"Wuxen wirusi" türkiyedimu sarasim peyda qildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-01-27
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitayda "Wuxen wirusi", yeni tajsiman öpke yallughi wirusi tarqilishqa bashlighan. Yuqumluq késeldin saqlinish kiyimi kiyiwalghan xizmetchi métrogha kirip kétiwatqan yoluchining témpératurasini ölchimekte. 2020-Yili 26-yanwar, béyjing.
Xitayda "Wuxen wirusi", yeni tajsiman öpke yallughi wirusi tarqilishqa bashlighan. Yuqumluq késeldin saqlinish kiyimi kiyiwalghan xizmetchi métrogha kirip kétiwatqan yoluchining témpératurasini ölchimekte. 2020-Yili 26-yanwar, béyjing.
AP

Türkiye metbu'atlirida xitayda tarqilishqa bashlighan "Wuxen wirusi", yeni tajsiman öpke yallughi wirusining dunya sehiye teshkilati teripidin haywandin ademge we ademdin ademge yuqidighan bir xil öltürüsh küchi yuqiri bolghan yuqumluq késellik wirusi ikenliki jezimleshtürülgenliki shuningdek uning xitayda téz yamrishi we bir qisim ellerdimu bayqalghanliqi xewer qilin'ghandin kéyin türkiyedimu jiddiylishish ehwali körülüshke bashlidi.

Bu wirusning xitaydek nopusi köp bir dölettin téz sür'et bilen dunyagha tarqilishqa bashlighanliqigha a'it xewerlerning türkiye metbu'atlirida we ijtima'iy taratqularda bes-beste élan qilinishi türkiyede sarasim peyda qildi. Emma mundaq bir peytte 1-ayning 24-küni türkiye sehiye ministiri fahrettin qoja ependi bayan élan qilip, türkiyede "Wuxen wirusi" bilen yuqumlan'ghan birmu bimarning jezimleshtürülmigenlikini, bundaq wirus bilen yuqumlan'ghan kishiningmu bayqalmighanliqini bildürdi.

Türkiye sehiye ministiri fahrettin qoja ependi bayanatida wuxendin türkiyege ayropilan qatnishi yoqluqini, emma xitayning bashqa sheherliridin istanbulgha heptide 3 kün ayropilan qatnaydighanliqi, wuxen wirusining aldini élish üchün ayrodromlardiki teyyarliq xizmetlirining tamamlan'ghanliqini, xitay sayahetchilerning peqet tekshürülgendin kéyinla türkiyege kirishige ruxset qiliniwatqanliqini tekitlidi.

Türkiyediki "Yenichagh" gézitide 23-yanwar küni élan qilin'ghan xewerge asaslan'ghanda hazirghiche bu ejellik yéngi wirusning insanlargha sheperengdin yuqqanliqi texmin qilin'ghan bolsimu, biraq uning qandaq yuqqanliqi we uningdin qandaq saqlan'ghili bolidighanliqi heqqide bek köp melumat yoq iken.

Xitaydin tarqilip dunyada qorqunchluq peyda qiliwatqan "Wuxen wirusi" ning yuqumlinish ehwalini közitip turuwatqan türkiyediki Uyghurlar mezkur wirusning özlirining ata-ana, dost-burader we uruq-tughqanliri turuwatqan Uyghur diyarighiche yétip barghanliqi heqqidiki xewerlerdin qattiq endishe qilmaqtiken. Bezi Uyghurlarning bildürüshiche, mubada bu ejellik wirusning tarqilishi Uyghur diyarida yaxshi kontrol qilinmay qalsa uning aqiwitini tesewwur qilish tes bolidiken.

Hazir türkiyede yashawatqan, ilgiri Uyghur diyaridiki lagérlargha solinip qoyup bérilgen shahitlardin biri gülbahar jelilowa xanim özining "Wuxen wirusi" ning Uyghur diyarigha yétip barghanliqi toghrisidiki xewerni oqughandin kéyin özide qattiq ensiresh peyda bolghanliqini, chünki eger bu wirus lagérlargha tarqilip ketse uning zor wehimilik weziyet peyda qilidighanliqini bayan qildi.

Biz igiligen melumatqa asaslan'ghanda 26-yanwar künidin bashlap xitaydin türkiyege kélidighan sayahetchiler kélishtin toxtighan. Bu xil weziyetning 2-3 ay dawamlishidighanliqi perez qilinmaqta. Türkiyediki bir sayahet shirkitide ishlewatqan tursun'ay xanim bu heqte bizge melumat berdi.

Uyghurlar weziyiti heqqide tetqiqat élip bériwatqan, ijtima'iy taratqularda aktip pikir bayan qilip kéliwatqan istanbul uniwérsitéti oqutquchisi ömer qul ependi bu heqtiki endishilirini bayan qilip mundaq dédi.

Enqerediki Uyghur tetqiqat instituti mudiri doktor erkin ekrem ependi bu wirusning lagérlargha tarqilip kétishidin qattiq endishe qilidighanliqini bayan qildi.

27-Yanwar küni türkiye sehiye ministiri fahrettin ghoja ependi "Wuxen wirusi" heqqide bayanat élan qilghanda türklerge wirus tarqalghan xitaygha sayahet qilmasliqni tewsiye qildi. Lékin, shundaq bolushigha qarimay, türkiyede mezkur wirusqa bolghan endishiler yenila dawamliq küchiyiwatqanliqi melum bolmaqta.

Toluq bet