar jem bolup wetende yüz bériwatqan qanliq weqelerni eslesh, shéhitlargha du'a qilish hem shundaqla özimizning qolidin qandaq ish külidighanliqi heqqide söhbet yighini ötküzduq. Birinchisi, biz allaning ulugh zéminimiz sherqiy türkistanning özide turup bir milyard 600 milyon xitaygha bash egmey, boy sunmay kéliwatqan qérindashlirimizgha aliy salamlirimizni yollaymiz. Allah shu yolda shéhit bolghan qérindashlirimizning shéhitlikini qobul qilsun. Wetenning sirtida erkin muhitta yashawatqan qérindashlirimizdin semimiy kütidighan teleplirimiz shuki, insha'alla bizmu shu wetendiki qérindashlirimizdek irade bilen yashaydighan bolsaq nusretning külidighanliqigha ishenduq. Undin bashqa, qérindashlirimizning yiraq-yéqinda turuwatqan sherqiy türkistanliq musapir qérindashlirigha qilghan yardemlirini, qiliwatqan xizmetlirimizni hem bundin kiyin qilidighan xizmetlirimizni birqur jama'etke yetküzduq. Bolupmu, yéqinda yekende yüz bergen qirghinchiliq tüpeylidin ilip bérilidighan keng kölemlik namayish heqqide jama'etke uqturush berduq.

Bügünki yéghin'gha qatnashqan zulpiye xanim öz héssiyatlirini ipadilep mundaq dédi:
‏- Bügün yighinimiz nahayiti yaxshi boldi. Xewerlerni anglap könglimiz bek yérim boldi hem ghezeplenduq. Néme dégen naheq ishlar boluwatidu bizning wetende. Könglüm bekla yérim. Bizning qilidighan ishimiz mushu yerde bashqa milletlerni bizning wetinimizde naheqchilik, qirghinchiliqlar boluwatidu dep oyghitishimiz kérek. Biz bu yerde yaxshi yashawatimiz, lékin bizning qérindashlirimiz bek qirilip kétiwatidu. Xitaylar bekla öltürüp kétiwatidu ularni. Menmu shu héssiyatqa keldimki, bizning qolimizdin bashqa ish kelmigini bilen hemmimiz chiqip budaqi hepte namayish qilip pütün dunyadiki xelqlerge, bashqa milletlerge chüshendürüshimiz kérek dep oylidim. Xitay bekla heddidin éship ketti. Balilarni, chonglarni, anilirimizni qirip tügitidighan oxshaydu. Hemmimizning könglimiz bekla yérim hem ghezeplinip kétiwatimiz. Xudayim buyrusa bashqa döletlerdiki Uyghurlar bizning weziyet qandaq boluwatidu, bashqilargha bildürüsh, namayish qilish kérek deymen. Shundaq qilghandila bashqilarmu chüshinidu bolmisa xitay bularning igisi yoqken dep téximu qiridu. Wetinimizni shundaq qirishning aldida mushundaq chiqip namayish qilip qolimizdin kelgenni qilishimiz lazim. Méning bu gépim pütün wetendashlargha, hemmimizning bille chiqip namayishlar qilishimizni ümid qilimen.

Sherqiy türkistan awstraliye jem'iyiti jenubiy awstraliyediki barliq meschitlerge jüme namizida sherqiy türkistandiki zulumlarni anglatqan hem 8-ayning 17-künini yekshenbidiki parlamént binasi aldida ötküzülidighan namayishqa hemme musulmanlarningmu chiqip zulumda qalghan Uyghurlarning awazini birlikte awstraliye xelqige yetküzüshke yardemge chaqirghanliqini bildürdi. Ikki sa'ettin artuq dawamlashqan bu yéghin yéghin'gha qatnashquchilarning wetendiki qérindashlirigha qilghan du'aliri bilen ayaghlashti.

Toluq bet