خىتاي دائىرىلىرى مۇشۇ ئاينىڭ بېشىدا، ئۆزلىرىنىڭ دىپلوماتىك كۈچىنى ئىشقا سېلىپ، ئافرىقادۆلىتى زامبىيەدە ئېچىلماقچى بولغان ۋە ئۇيغۇر پائالىيەتچىلىرىمۇ تىزىملانغان بىر كىشىلىك ھوقۇق يىغىنىنى توسۇپ قويغان ئىدى. خىتاينىڭ بۇ چېگرا ھالقىغان قولى بېرلىندا كارغا كەلمىدى.
خىتاي ئەلچىخانىسى بېرلىن تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتى بىلەن ئالاقىلىشىپ، مەزكۇر ئۇنىۋېرسىتېتتا ئېچىلماقچى بولغان شەرقىي تۈركىستان تېمىسىدىكى يىغىنىنى توختىتىشنى تەلەپ قىلغان. ئەمما ئۇنىۋېرسىتېت رەھبەرلىرى خىتاينىڭ بۇ تەلىپىگە پەرۋا قىلمىغان. نەتىجىدە بۇ ئۇنىۋېرسىتېتتىكى «ئۇيغۇر ئۈچۈن» ناملىق ئوقۇغۇچىلار تەشكىلاتى پىلانلىغان يىغىنىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك ھالدا ئاچقان. يىغىندا شەرقىي تۈركىستاندىكى چوڭ تۇتقۇن توغرىلىق شاھىدلارنىڭ گۇۋاھلىقلىرىغا ئاساسەن ئىشلەنگەن ھۆججەتلىك فىلىم قويۇلغان. يىغىندىكى مۇتەخەسسىسلەر بۇ فىلىم ۋە ئۇيغۇر ۋەزىيىتى ھەققىدە مۇھاكىمە ئېلىپ بارغان.
بۇ يىغىنى توسۇپ قېلىشقا خىتاي ئەلچىخانىسىنىڭ كۈچى يەتمەيۋاتقانلىقىنى بايقاغان مەزكۇر ئۇنىۋېرسىتېتتىكى «خىتاي تەتقىقاتچىلار ئۇيۇشمىسى» ئۇنىۋېرسىتېتقا خىتاي ئەلچىخانىسى بىلەن ئوخشاش مەزمۇندا تەلەپ سۇنۇپ، ئۆزلىرىنىڭ ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى مەسىلىسىدە خىتاي دۆلىتى بىلەن ئوخشاش مەيداندا ئىكەنلىكىنى تەرەددۇتسىز ھالدا ئاشكارىلىغان.
مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر كۆزەتكۈچىلەر يىللاردىن بېرى چەتئەللەردىكى خىتايدىن كەلگەن ئاتالمىش تەتقىقاتچىلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ساپ ۋە مۇستەقىل تەتقىقاتچى ئەمەسلىكى، دۆلەتكە باغلانغان تەتقىقات ئورگانلىرىدا خىزمەت قىلىدىغان دۆلەت خادىملىرى ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىپ كەلمەكتە.