Yekendiki "Élishqu weqesi" de yerlik ahaliler 15 kün'giche öydin talagha chiqalmighan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2018-02-15
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiyediki tijaretchi abduraxman hesen. (Orni we waqti éniq emes).
Türkiyediki tijaretchi abduraxman hesen. (Orni we waqti éniq emes).
RFA/Shöhret Hoshur

2014‏-Yili 28‏-iyul küni yekende yüz bergen "Élishqu weqesi" de xitay hökümiti ikki tereptin jem'iy 114 kishining ölgenlikini élan qilghan bolsa, dunya Uyghur qurultiyining aliy rehbiri rabiye qadir xanim eyni waqitta weqede 2000 che kishining ölgenlikini ilgiri sürgen idi. Bügün ziyaritimizni qobul qilghan türkiyediki tijaretchi abdurahman hesen özining eyni chaghda weqe yüz bérip bir aydin kéyin yeken élishqudiki dostini körüshke barghanliqini we bu jeryanda weqe heqqide nurghun tepsilatlarni anglighanliqini bildürdi. Abduraxman hesen shu chaghda yekende körgen-anglighanlirigha asasen, élishqudiki qirghinchiliqning éghirliqi sewebidin 4 kenttiki 80 che mehelle kishilirining 15 kün'giche qorqup öydin talagha chiqalmighanliqi, da'irilerning mexsus "Ahalilerni öydin talagha chiqirish" xizmiti ishligenlikini ashkarilidi.

Xitay da'iriliri yekendiki "Élishqu weqesi" ning yüz bergenlikini 3 kün kéchiktürüp xewer qilghan, xewerliride ölgüchiler sanini deslepte 10 nechche dep élan qilghan bolsimu, emma birnechche kündin kéyin 114 dep perqliq melumat bergen idi. Da'iriler mezkur weqe heqqide cholta we mujimel xewer bergendin bashqa, weqening yüz bergenliki we 4 kenttiki 80 che mehelle kishilirining qirilip ketkenliki heqqide uchur tarqatqan 23 yashliq ababekri rehimni jazalap türmige tashlighan idi. Bezi xelq'ara axbarat wastiliri öz waqtida weqede ölgenlerning heqiqiy sanini éniqlash üchün xéli urunup baqqan bolsimu, emma rayondiki cheklimiler sewebidin bu heqte bir netijige érishelmigen idi.

Igilishimizche, nöwette türkiyede yashawatqan tijaretchi abduraxaman hesen eyni chaghda yeken élishqugha xizmet guruppisi qatarida chüshken bir dostini, yeni Uyghur aptonum rayonining mu'awin re'isliridin biri bolghan erkin turaxunning inisi jür'et turaxunni yoqlap barghan. Eyni chaghda qeshqer wilayetlik soda idarisining sékrétari bolghan jür'et turaxun élishquda ishligen we ishlewatqan xizmetliri heqqide abduraxman hesen'ge melumat bergen. Ashkarilinishiche, weqede 4 kentte éghir qirghinchiliq yüz bergenliki üchün yerlik ahaliler qorqqinidin 15 kün'giche öyliridin tala-tüzge chiqalmighan. Xizmet guruppisidikiler öymu öy ziyaret qilip, sirtta urush bolmaywatqanliqi, peqet bir qisim atalmish "Térrorchilar" ning öltürülgenlikini teshwiq qilip we buninggha ishendürüp, ularni öydin sirtqa chiqishqa jasaretlendürgen. Déyilishiche, gerche jür'et turaxun kishilerni talagha chiqqudek jasaretke ekilish üchün 15 kün ketkenlikini bayan qilghan bolsimu, weqedin bir ay kéyin élishqugha barghan abduraxman hesen eslide shunche awat bolghan bu bazarning bir qisim mehelliride héch bir adem körmigen.

Xitay da'iriliri eyni chaghdiki xewerliride weqede tunji qétim uchquchisiz ayropilan yeni "Dron" qollan'ghanliqini ashkarilighan bolsimu, buni peqet uchur igilesh üchün qollan'ghanliqini tilgha alghan idi. Abduraxman hesen oq we zerbe izlirigha asasen ahalilerning we ularning öy-waranlirining hawadin qattiq zerbige uchrighanliqini ilgiri süridu.

Xitay da'iriliri 2015‏-yili aqsuning bay nahiyeside weqe yüz bergende 56 kün'ge qeder uchurni tashqi dunyadin sir tutqan. Axiri weqede ikki tereptin 50 nechche kishi ölgenlikini, ölgenler arisida 5 nepirining saqchi ikenlikini ashkarilighan idi. Emma xitayning 2016‏-yili élan qilghan "Memliketlik qehrimanlar tizimliki" din baydiki weqede ölgen saqchilar sanining 5 emes, az dégende 13 ikenliki delillen'gen idi. Abduraxman hesenning bayanliridin weqede ölgüchilerning éniq sani melum bolmighan bolsimu, emma weqede ölgüchiler sanning az emesliki, kichikrek bir nahiyening ahalisige barawer nopusqa ige bolghan élishqu bazirida weqedin bir ay kéyinmu kochilarda adem körülmesliktek bir endishilinerlik ré'alliq ashkarilandi.

Toluq bet